Михаил Шайдоров

Михаил Шайдоров Милан олимпиадасын сирек кездесетін жолмен ұтты: қысқа бағдарламадан кейін ол бар болғаны бесінші еді, ал еркін бағдарламада бәрін, оның ішінде басты фаворит Илья Малининді де басып озды. Бұл — Қазақстанның мәнерлеп сырғанаудағы тұңғыш олимпиада алтыны. Ол кезде оған 21 жас еді. Сегіз айдан кейін Франциядағы Гран-при кезеңінде дәл сол Шайдоров еркін бағдарламада екі рет құлап, күннің ең нашар нәтижесін көрсетті де, оныншы орын алды. Енді ол Миланның кездейсоқ болмағанын дәлелдеуі керек.

Тұрақтағы мұз айдыны

Шайдоров 2004 жылғы 25 маусымда Алматыда туған. Әкесі Станислав — бұрынғы мәнерлеп сырғанаушы, Қазақстанның үш дүркін чемпионы, кейін бапкер болды. Ұлын алты жасынан бастап өзі жаттықтырды.

Алғашқы мұзы Ramstore сауда орталығының тұрағындағы ашық айдын болды. Басында Михаил спорттық гимнастиканы көбірек ұнатты, конькиге шамамен жеті жасында қайта оралды. Пірі жапон Юдзуру Ханю еді, сонымен қатар бала Олимпиадада мәнерлеп сырғанаудан жүлде алған тұңғыш қазақстандық Денис Теннің шеберлік сабақтарына қатысты.

Урманов, Мәскеу және Сочи (2017–2022)

2017 жылы Шайдоров Алексей Урмановтың жиынына барып, сонда алғаш рет қос аксель секірді. Көп ұзамай Мәскеуге жаттығуға көшті, ал 2018 жылдан бастап Сочиде дайындалды, Урманов оның бас бапкері болды.

Жасөспірімдер арасында Шайдоров үздіктерге тез жетті. 2021 жылы Польшадағы жастар Гран-при кезеңінде екінші болды — 2008 жылы Теннен кейін қазақстандық жекелей сырғанаушының осы сериядағы алғашқы медалі. 2022 жылы жастар арасындағы әлем чемпионатының күмісін алды — бұл турнирдегі Қазақстанның алғашқы медалі. Пекин олимпиадасына бара алмады: соңғы іріктеу турниріне арқасындағы жарақат кедергі болды.

Серпіліс (2023–2025)

Ересектер арасында Шайдоров бірнеше жыл кестенің ортасында жүрді: 2023 және 2024 жылғы әлем чемпионаттарында 14-орын, төрт құрлық чемпионаттарында бесінші және алтыншы орын. Бәрін бұрын ешкім жасамаған секіріс өзгертті. 2024 жылы Франциядағы Гран-при кезеңінде ол тарихта бірінші болып үштік аксель — төрттік тулуп каскадын орындады. Кейін ISU оған үштік аксель — ойлер — төрттік сальхов каскадын да есептеді. Шайдоров төрт айналымды секірісті каскадта екінші етіп қойған алғашқы адам атанды.

2024/25 маусымы оны элитаға шығарды:

• ерлер арасында Қазақстаннан Гран-при финалына тұңғыш шығу — бесінші орын;
• 2025 жылғы Азия ойындарының қолас медалі;
• төрт құрлық чемпионатының алтыны (285,10 ұпай);
• Бостондағы әлем чемпионатының күмісі (287,47) — қысқа бағдарламадан кейін ол үшінші еді.

2025 жылы Шайдоров Сочиден үйіне оралып, Алматыдағы Halyk Arena-да жаттыға бастады.

Милан олимпиадасы (2026)

Олимпиада маусымы біркелкі болмады: Skate America-да күміс, Қытайда қола, Гран-при финалында алтыншы, төрт құрлық чемпионатында бесінші орын. Миланда 10 ақпандағы қысқа бағдарламадан кейін оның 92,94 ұпайы бар еді, бесінші орында тұрды.

13 ақпанда Шайдоров еркін бағдарламаны өзінің төрттік сальховы бар фирмалық каскадымен бастады, оны 198,64 ұпаймен ұтып, жалпы 291,58 ұпай жинады. Жапондықтар Юма Кагияма (280,06) мен Сюн Сато (274,90) артта қалды, ал басты фаворит саналған Малинин небәрі сегізінші болды. «Бүгін жұлдыздар бір сызыққа түзелді», — деді чемпион.

Бұл — Қазақстан тарихындағы екінші қысқы олимпиада алтыны. Шайдоров Тенді еске алды: «Ол Қазақстанның көп мәнерлеп сырғанаушысына, соның ішінде маған да есік ашты. Бұл медаль қазақстандық балалардың жаңа буынына жаңа есіктер ашады деп үміттенемін». Ойындардың жабылу салтанатында ол ел туын ұстап шықты.

Марапаттар мен ақша

2026 жылғы 25 ақпанда Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Шайдоровқа II дәрежелі «Барыс» орденін тапсырды. Бапкері Урманов «Достық» орденін, әкесі «Құрмет» орденін алды. «Бұл медаль — менің ғана емес, ата-анамның, бапкерлерімнің және барлық қазақстандықтардың жеңісі», — деді спортшы.

Мемлекет олимпиада чемпионына $250 мың (123 млн теңгеден астам) сыйақы белгіледі. Ақша бірден түспеді: келісімшарт жөніндегі даудан кейін Спорт министрлігі оны 2026 жылғы маусымда төледі. Сыйлықтар да жауды: бизнестен Астана мен Алматыдағы пәтерлер, inDrive негізін қалаушы Арсен Томскийден Audi Q8, Димаш Құдайбергеннен көлік. Кім не сыйлағанын дереккөздер әртүрлі жазады.

Оқуы және мұздан тыс өмірі

2024 жылы Шайдоров РУДН-нің Сочи филиалында дене шынықтыру бойынша диплом алды, қазір Қазақ спорт және туризм академиясында оқиды. Ана тілі — орыс тілі, қазақша және ағылшынша да сөйлейді. Өзін қазақ санайды. ISU мәліметінше, хоббиі — музыка. Instagram-да mikhail_shaidorov аккаунтын жүргізеді.

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

2026 жылғы әлем чемпионатын Шайдоров демалу үшін өткізіп жіберді. Жаңа маусымға жаңа бағдарламалармен дайындалып жатыр: қысқасын Шей-Линн Борн, еркінін Бенуа Ришо қойды. Қыркүйекте Братиславадағы турнирде қола алып, қысқа бағдарламадағы жеке рекордын жаңартты — 95,98 ұпай.

25 қазанда Франциядағы Гран-при кезеңінде ол қысқа бағдарламадан кейін төртінші еді, бірақ еркін бағдарламада сүрінді: екі рет құлады, қалған төрттік секірістерде қате жіберді, бағдарламаның бұл бөлігінде соңғы орын алды. Нәтижесі — оныншы орын, NBC Sports бағалауынша, Гран-при финалына енді жете алмайды. «Берілмеймін, күшейіп ораламын деп уәде беремін», — деп жазды ол жанкүйерлеріне. Урманов болған жайттан қасірет жасамайтынын айтты. Келесі старт — 6–8 қарашада Қытайдағы Гран-при кезеңі.

Дереккөздер: Wikipedia — өмірбаяны мен нәтижелері, ISU — спортшы профилі, ISU — рекордтық каскадтар, 24.kg — олимпиада алтыны, Reuters / Flashscore — Тен туралы сөзі, Kapital.kz — мемлекеттік марапаттар, Informburo — олимпиада сыйақысы, Digital Business — чемпионға сыйлықтар, 24.kz — Братиславадағы турнир және жаңа бағдарламалар, Sports.kz — Франция Гран-приі