Криштиану Амон

Криштиану Амон — Qualcomm-ға 1995 жылы қатардағы инженер болып келген бразилиялық маман. 2021 жылдың жазынан бері ол бүкіл компанияны басқарады. Оның тұсында смартфон чиптерін шығаратын компания Nvidia билеп отырған ЖИ дата-орталықтары нарығына кіруге тырысып жатыр. Бұл қымбат бәс: 2026 жылы Qualcomm-ның смартфон бизнесі әлсіреді, компания қызметкерлерін қысқарта бастады, ал Амон инвесторларға 2029 қаржы жылына қарай дата-орталықтардан $15 млрд-тан астам түсім уәде етіп отыр.

Шыққан ортасы және білімі

Амон 1970 жылы Сан-Паулу штатындағы ірі қала Кампинаста туған. Әкесі инженер-электрик болған, ұлы да сол жолды таңдады: Кампинас штаттық университетіне (UNICAMP) электротехника мамандығына түсті. Бакалавр дипломын 1992 жылы алды. Кейін дәл осы университет оған құрметті докторлық дәреже берді.

Алғашқы жылдар: NEC, Ericsson, Vésper

Университеттен кейінгі алғашқы жұмысы — жапондық NEC-тің Бразилиядағы бөлімшесі. Осы жұмыс үшін Амон Токиоға көшті. Qualcomm-ның ресми өмірбаянында ол компанияға алғаш рет 1995 жылы инженер болып келгені жазылған. Wikipedia жұмысқа қабылданған жылды 1996 деп көрсетеді: оған Qualcomm-ның Латын Америкасы нарығына шығуына көмектесу міндеті жүктелген.

Одан кейін ол Ericsson-да аз уақыт істеді, сосын телекоммен жұмыс істейтін VeloCom инвестициялық фирмасына ауысты. Фирма Амонды банкроттық алдында тұрған бразилиялық сымсыз байланыс операторы Vésper-ге жіберді. Амон онда техникалық директор және COO болды, компания пайдаға шыққанша сонда қалды. 2003 жылы Vésper Embratel-ге сатылды.

Qualcomm-ға оралу (2004–2018)

2004 жылы Амон Qualcomm-ға қайта келіп, өнім бағыты бойынша өсе бастады: өнімді басқару жөніндегі аға вице-президент, Qualcomm Technologies атқарушы вице-президенті, CDMA бөлімшесінің президенті болды. Ең маңызды қызметі — компанияның жартылай өткізгіш бизнесі QCT-ның президенті. Онда ол Snapdragon платформаларына жауап берді.

Qualcomm президенті (2018–2021)

2018 жылы сол кездегі бас директор Стив Молленкопф Амонды бүкіл Qualcomm-ның президенті етіп тағайындады. Амон Apple-дің бұрынғы қызметкерлері құрған Nuvia стартапын $1,4 млрд-қа сатып алу ісін басқарды. Nuvia серверлерге арналған процессорлар жобалап жүрген, бірақ Амон команданы тұтынушылық электроникаға арналған процессорларға бұрды.

Бас директор (2021 жылдан)

2021 жылғы 30 маусымда Амон бас директор қызметінде Молленкопфтың орнын басты. Оған дейін компанияны Ирвин Джейкобс, Пол Джейкобс және Стив Молленкопф басқарған. Амон — Qualcomm тарихындағы төртінші бас директор, оның үстіне компанияның өзі өсірген инженерлердің бірі.

Оның басшылығының басты идеясы — әртараптандыру. Qualcomm тарихи тұрғыдан смартфон чиптері мен ұялы байланыс патенттерінен табыс тапқан. Амон компанияны автокөліктерге, ноутбуктерге, заттар интернетіне, ал 2025 жылдан бастап дата-орталықтарға бұрып келеді. 2025 жылғы мамырда Qualcomm Humain компаниясымен меморандумға қол қойды, маусымда Alphawave Semi-ді $2,4 млрд-қа сатып алатынын жариялады, ал 2025 жылғы қазанда дайын модельдерді іске қосуға арналған AI200 және AI250 ЖИ үдеткіштерін көрсетті.

Дата-орталықтарға бәс (2026)

2026 жылғы 29 сәуірде екінші қаржы тоқсанының есебінде Амон ірі бұлттық провайдерге арнап жеке чип жасап жатқанын айтты, бірақ клиенттің атын атамады. «Біз бірнеше буынға созылатын ынтымақтастық туралы ойлап жүрміз», — деді ол. Алғашқы жеткізілімдер желтоқсанға жоспарланған.

Маусымның соңында Нью-Йорктегі инвесторлар күнінде компания жоспардың ауқымын ашты: 2029 қаржы жылына қарай дата-орталықтардан $15 млрд-тан астам түсім және смартфоннан тыс бағыттардан $40 млрд түсім. Соңғысы бұрынғы мақсаттан екі есеге жуық жоғары. Клиенттер ретінде Meta мен Microsoft аталды, ал іс-шараға бірнеше сағат қалғанда Qualcomm ЖИ стартапы Modular-ды шамамен $3,9 млрд-қа сатып алатынын растады. «Qualcomm үшін ешқашан кеш емес, — деді Амон. — Бұл нарық өте жылдам қозғалады. Технологиялық көшбасшылығың болса, саған да орын табылады».

Әзірге сандар басқа жаққа тартып тұр. 2026 жылдың үшінші тоқсанында Qualcomm түсімі бір жыл бұрынғыдан 4%-ға, таза пайдасы 25%-ға азайды, ал смартфон бизнесі түсімінің 20%-ын жоғалтты: жад қымбаттап, гаджеттерге сұраныс төмендеді. Қазанда Амон ішкі хатында әлем бойынша нәтижесі төмен қызметкерлерді қысқартатынын жариялады. Хабарламалар қарашада жіберіле бастайды.

Ақша

Forbes пен Bloomberg Амонның байлығын бағаламайды, есесіне оның жалақысы ашық: Qualcomm оны акционерлерге арналған есептерінде жариялайды.

• 2022 қаржы жылы — $4,75 млн.
• 2023 қаржы жылы — $23,49 млн. Qualcomm түсімі 19%-ға құлаған жылы табысы бес есеге жуық өсті. Оның $21,1 млн-ы акциялар, жалақысы $1,35 млн болды. Компаниядағы медианалық жалақымен арақатынасы — 223-ке 1.
• 2024 қаржы жылы — $25,91 млн.
• 2025 қаржы жылы — $29,7 млн: жалақы $1,35 млн, акциялар $24,16 млн, бонус $3,19 млн және шамамен $1 млн басқа төлемдер. Сол жылы Qualcomm түсімі 14%-ға өсіп, $44,3 млрд болды, бірақ бір реттік салық есептен шығаруына байланысты таза пайдасы 45%-ға азайып, $5,5 млрд-қа түсті. Амон медианалық қызметкерден шамамен 292 есе көп алды.

Қоғамдық рөлдері және марапаттары

Амон Qualcomm директорлар кеңесінің мүшесі. Ол АҚШ президенті жанындағы Экспорт кеңесінде, Technology CEO Council-да және Америка–Қытай іскерлік кеңесінде болды, ал 2022 жылы Жартылай өткізгіштер өнеркәсібі қауымдастығын (SIA) басқарды. Дүниежүзілік экономикалық форумның заттар интернеті жөніндегі кеңесінің тең төрағасы болған. 2025 жылғы тамызда Time журналы оны ЖИ саласындағы ең ықпалды 100 адамның тізіміне енгізді.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

Амон Qualcomm-ды өз басшылығы кезіндегі ең тәуекелді бетбұрыс арқылы алып өтіп жатыр. Ескі смартфон бизнесі тарылып барады, компания штатты қысқартып жатыр, ал жаңа бағыт — Qualcomm дата-орталықтары — елеулі түсімді тек 2027 жылдан бастап бермек. Аты аталмаған бұлт алпауытына арналған алғашқы чиптер желтоқсанда тапсырыс берушіге жөнелтіледі. Амонның тарихта Qualcomm-ды смартфонға тәуелділіктен шығарған басшы ретінде қалуы осы бәстің нәтижесіне байланысты.

Дереккөздер: Wikipedia — Cristiano Amon, Qualcomm — ресми өмірбаян, SIA — кеңес мүшесінің өмірбаяны, The Register — бас директордың 2023 жылғы жалақысы, The Register — бас директордың 2025 жылғы жалақысы, DatacenterDynamics — бұлт алпауытына арналған чип, The Motley Fool — Qualcomm инвесторлар күні 2026, Tom’s Hardware — Qualcomm-дағы қысқартулар