Алимент борышкерлерінің табысын жүйе өзі іздейді
Сот орындаушылары такси, жеткізу, құмар ойын және электрондық ақша табысын көретін болады, бірақ жүйенің қашан іске қосылатыны әлі айтылған жоқ.
Фото: 24KZ
Қазақстан үкіметі алимент борышкерлерінің табысын автоматты түрде тексеруді кеңейтеді. Сот орындаушыларына жолаушы тасымалы мен жеткізуден түскен ақша туралы мәлімет келеді. Құмар ойын мен электрондық ақша операцияларынан түскен табыс та көрінеді. Бұл туралы Премьер-министр Олжас Бектенов депутаттық сауалға берген жауабында айтты, деп хабарлады 24KZ телеарнасы.
Жауапта мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерімен интеграция жұмысы жүріп жатқаны айтылған. Премьердің сөзінше, автоматтандыру борышкерлердің табысын толық анықтауға және бала асыраудан жалтаруды азайтуға көмектеседі. Жарияланған хабарларда құжаттың атауы да, іске қосылу мерзімі де жоқ.
Бұл не үшін керек
Қазір мұндай мәліметті қолмен жинайды, жауапты айлап күтуге тура келеді. Астана өңірлік жеке сот орындаушылары палатасы басшысының орынбасары Дәурен Дидарбековтің айтуынша, сұрау салу «Яндекске» және онлайн-казиноларға жіберіледі. Бір ғана осы палатада шамамен 22 мың іс бар, оның 3 мыңнан астамы проблемалы.
Алименттен жалтарудың жолы қарапайым. Адам ресми түрде ең төменгі жалақыға тіркеледі, ал ақшасын туысы мен танысының картасына алады. Кей борышкер қосымша табысын мүлде тіркемейді.
Қандай жаза бар және не өзгереді
Төлемегені үшін әкімшілік те, қылмыстық та жауапкершілік қазірдің өзінде бар. Кейбір жағдайда екі жылға дейін бас бостандығынан айыру қаупі төнеді. Тәжірибе мынадай:
- бес жылда осы санаттағы қылмыстық істер саны үш еседен астам өскен;
- тоғыз айда сотқа 356 іс жіберілген;
- сот шешімін орындамағаны үшін 3 мыңнан астам адам әкімшілік жауапқа тартылған.
Нақты табысынан төлеп жүрген адам үшін ештеңе өзгермейді. Ал таксиде не жеткізу қызметінде ақша тауып, оны көрсетпейтіндерге табысын жасыру қиындай түседі. Әзірге әңгіме дайын жүйе туралы емес, интеграция жұмысы туралы болып отыр.
«Астана Фемида» орталығының негізін қалаған заңгер Григорий Громов алимент алушыларға автоматика күтіп отырмауға кеңес береді. Оның сөзінше, Instagram-нан сәнді өмір мен шетелге сапарды көрсеңіз, скриншот жасап, тіркеп алған жөн. Заңгер мұндай материалды сот орындаушысына беруді ұсынады. Сот орындаушысы, мысалы, Kaspi.kz-тен есеп-қисапты талап ете алады.
Соттағы алимент даулары көбейіп келеді. 7kun.kz дерегінше, 2025 жылы бала алиментіне қатысты 5300 талап арыз түскен, ал бір жыл бұрын бұл сан 4304 болған. 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында 3660 арыз тіркелген. Қарыз есебінің өзі де дауға айналады. Жақында сот декреттегі әкенің алимент есебін жойған еді.
Дереккөздер: 24KZ — Премьер-министрдің жауабы мен пікірлер, Tengrinews — істер мен жауапкершілік туралы сандар, Arasha.kz — табысты қалай жасырады, 7kun.kz — отбасылық даулар статистикасы
