Тайка Вайтити

Тайка Вайтити — «Торды» комедияға айналдырып, одан $855 млн жинаған жаңазеландиялық режиссёр. Екі жылдан кейін ол «Джоджо қоян» сценарийі үшін «Оскар» алды, ал бұл фильмде ойдан шыққан Гитлерді өзі ойнады. Ол — сценарий үшін «Оскар» жеңіп алған маори тектес алғашқы адам. 2026 жылғы қазанда Вайтити 2020 жылы жарияланған «Жұлдызды соғыстар» фильмінің «әбден мұздатылғанын» мойындады.

Шыққан тегі және отбасы

Тайка Дэвид Коэн 1975 жылғы 16 тамызда Веллингтонда туған. Әкесі — франко-канадалық тамыры бар те-фанау-а-апануи тайпасынан шыққан маори суретшісі. Ол Satans Slaves мотоклубының жаңазеландиялық бөлімшесін құрғандардың бірі болған, бірнеше рет түрмеге түскен. Анасы Робин Коэн мектепте мұғалім болып істеген. Анасының әкесі жағынан атасы Новозыбковтан шыққан орыс еврейі еді. Вайтити өзін «полинезиялық еврей» деп атайды.

Әкесі жағынан атасы, ол да Тайка есімді, Екінші дүниежүзілік соғыста Маори батальонында соғысқан. Ата-анасы бала бес жасқа жуықтағанда ажырасып, оны негізінен анасы өсірді. Балалығы Веллингтонның Аро аңғары мен Пленти шығанағындағы шағын Раукокоре арасында өтті.

Білімі және комедия (1997–2003)

Вайтити Онслоу колледжін бітіріп, 1997 жылы Веллингтондағы Виктория университетінде театр бойынша өнер бакалавры дәрежесін алды. Ол Жаңа Зеландия мен Австралияны аралаған So You’re a Man комедиялық труппасында ойнады.

Джемейн Клементпен бірге The Humourbeasts дуэтін құрды. 1999 жылы дуэт Жаңа Зеландиядағы комиктерге арналған басты Billy T Award сыйлығын алды. Сол жылы Вайтити «Скарфиз» қара комедиясына түсті — әлі Коэн тегімен. Әкесінің тегін бастапқыда тек бейнелеу өнеріндегі жұмыстарына қолданды. Бүркеншік есім алғашқы қысқаметражды фильмі сәтті шыққаннан кейін бекіді, бірақ құжат бойынша ол әлі күнге Коэн.

Алғашқы фильмдер: қысқаметраждан Sundance-қа дейін (2003–2016)

2003 жылғы «Екі көлік, бір түн» қысқаметражды фильмі 2005 жылы оған «Оскарға» номинация әкелді. Мүсіншені сол жолы «Ара» фильмі алды, бірақ Вайтитидің атын жұрт біліп қалды. 2007 жылы оның алғашқы толықметражды «Бүркіт пен акула» фильмі шықты, сол жылы ол Клементпен бірге «Ұшқыр Конкордтар» сериалының эпизодтарын жазып, түсірді.

Одан кейін ол Sundance фестиваліне қайта-қайта апарған фильмдер легі келді:

• «Бала» (2010) — қазылар алқасының Гран-приіне номинация әрі жергілікті қаржыға түсірілген ең кассалы жаңазеландиялық фильмдердің бірі;
• «Нағыз албастылар» (2014) — Клементпен бірге түсірілген вампирлер туралы жалған деректі комедия, кейін FX сериалына айналды;
• «Жабайыларды аулау» (2016) — алғашқы демалыс күндерінде жергілікті фильм жинаған кассаның Жаңа Зеландиядағы рекорды.

«Тор: Рагнарёк» (2017)

2015 жылғы қазанда Marvel Вайтитиді үшінші «Тордың» режиссёры етіп бекітті. Бұл оның алғашқы ірі студиялық фильмі еді. Ол сценарийге әзіл қосып, қозғалысты түсіру технологиясымен тас Коргты өзі ойнады. «Рагнарёкте» ол Крис Хемсворттың кейіпкерін комедияға бұрды, әрі бұл ақталды: $180 млн бюджетпен фильм әлемде $855 млн жинады. Сол 2017 жылы Вайтити «Жыл жаңазеландиялығы» атанды.

«Джоджо қоян» және «Оскар» (2019–2020)

Келесі фильм тәуекелі көбірек жоба болды. «Джоджо қоянда» Вайтити сценарийді жазып, фильмді қойды және баланың қиялдағы досы — Адольф Гитлерді өзі ойнады. 2020 жылғы ақпанда фильм үздік бейімделген сценарий үшін «Оскар» алды. Оған сценарий үшін BAFTA, ал 2021 жылы саундтректің продюсері ретінде «Грэмми» қосылды. 2020 жылы ол Жаңа Зеландияның «Еңбегі үшін» орденінің офицері атанды.

Сонымен қатар Вайтити «Жұлдызды соғыстар» әлеміне телевизия арқылы кірді. «Мандалорецте» ол IG-11 дроидына дауыс беріп, 2019 жылғы қарашада шыққан бірінші маусымның финалын түсірді.

Сериалдар және даулы фильмдер (2021–2023)

Телевизияны Вайтити тастаған жоқ. Стерлин Харджомен бірге ол FX үшін «Резервация иттерін» ойлап тапты. HBO Max-тағы «Біздің ту өлімді білдіреді» сериалында атқарушы продюсер, режиссёр болып, Қарасақалды ойнады. Бірінші маусым 2022 жылғы наурызда шықты. Сол жылы Time журналы оны әлемдегі ең ықпалды жүз адамның қатарына қосты.

Кинода жағдай нашарлау болды. 2022 жылғы шілдеде шыққан «Тор: Махаббат пен найзағай» әртүрлі пікір алды. «Келесі гол — жеңіс голы» фильмін ішінара қайта түсіруге тура келді: Арми Хаммердің сахналары Уилл Арнеттпен ауыстырылды. 2023 жылғы қыркүйекте Торонтодағы премьерадан кейін фильм қатаң сынға ұшырады.

Жеке өмірі

2010 жылы Вайтити продюсер Челси Уинстенлимен танысып, 2011 жылы үйленді. Олардың екі қызы бар. 2018 жылы ерлі-зайыптылар ажырасты. 2021 жылдан бері Вайтити әнші Рита Орамен бірге, 2022 жылғы тамызда олар үйленді. Вайтити өзін байырғы халықтардың нанымына көбірек сенетін атеист деп атайды.

Қазір (2026 жылғы қазан)

Вайтити Кадзуо Исигуроның романы бойынша түсірілген «Клара мен Күнді» таныстырып жүр. Фильмде Дженна Ортега, Эми Адамс және Наташа Лионн ойнайды. Фильм 2026 жылғы қазанның соңында Австралия мен Жаңа Зеландияда шығады.

Оның «Жұлдызды соғыстар» фильмін Lucasfilm 2020 жылғы мамырда жариялаған. Сценарийді алдымен Кристи Уилсон-Кэрнс жазды, кейін Тони Макнамара қосылды. 2026 жылғы қаңтарда Кэтлин Кеннеди режиссёр сценарийді тапсырғанын айтқан. Бірақ Inverse-ке берген сұхбатында Вайтити жоба «әбден мұздатылғанын» айтты. Толығырақ — жаңалығымызда.

Өз сөзінше, оның «тағы төрт шақты фильмі» бар. Солардың ішінде түсірілімін 2027 жылы бастауға үміттенетін Персиваль Эвереттің «Джеймс» романының экрандауы және Клементпен бірге «Нағыз албастылардың» жалғасы бар.

Дереккөздер: Wikipedia — Taika Waititi, Wikipedia — Thor: Ragnarok, Rolling Stone Australia — фильмді мұздату және жаңа жобалар, The Playlist — «Жұлдызды соғыстар» жобасының тарихы