Mattel

Mattel — Калифорниядағы Эль-Сегундодан шыққан америкалық ойыншық өндірушісі. Компанияға Barbie, Hot Wheels, Fisher-Price, American Girl және Matchbox тиесілі. Қазір ол туралы айтуға себеп — басшылықтың ауысуы: 2026 жылғы қазанда Йонон Крайц Mattel-ден Skydance-ке кетті, орнын Роджер Линч басты.

1945: Лос-Анджелестегі гараж

Рут пен Эллиот Хэндлер және олардың серіктесі Гарольд «Мэтт» Мэтсон компанияны 1945 жылғы 20 қаңтарда Лос-Анджелестегі гаражда ашты. Атауы Matson мен Elliot сөздерінен құралды. Мэтсон бір жылдан соң өз үлесін Хэндлерлерге сатты. Алғашқы табысты тауар 1947 жылғы балаларға арналған Uke-A-Doodle укулелесі болды, ал 1948 жылы компания Хоторнда тіркелді.

1959–1968: Barbie және Hot Wheels

1959 жылы Barbie қуыршағы шықты, ол компания тарихындағы ең көп сатылған ойыншыққа айналды. 1968 жылғы 18 мамырда оған Hot Wheels машиналары қосылды: оларды жасаған топта автомобиль дизайнері мен зымыран инженері болды.

1974: құрылтайшылардың кетуі

1974 жылы тергеу Mattel жалған және адастыратын қаржы есебін шығарғанын анықтады. Осыдан кейін Рут пен Эллиот Хэндлер компанияға бақылауын жоғалтты, ал 1980 жылы Рут акцияларын сатты.

1991–2000: сатып алулар мен бағдарлама сәтсіздігі

1991 жылы штаб-пәтер Эль-Сегундоға көшті. Әрі қарай компания мәмілелер арқылы өсті: 1993 жылғы 20 тамызда Fisher-Price-ты, 1997 жылы Matchbox иесі Tyco Toys-ты, 1998 жылы American Girl жасаушы Pleasant Company мен Polly Pocket брендінің иесі Bluebird Toys-ты сатып алды.

1999 жылы The Learning Company-ді $3,5 млрд-қа сатып алу нашар аяқталды. Бір жылдан соң бизнес зиянмен сатылды, ал Mattel сол жылы $430,9 млн таза зиян көрді.

2007: 18 млн ойыншықты кері қайтару

2007 жылғы 14 тамызда Mattel 18 млн-нан астам бұйымды кері қайтарды: бояуынан америкалық шектен асатын қорғасын табылды. 2009 жылы компания АҚШ-тың тұтынушы тауарлары қауіпсіздігі комиссиясына $2,3 млн айыппұл төледі.

2011 жылғы қазанда Mattel HIT Entertainment-ті $680 млн-ға сатып алуға келісті. 2017 жылғы қарашада The Wall Street Journal дерегінше, Hasbro компанияны сатып алуды ұсынды. Сол кезде Mattel шамамен $5 млрд тұрды, Hasbro — $11 млрд. Бір аптаға жетпей Mattel бас тартты.

2018–2026: Крайц кезеңі

2018 жылғы сәуірде Maker Studios-тың бұрынғы басшысы Йонон Крайц төраға әрі CEO болды. Оған дейін компания төрт жылда төрт CEO ауыстырған еді. TheWrap жазуынша, оның тұсында Mattel $1,5 млрд операциялық шығынды және мыңдаған жұмыс орнын қысқартты. 2023 жылы «Барби» фильмі шықты, оның жасаушыларының қатарында LuckyChap Entertainment бар.

2025 жылы компания тарифтерге жауап беруге мәжбүр болды. Мамырда жылдық болжамды тоқтатып, АҚШ-та кейбір тауарлардың бағасын көтеретінін хабарлады. Ақпанға дейін өнімнің шамамен 40%-ы Қытайда жасалды, Мексика, Индонезия және Малайзияда да едәуір көлем өндірілді.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қараша)

2026 жылғы 30 қыркүйекте Mattel Крайц екі лауазымнан да 2 қазанда кететінін жариялады. Сол күннен төраға Роджер Линч болды. Ол 2018 жылдан директорлар кеңесінің мүшесі, 2019 жылдан Condé Nast басшысы, ал CEO қызметіне 2 қарашадан кешіктірмей кірісуі тиіс еді. Жаңалық шыққан күні акциялар 5,7%-ға дейін түсті, ал жыл басынан бері 36% арзандаған еді.

Акционерлер де қысым жасап жатыр. Southeastern Asset Management пен Ariel Investments директорлар кеңесінен стратегиялық нұсқаларды зерттеуді сұрады, The Wall Street Journal Authentic Brands Group сатып алуға қызығып жүргенін хабарлады. Mattel ұсынысты қарайтынын айтты. Wikipedia дерегінше, компанияның 2025 жылғы түсімі $5,35 млрд, таза пайдасы $398 млн, қызметкері 31 000 адам.

Дереккөздер: Wikipedia — Mattel, Mattel, SEC — Роджер Линчтің тағайындалуы, Bloomberg — CEO ауысуы, TheWrap — Йонон Крайц, Stocktwits — тарифтер мен өндіріс