Сот декреттегі әкенің алимент есебін жойды
Шешім заңды күшіне енді: қарыз ел бойынша орташа жалақымен емес, ер адамның демалысқа шыққанға дейінгі жалақысымен қайта есептеледі.
Фото: Pixabay / Zakon.kz
Ақтөбе облысының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік соты бала күтімі демалысына шыққан ер адамның алимент қарызы заңсыз есептелгенін анықтады. Жеке сот орындаушысы қарызды Қазақстан бойынша орташа жалақыдан шығарған. Енді ол оны сол адамның демалысқа дейінгі орташа жалақысымен қайта есептеуге міндетті. Шешім заңды күшіне енді, бұл туралы Tengrinews облыстық соттың баспасөз қызметіне сілтеме жасап хабарлады.
Ер адам 2024 жылдың ақпанынан бері бала күтімі демалысында жүр. Еңбек қатынасы тоқтатылған жоқ, жұмыс орны сақталған, ал алиментті ол жәрдемақыдан төлеп келген. Орындаушы борышкердің табысы туралы дерек жоқ деп, елдегі орташа жалақыны негізге алған. Ер адам қайта есептеуді сұрады, бас тартқан соң сотқа жүгінді.
Сот не шешті
Соттың айтуынша, орындаушы заңды дұрыс қолданбаған. Қарызды республикалық орташа жалақыдан есептеуге борышкер шынымен жұмыс істемесе және табысы болмаса ғана болады. Жұмыс орны сақталған, бала күтімі демалысындағы адам жұмыссыз саналмайды.
Сот қайта есептеуден бас тартуды заңсыз деп тауып, тиісті қаулының күшін жойды. Хабарламада қарыздың сомасы, ер адамның жалақысы және істің нөмірі айтылмайды, сондықтан айырманың қанша ақша екенін бағалау мүмкін емес.
Төлеуші үшін бұл нені білдіреді
Бала күтімі демалысы алименттен босатпайды. Сот мұны тура айтты, баланы асырау міндеті сақталады. Демалыстағы әке бір нәрседен ғана қорғалған: жұмысынан айрылмаса, қарызы ел бойынша орташа жалақыдан есептелмейді.
- Еңбек шартыңыз күшінде тұрса да сізді жұмыссыз деп есептесе, бұған дау айтуға болады.
- Алдымен орындаушыға қайта есептеу туралы өтініш жазылады. Бас тартса, осы ер адам сияқты сотқа шағымданады.
- Қарыздың өзі кешірілмейді: тек есептеу негізі өзгереді.
Бұл шешім заңға жаңа норма қоспайды. Бұл бір өңірдегі бір дау, ал мән-жай төлеушінің пайдасына шешілді: жұмысы сақталған, алимент жәрдемақыдан төленіп тұрған.
Алимент мәселесі неге сонша қатаң
Әділет министрлігінің Мәжбүрлеп орындау комитеті 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында алимент бойынша 19 млрд теңге қарыз есептеді. 2025 жылы бұл сома 18,2 млрд, 2024 жылы 16,7 млрд теңге болған. Борышкерлер саны 232 758, олардың 96,7%-ы ер адамдар. Жарты жылда 16 494 адамға шетелге шығуға уақытша тыйым салынды, алимент төлеуден жалтарғаны үшін 227 адам қылмыстық жауапкершілікке тартылды.
2026 жылғы 25 тамыздан бастап атқарушылық іс жүргізу аясындағы алимент тек алушының арнайы банк шотына аударылады. Шотты ашып, деректемесін орындаушыға беру өндіріп алушының міндеті. Бұл шоттағы ақшаға тыйым салынбайды, ал шоттың болмауы төлеу міндетін жоймайды.
Осыған ұқсас дау Шымкентте де болған: онда сот 14 млн теңгелік қарыз есебін жойып, оны нақты табыс бойынша қайта есептеуді тапсырған.
Дереккөздер: Tengrinews — Ақтөбе облысы сотының шешімі, Tengrinews — Мәжбүрлеп орындау комитетінің статистикасы, Tengrinews — алимент аударудың жаңа ережесі, Әділет министрлігінің деректері
