Сарапшы: 2030 жылға қарай МӨЗ-дерге мұнай жетпей қалуы мүмкін
Асқар Исмаиловтың айтуынша, тәуелсіз мұнайшылар шығынға батып, кен орындарын жабады, сонда бензинді 1000 теңгеге дейін көтеру де көмектеспейді.
Фото: Kursiv
Қазақстан жылына шамамен 100 млн тонна мұнай өндірсе де, 2030–2031 жылдарға қарай өз МӨЗ-деріне шикізат жетпей қалуы мүмкін. Мұндай болжамды мұнай-газ нарығының сарапшысы Асқар Исмаилов Tenge Talks арнасындағы «Даю слово» подкастында айтты, деп хабарлайды Kursiv. Оның сөзінше, себебі ескі кен орындарының рентабельділігі төмендеп, тәуелсіз компаниялардың жеткізілімі азайып жатыр.
Ел ішіндегі мұнай бағасы реттеледі және әлемдік баға белгілеулеріне тікелей байланысты емес. Исмаилов өндіру шығыны компаниялардың пайдасын қуып жетеді деп алаңдайды. Сонда тәуелсіз өндірушілер өндірісті қысқартып, зауыттарға шикізат жетпейді.
Сарапшының айтуынша, бензин бағасы әрі қарай өсе беруі мүмкін, бірақ нарықта мұнайдың өзі болмайды. Өндіру тиімсіз болса, мұнайшылар кен орындарын жаба бастайды. Сондықтан бензинді тіпті 1000 теңгеге дейін көтерсе де, өңдейтін мұнай табылмайды.
Оның есебінше, бір литр бензин бағасының 18%-ы ғана мұнайға тиесілі. Қалғаны салық пен акциз, сондықтан кез келген өсім мұнайшыға емес, бюджетке түседі деп есептейді.
Сарапшы не ұсынады
Болжам расталса, ел өз зауыттары үшін шикізат сатып алуға мәжбүр болады. Исмаилов мұны шамамен 100 млн тонна өндіріп, өңдеуге мұнайы жоқ ел болу деп сипаттайды. Соққы кәсіпшіліктер мен МӨЗ-дердегі жұмыс орындарына да тиеді.
Ол зауыттарды шикізатпен қамту тәртібін қайта қарауға, төртінші МӨЗ үшін Теңіз және Қашаған жобаларымен келіссөз жүргізуге және саланы кеңірек тексеруге кеңес береді. Бұл билік шешімі немесе Энергетика министрлігінің болжамы емес, сарапшының жеке бағасы.
Жаңа қуаттар туралы әңгіме де бар: 2 млн тонналық МӨЗ Ақтөбеде салынуы мүмкін. Жанармай бекеттерінде баға қазірдің өзінде өсіп жатыр: жақында Астанада Аи-92 бірден 8 теңгеге қымбаттады.
Дереккөздер: Kursiv — Асқар Исмаиловтың МӨЗ-дерге мұнай жетпеуі туралы болжамы
