Топрак Разгатлыоглу

Топрак Разгатлыоглу — түрік мотошабандозы, супербайктан үш дүркін әлем чемпионы және өз елінің ең атақты шабандозы. WorldSBK-та ол 78 жарыста жеңіп, екі рет қатарынан 13 жеңіс жинады және BMW-ны чемпион етті, ал 2026 жылы MotoGP-ге ауысты. Ең жоғары кластағы алғашқы маусымы ауыр өтті: ең жақсы нәтижесі — 11-орын, ал қазан айында Индонезияда иығы шығып, Миланда ота жасатқан соң маусымы мерзімінен бұрын аяқталды.

Аланья, каскадёр әке және Кенан Софуоглу

Топрак Разгатлыоглу 1996 жылғы 16 қазанда Аланьяда туды. Әкесі Ариф Разгатлыоглу Түркияда «Тек Текер Ариф», яғни «Бір дөңгелекті Ариф» деген атпен танымал болған. Топрак бала кезінен мотоциклдердің ортасында өсті. 2017 жылғы қарашада әкесі Анталияда артқы орындықта отырған серігімен бірге мотоцикл апатынан қаза тапты.

Разгатлыоглудың тәлімгері әрі менеджері — Supersport класының бірнеше дүркін әлем чемпионы Кенан Софуоглу. 2025 жылғы титулдан кейін Топрак эфирде ең алдымен соған алғыс айтты.

Алғашқы жарыстар: Түркия чемпионатынан Superstock-қа дейін (2011–2017)

2012 жылы Разгатлыоглу 600 текшелік класта Түркияның тас жол жарыстары чемпионатын жеңді. Одан кейін Red Bull MotoGP Rookies Cup болды: 2013 жылы оныншы, 2014 жылы алтыншы орын алып, Заксенрингте жеңді.

2014 жылғы 5 қазанда Маньи-Курда ол еуропалық Superstock 600-дегі алғашқы жарысын ұтты, ал 2015 жылы Kawasaki ZX-6R мотоциклімен серия чемпионы атанды. Одан кейін Superstock 1000 болды: 2016 жылы бесінші, 2017 жылы екінші орын.

Kawasaki және WorldSBK-тағы алғашқы жеңістер (2018–2019)

Супербайктан әлем чемпионатына Разгатлыоглу 2018 жылы Puccetti Kawasaki жеке командасымен келді. Алғашқы жеңісін ол 2019 жылы Францияның Маньи-Кур трассасында алып, онда екі жарыстың екеуін де ұтты. Маусымды бесінші болып аяқтады.

Yamaha және алғашқы титул (2020–2023)

2020 жылы түрік шабандоз Yamaha зауыттық командасына ауысты. Алғашқы маусымы үш жеңіс пен төртінші орын әкелді, ал 2021 жылы Разгатлыоглу 13 жарыста жеңіп, әлем чемпионы атанды. Осы титулмен ол Джонатан Рейдің алты жылдық үстемдігін тоқтатып, супербайктан тұңғыш түрік әлем чемпионы болды.

Yamaha-да тағы екі маусым ол екінші болды: 2022 жылы 14 жеңіс, 2023 жылы 7 жеңіс. Бұл кезде Yamaha оны MotoGP-ге сынап көрді. 2022 жылғы маусымда ол Арагонда бір күндік жеке сынақтан өтіп, 40 айналым жүрді, кейін Херестегі сынақтарға Кэл Кратчлоумен бірге қатысты. Бірақ ол кезде ауысу болмады.

BMW: рекордтар және екі титул (2024–2025)

2024 жылы Разгатлыоглу BMW-мен екі жылдық келісімшартқа қол қойды. Каталониядағы алғашқы кезеңде-ақ ол жарыс ұтты — бұл BMW-ның 2013 жылдан бергі алғашқы жеңісі еді. Одан кейін қатарынан 13 жеңіс келді, бұл чемпионаттың рекорды. Портимаодағы хет-трикті ол түрік мергені Юсуф Дикечтің кейпін қайталап атап өтті.

2024 жылғы қыркүйекте Маньи-Курда еркін жаттығуда қатты құлап, пневмоторакс алды. Дәрігерлер оны жарысқа жібермеді, бірақ Разгатлыоглу бәрібір титулды алды: 18 жеңіс және BMW тарихындағы алғашқы чемпиондық.

2025 жылы ол алғашында Ducati мінген Николо Булеганы қуып жетуге мәжбүр болды. Бетбұрыс маусымда басталды: Разгатлыоглу Мизанодағы, Донингтондағы, Венгрияның жаңа Балатон-Парк трассасындағы және Маньи-Курдағы барлық жарысты ұтты. Қатарынан төрт хет-трик жасап, көшбасшы атанды. Арагондағы жеңісімен ол қатарынан 13 жеңіс деген өз рекордын қайталады.

Шешуші сәт 2025 жылғы 19 қазанда Хересте болды. Superpole Race қысқа жарысында Булега оған соғылып, Разгатлыоглу жарыстан шықты. Негізгі жарыста ол оныншы орыннан бастап, үшінші болып мәреге жетті және маусымды Булегадан 13 ұпай артық, 616 ұпаймен аяқтады. «Бұл MotoGP-ге кетер алдында BMW-ға жасаған үлкен сыйым», — деді ол.

• 2025 жылғы маусымның 36 жарысында 21 жеңіс;
• бір жылда 31 подиум және 6 поул;
• WorldSBK мансабында 78 жеңіс, 173 подиум және 24 поул;
• үш титул — Трой Бейлисспен тең, одан көп тек Карл Фогарти (4) мен Джонатан Рейде (6).

Оның фирмалық қимылы — стоппи, яғни мотоциклді алдыңғы дөңгелекке тік тұрғызу. Жеңістерін ол осылай тойлайды.

MotoGP-ге ауысу (2026)

2025 жылғы 10 маусымда Yamaha Разгатлыоглудың 2026 жылы MotoGP-де Prima Pramac клиенттік командасы сапында жарысатынын хабарлады. Оның командаласы — Джек Миллер. 2025 жылғы қазанда Yamaha түрік шабандозға 2021 жылғы титулды жеңген мотоциклін сыйға тартты.

Ең жоғары кластың жаңа шабандозы жетінші нөмірмен жарысады. Маусым ауыр өтіп жатыр. Алғашқы жарыстарда ол 17-, 17- және 15-орындарға келді, ал ең жақсы нәтижесі — Венгриядағы 11-орын. Нидерландыда, Арагонда және Индонезияда жарысты аяқтай алмады. Чемпионатта оның 18 ұпайы бар, 21-орында тұр. Ол ұпай үшін күресіп жүргенде, Хорхе Мартин мен Марк Маркес титул үшін таласты.

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

Индонезия Гран-приінде, Мандаликада, сенбідегі таңғы жаттығуда Разгатлыоглу 13-бұрылыста ершіктен ұшып түсіп, иығын шығарып алды. Дәрігерлер оны квалификацияға жіберді. Ол квалификацияда да, спринтте де 19-болды, ал жексенбідегі жарыстан сегіз айналымнан кейін шықты. «Ең үлкен мәселе — иық шыққаннан кейін қолда күш жоқ», — деді ол.

19 қазанда түрік шабандоздың иығына Миланда ота жасалды, маусымның соңына дейін ол жарыспайды. The Race алдағы оңалтуды Марк Маркестің 2018–2019 жылдардағы қалпына келуімен салыстырады. Pramac-та оны Yamaha-ның сынақшы шабандозы Аугусто Фернандес алмастырады — Филлип-Айлендтегі кезеңнен бастап Разгатлыоглу оралғанға дейін.

Дереккөздер: Wikipedia — өмірбаяны, мансабы және нәтижелері, Yamaha MotoGP — шабандоз профилі, BMW Group — Херестегі 2025 жылғы титул, Roadracing World — үшінші титул және мансап статистикасы, Red Bull — 2025 жылғы чемпиондық маусым, The Race — Мандаликадағы жарақат және ота