Қайрат Нұртас

Жиырма жыл бұрын оның концерттеріне 30-ға жуық адам келетін. Бүгін Қайрат Нұртас — стадион жинай алатын санаулы қазақстандық әртістердің бірі: 2026 жылғы қыркүйекте «Астана Аренадағы» мерейтойлық концертті, оның айтуынша, 35 мыңға жуық көрермен тамашалады, ал 4 қазанда ол Алматының Орталық стадионына шығады. Осы жылдар ішінде Forbes Kazakhstan табыс рейтингінің бірінші орны, «Құрмет» ордені, журналдан киноға дейінгі бизнес-жобалар — және қазақстандық шоу-бизнестің ең шулы дауларының бірі болды.

Шығу тегі және отбасы

Қайрат Айдарбеков (Нұртас — сахналық бүркеншік аты, бұл әкесінің есімі) 1989 жылғы 25 ақпанда Түркістанда дүниеге келген. Әкесі Нұртас Айдарбеков жас кезінде ән айтқан, кейін бизнеске кеткен. Анасы Гүлзира Айдарбекова оның директоры әрі продюсері — ұлының мансабының басты сәулетшісі болды. Ата-анасы Түркістанда танысқан: Нұртас 21 жаста, әскерден енді ғана оралған, Гүлзира 18 жаста еді. Кейін әкесі бұл оқиғаны әнге айналдырды.

Қайраттың екі бауыры бар — Аян бизнеспен айналысады, Заңғар — боксшы. Отбасылық бизнес — брендтің маңызды бөлігі: анасы мансаптың басынан бері істі жүргізіп, ұлын продюсерлейді, ал мерейтой жылы бәрінің қайдан басталғанын алғаш болып жария түрде еске салды.

Білімі және алғашқы қадамдары

Қайрат бала кезінен ән айта бастады: Nur.kz дерегінше, сахнаға алғаш сегіз жасында шыққан, кәсіби түрде шамамен он жасынан өнер көрсетеді. Жүсіпбек Елебеков атындағы Республикалық эстрадалық-цирк колледжінде, кейін Темірбек Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясында оқыды.

Алғашқы альбомдары 2000 жылдардың ортасында шықты — «Аңсағаным» (2006), «Мом» (2007), «Арнау» (2008). Ол кезде аудитория шағын еді: әртістің анасы алғашқы концерттерге 30-ға жуық адам жиналғанын еске алады.

Серпіліс: 2008–2012

Бетбұрыс 2008 жылы болды. Нұртас Алматыдағы Республика сарайында алғашқы үлкен жеке концертін берді, ал анасымен бірге Kairat Nurtas Production құрды. Одан кейін альбомдар жыл сайын дерлік шықты:

• «Кешегі» (2009);
• «Өкініш» (2010);
• «Ауырмайды жүрек» (2011);
• «Шыда жүрек» (2012).

«Қайда, қайда», «Баралмадым қасыңа», «Аңсайды жаным», «Ол сен емес», «Сені сүйем» әндері оны қазақтілді жастардың кумиріне айналдырды. Дискілер сатылымы бойынша ол ең танымал қазақстандық музыканттар рейтингтерін бастады.

Forbes және ақша: 2013

2013 жылғы желтоқсанда Forbes Kazakhstan Нұртасты қазақстандық шоу-бизнестің ең көп табыс табатын жұлдыздары рейтингінің бірінші орнына қойды — жылдық табысы 2,04 млн доллар. Ол кезде оған 24 жас еді. Сол жылы ол туралы «Өкініш» фильмі шықты, Forbes дерегінше, ол прокатта шамамен 600 мың доллар жинады.

Prime Plaza-дағы бұзақылық (2013)

Сол 2013 жылы әлі күнге дейін еске алынатын оқиға болды. 31 тамызда Нұртас Алматыдағы Prime Plaza сауда орталығында караоке-байқаудың финалында өнер көрсетті. Ол бір ән айтып, кетіп қалды, содан кейін жиналған тобыр тәртіпсіздік жасады: ғимаратты қиратып, витриналарды сындырды, Саина көшесінде көлікті аударып, өртеді. Kapital.kz дерегінше, 25-ке жуық адам ұсталды, зардап шеккендердің арасында полицейлер де болды.

Алматы әкімі іс-шараны рұқсатсыз деп атады: сауда орталығы оны қаламен келіспеген. Екі қылмыстық іс қозғалды — сауда орталығы басшылығына қатысты немқұрайлылық бойынша және тәртіпсіздікке қатысушыларға қатысты бұзақылық бойынша. Ұйымдастырушылар өз кінәсін мойындамады. Zakon.kz дерегінше, Нұртас кейін концерттерінің бірінде наразы көрерменге өз қалтасынан ақша үлестірген. Forbes бұзақылықтан келген шығынды шамамен 30 млн теңге деп бағалады.

Марапаттар мен мойындалу: 2014–2019

• 2014 — EMA нұсқасы бойынша «Үздік орындаушы»;
• 2015 жылғы 6 маусым — «Муз-ТВ» сыйлығы, «Қазақстанның үздік әртісі» номинациясы; марапаттау «Астана Аренада» 35 мыңнан астам көрерменнің алдында өтті;
• 2016 — «Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығы және «Құрмет» ордені;
• 2016 — EMA, үздік концерттік шоу үшін;
• Шымкенттің құрметті азаматы.

Кино және бизнес

Нұртас брендтің тек музыкамен шектелмейтінін ерте түсінді. Tengrinews дерегінше, 2013 жылы ол өзі туралы глянцты журнал мен Алматы сауда орталықтарында бутиктері бар киім желісін іске қосты — қолдан тігілген эксклюзив заттардың бағасы 250 мың теңгеге дейін жеткен. Девальвация мен жалдау ақысының өсуінен кейін дүкендердің бір бөлігі бірнеше айда жабылды. KN вокал және хореография мектебі жұмыс істейді — алғашында Қызылордада.

Киноға ол «Өкініш» (2013) және «Тағдыр» (2016) фильмдерінде түсті, ал 2017 жылы «Арман… / Періштелер ұйықтағанда» фильмінде басты рөлді сомдап, продюсер болды. Кейін «Той любой ценой» (2018) және «16 қыз», «Айналар», «Брат или брак 3» фильмдеріне саундтректер шықты. Nur.kz сондай-ақ жеке музыкалық лейблді (2019), мейрамханалар желісін және парфюмерия брендін атайды.

Музыка және табыс формуласы

Нұртас қазақша ән айтады, және бұл — оның басты артықшылығы. Эстраданың бір бөлігі орыстілді нарыққа бағдарланып жүргенде, ол аудиторияны өңірлерде және қазақтілді жастар арасында қалыптастырды, олар үшін оның махаббат, өкпе мен сағыныш туралы балладалары есею саундтрегіне айналды. Хиттердің атаулары өзі-ақ айтып тұр: «Қайда, қайда», «Баралмадым қасыңа», «Аңсайды жаным», «Ол сен емес», «Сені сүйем».

Формуланың екінші құрамдасы — отбасылық продакшн. Kairat Nurtas Production басынан бастап әртістің анасының басқаруында болды, бұл концерт кестесінен бастап журналдарға, киім мен киноға дейін бәрін бақылауда ұстауға мүмкіндік берді. Үшіншісі — шоудың ауқымы. Kursiv Нұртасты ең танымал қазақстандық орындаушылардың бірі деп атайды, ал оның стадиондағы концерттері — күзгі күнтізбенің елеулі оқиғасы.

Стадиондар: 2015–2026

Залдардан стадиондарға дейінгі жол шамамен он жылға созылды. Белестер:

• 2008 — Алматыдағы Республика сарайындағы алғашқы үлкен жеке концерт;
• 2015 — 35 мыңнан астам көрермен алдында «Астана Аренадағы» «Муз-ТВ» сыйлығы;
• 2025 жылдың күзі — Алматының Орталық стадионындағы жеке концерт, әртістің айтуынша 35 мыңға жуық көрермен («Шамамен 20 жылдық еңбектің нәтижесі»);
• 2026 жылғы 27 қыркүйек — «Астана Аренада» мерейтойлық турдың басталуы, тағы да 35 мыңға жуық көрермен («Бір стадион. Бір жүрек»);
• 2026 жылғы 4 қазан — турдың Алматыдағы екінші стадиондық концерті, билеттер 5 000 теңгеден, тек Freedom SuperApp арқылы.

Қазақстан үшін бұл сирек құбылыс: жергілікті орындаушылардың көбі тойлар мен шағын алаңдардан табыс табады, ал стадиондық формат әдетте әлемдік жұлдыздардың гастрольдерімен байланыстырылады. «Мұның бәрінің артында 20 жылдық еңбек тұр», — деп жазды Гүлзира Айдарбекова 30 көрерменге арналған сол алғашқы концерттерді еске алып.

Ақша

Нұртастың байлығының ресми бағасы жоқ. Жалғыз сенімді цифр — Forbes Kazakhstan-ның 2013 жылғы рейтингі: 2,04 млн доллар жылдық табыс және шоу-бизнес жұлдыздары арасында бірінші орын. Оның деңгейіндегі әртістердің негізгі табыс көздері — концерттер, тойлар мен корпоративтер, жарнама; оған қоса жеке бизнестер. Билеттері 5 000 теңгеден басталатын және әр шоуға ондаған мың адам жиналатын 2026 жылғы стадион туры қазақстандық эстрада өлшемімен өте ірі жоба.

Жеке өмірі

Нұртас — Жүргенов атындағы ҚазҰӨА түлегі, алматылық Жасөспірімдер театрында жұмыс істеген актриса Жұлдыз Әбдікәрімоваға үйленген. Олар өте ерте отау құрды: Nur.kz дерегінше, 2007 жылғы маусымда (басқа деректер бойынша — 2008 жылы). 2017 жылы Жұлдыз күйеуімен бірге «Арман… / Періштелер ұйықтағанда» фильмі арқылы киноға оралды. Жұптың төрт баласы бар — екі қыз және екі ұл. 2026 жылғы қыркүйекте Астанадағы мерейтойлық концертте әртіс нөмірлердің бірін жұбайына арнады.

Нұртас төңірегіндегі даулар

• Prime Plaza-дағы тәртіпсіздік (2013) — Нұртасты концерттерді бұзды деп сынауға себеп болған басты оқиға; әртістің өзі де, ұйымдастырушылар да бұзақылық үшін жауапкершілікті мойнына алмады.
• 2018 жылы жоғары оқу орнының оқытушысы Нұртас пен басқа әртістер сабаққа қатыспай-ақ магистратура гранттары мен жақсы бағалар алды деп мәлімдеді. Әнші бұған түсініктеме бермеді.

Қызықты деректер

• Нұртас бүркеншік аты — әкесінің есімі; әртістің шын тегі — Айдарбеков.
• Әкесі Қайраттың анасына алғашқы кездесуде сүрініп кеткен қыз туралы ән арнаған.
• 2015 жылғы «Муз-ТВ» сыйлығы телеарнаның Ресейден тыс өткен алғашқы рәсімі болды — және Нұртас онда басты қазақстандық номинацияны жеңіп алды.
• 2023 жылы «Бәрі дұрыс па» альбомы шықты.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

Нұртас сахнадағы 20 жылдығын стадион турымен атап өтуде. 27 қыркүйекте ол турды «Астана Аренада» бастады: шоу Каспийдегі оқыс оқиғада қаза тапқан әскери қызметшілерді еске алу үшін бір минуттық үнсіздікпен басталды. 4 қазанда — Алматының Орталық стадионындағы концерт, онда 2025 жылдың күзінде, әртістің айтуынша, оны 35 мың адам тыңдаған. Әрі қарай жоспарда — Шымкент, Қызылорда, Атырау және Ақтөбе.

Дереккөздер: Nur.kz — Қайрат Нұртастың өмірбаяны, Forbes Kazakhstan — шоу-бизнесте кім қанша табады (2013), Zakon.kz — әртістің ата-анасы, Kapital.kz — Prime Plaza-дағы тәртіпсіздік, Forbes Kazakhstan — концерт ұйымдастырушылары кінәні мойындамайды, Zakon.kz — Нұртас көрерменге ақша үлестірді, Tengrinews — 2015 жылғы «Муз-ТВ» сыйлығы, Tengrinews — әншінің бизнес-жобалары, Nur.kz — Жұлдыз Әбдікәрімова, Kursiv — Орталық стадиондағы концерт, Zakon.kz — 2025 жылғы концерт, Stan.kz — 2026 жылғы Астанадағы концерт, Wikipedia — Kairat Nurtas