Келли Ортберг

Келли Ортберг — 64 жасында Boeing-ті құтқару үшін зейнеттен оралған америкалық инженер. Ол компанияға 2024 жылдың тамызында, 737 MAX апатынан кейін реттеуші шектеулері күшінде тұрған кезде келді. Екі жылда ереуілді бастан өткерді, 17 мың адамды қысқартты және $24 млрд-тан астам жаңа капитал тартты. Бірақ 2026 жылғы 27 қазанда Boeing акциялары 10%-дан астам құлады: компания 737 шығару жоспарын тағы шегерді.

Шыққан тегі және білімі

Роберт Келли Ортберг 1960 жылдың сәуірінде Айова штатының Дубьюк қаласында Роберт пен Кэрол Ортбергтің отбасында туған. 1982 жылы Айова университетін машина жасау мамандығы бойынша бітірді. Кейін инженерлік білімі оның басты артықшылығына айналады: Boeing-те оны компанияға инженерлік мәдениетті қайтарған басшы деп атайтын болады.

Texas Instruments және Rockwell Collins (1983–2013)

Ортберг еңбек жолын 1983 жылы Texas Instruments-те инженер болып бастады. Төрт жылдан кейін сол Айовадағы Сидар-Рапидс қаласынан шыққан авионика мен байланыс жүйелерін өндіретін Rockwell Collins-ке ауысты. Онда 30 жылдан астам жұмыс істеді: бағдарлама менеджерінен бастап, 2001 жылы байланыс жүйелері бөлімшесінің вице-президенті әрі бас директоры болды.

2013 жылы Ортберг бүкіл компанияны басқарды — Rockwell Collins-тің президенті және CEO-ы болды. Ол компанияны шамамен бес жыл басқарды, 2018 жылы оны United Technologies конгломераты сатып алды.

Collins Aerospace және зейнет (2018–2021)

Мәміледен кейін Ортберг Rockwell Collins пен UTC Aerospace Systems-ті біріктіріп, жаңа компания — ұшақ жасаушылардың ірі жеткізушілерінің бірі Collins Aerospace-ті басқарды. 2020 жылы United Technologies Raytheon-мен бірігіп, RTX пайда болды. 2021 жылы Ортберг зейнетке шықты. Ол АҚШ Аэроғарыш өнеркәсібі қауымдастығының басқарушылар кеңесін басқарды және автокомпоненттер алыбы Aptiv-тің директорлар кеңесіне кірді.

Boeing: дағдарыс кезіндегі басшы (2024–2025)

2024 жылдың қаңтарында Alaska Airlines әуе компаниясының Boeing 737 MAX ұшағынан ұшу кезінде есік тығыны жұлынып кетті. Реттеуші MAX шығаруды шектеді, бас директор Дэвид Кэлхун кететінін жариялады. 31 шілдеде директорлар кеңесі оның орнына төрт жылдан астам операциялық қызмет атқармаған Ортбергті таңдады. 2024 жылы 8 тамызда ол Boeing президенті және CEO-ы болды.

Алғашқы шешімі — көшу болды: Ортберг штаб-пәтерден емес, басты құрастыру зауыттарына жақын Сиэтл маңынан жұмыс істеуді таңдады. Ол келгеннен кейін бір айдан соң машинистер ереуілге шығып, MAX шығару тоқтады. Ереуіл 53 күннен кейін аяқталды. 2024 жылдың қазанында Ортберг қызметкерлердің шамамен 10%-ын — топ-менеджерлерді қоса алғанда 17 мыңға жуық адамды қысқартатынын және шамамен $5 млрд шығынды есептен шығаратынын жариялады. «Алдымыздағы жұмысқа байыппен қарауымыз керек», — деп жазды ол қызметкерлерге.

Шығынды жауып, балансты нығайту үшін Boeing $24,3 млрд-тан астам жаңа капитал тартты. Ортберг акцияларды кері сатып алуға емес, сапа мен жеткізу мерзіміне басымдық берді. 2025 жылдың наурызында Boeing АҚШ әскери-әуе күштеріне арналған алтыншы буын жойғыш ұшағы бағдарламасында Lockheed Martin-ді жеңді.

Ақшасы

Ортберг басты ақшасын Boeing-тен емес, Rockwell Collins-тен тапты: 2017–2018 жылдары, компанияны United Technologies сатып алып жатқанда, оның опциондары мен акциялары Ортбергке салыққа дейін шамамен $67 млн әкелді. Boeing-тегі жалақысы — жылына $1,5 млн. 2025 жылы бонус, Boeing акциялары және Aptiv директорлар кеңесіндегі орны үшін төлемдермен бірге ол салыққа дейін $9,36 млн алды. RIZZ бағалауынша, 2026 жылғы қазандағы жағдай бойынша оның байлығы шамамен $82,6 млн. Толығырақ — «Келли Ортберг 2026 жылы қанша табады» және «Келли Ортбергтің байлығы: ақшаны қайдан және қалай тапты» мақалаларында.

Жеке өмірі

1983 жылы 13 тамызда Ортберг Валери Ди Хейтманға үйленді. Олардың екі қызы бар.

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

Реттеуші MAX шығару шегін айына 38 ұшақтан 42-ге көтерді, бірақ Boeing өз уәделерін әзірге орындай алмай келеді. 27 қазанда компания 2026 жылы 500 ұшақ жеткізе алмайтынын мойындады, ал айына 47 ұшақ 737 шығару қарқыны 2027 жылдың басына шегерілді. 2027 жылға арналған еркін ақша ағынының болжамы — $3 млрд, ал талдаушылар $5,5 млрд күткен. Boeing акциялары бір күнде 10%-дан астам құлады — бұл 2025 жылдың сәуірінен бергі ең нашар нәтиже.

Сол тоқсанда Boeing 737 MAX 7 және MAX 10 ұшақтарын сертификаттады және АҚШ әскери-теңіз күштерінен F/A-XX жойғыш ұшағына келісімшарт алды. Ортберг «сақ әрі тәртіппен» әрекет етуге уәде берді. Келесі сынақ — компанияның 16 мың инженерімен жаңа келісім: олардың келісімшарты 2026 жылдың қазанында аяқталады.

Дереккөздер: Wikipedia — Kelly Ortberg, Fortune — Ортберг және Boeing-ті қайта іске қосу, 2026 жылғы маусым, Fortune — 17 мың қызметкерді қысқарту, Kapital.kz — Ортбергтің Boeing басшысы болып тағайындалуы, Reuters (The Spokesman-Review) — Boeing-тің 2026 жылғы үшінші тоқсандағы есебі, Rockwell Collins, 10-K/A нысаны — басшылардың 2016–2018 қаржы жылдарындағы сыйақысы, Boeing, 8-K нысаны — Ортберг келісімшартының талаптары, ProxyAnalyst — Boeing есептері бойынша Ортбергтің 2024 және 2025 жылдардағы сыйақысы, Aptiv — акционерлерге арналған 2026 жылғы есеп (директорлар сыйақысы)