ПСЖ

ПСЖ, яғни «Пари Сен-Жермен» — 1970 жылы құрылған Париж футбол клубы. 2011 жылдан бері клубқа Катардың Qatar Sports Investments қоры иелік етеді. Жаңа иелердің тұсында Парижге Ибрагимович, Неймар, Месси және Мбаппе келді, бірақ Чемпиондар лигасын команда олардан кейін ғана — 2025 жылы жеңіп, бір жылдан соң табысын қайталады. 2026 жылдың күзін ПСЖ «Этихадта» «Манчестер Ситиді» 4:2 есебімен ұтып бастады.

1970–1974: екі жылдан кейін бөлінген клуб

ПСЖ 1970 жылғы 12 тамызда екі клуб — Paris FC мен Stade Saint-Germain бірігіп, пайда болды. Одақ ұзаққа созылмады. 1972 жылдың маусымында клубтар ажырасты, ал ПСЖ әкімшілік шешіммен үшінші дивизионға жіберілді.

Команда жоғарыға тез оралды: 1974/75 маусымынан бастап ол қайтадан жоғары лигада ойнады. 1974 жылдың шілдесінен бері оның үй стадионы — Париждің батысындағы «Парк де Пренс». Қазір ол 47 929 көрерменді сыйғызады.

1980–2000 жылдар: алғашқы трофейлер және Canal+

Алғашқы ірі титулдарды ПСЖ 1980 жылдардың басында — 1982 және 1983 жылдары Франция Кубогын алды. 1985/86 маусымында клуб алғаш рет ел чемпионы атанды.

1991 жылы ПСЖ-ны Canal+ телеарнасы сатып алды. Сол дәуірде клуб катар ақшасына дейінгі ең үлкен еуропалық табысына жетті: 1995/96 маусымында париждіктер финалда Венаның «Рапидін» ұтып, Кубок иегерлерінің кубогын жеңді. 2006 жылы Canal+ клубты америкалық Colony Capital қорына сатты. 2010/11 маусымын команда төртінші орынмен аяқтады, ал Reuters дерегінше, алдыңғы жылдары клуб әлсіз нәтижелер мен бұзақылар мәселесінен зардап шекті.

2011: Катар келеді

Reuters мәліметінше, 2011 жылғы 31 мамырда Colony Capital клубтың 70%-ын катарлық инвесторларға сатуға келісті. Сатып алушы Qatar Sports Investments қоры болды: 2011 жылы ол бақылау пакетін, ал 2012 жылы бүкіл клубты алды. Содан бері ПСЖ президенті — Насер әл-Хелаифи.

Одан кейін клуб жұлдыздарды сатып ала бастады. Жаңа дәуірдің алғашқы ірі тұлғасы Златан Ибрагимович болды. 2017 жылғы 3 тамызда ПСЖ Неймар үшін «Барселонаға» €222 млн өтемақы төледі — бұл трансферлердің бұрынғы әлемдік рекордынан екі еседен астам көп. Кейін Парижге клуб тарихындағы ең көп гол соққан ойыншы атанған Килиан Мбаппе мен Лионель Месси келді.

Мбаппе, Неймар және Месси ойнаған құрамдар Чемпиондар лигасын ала алмады — бұл турнирдегі алғашқы титул клубқа тек 2025 жылы келді.

2023–2025: Луис Энрике және алғашқы Чемпиондар лигасы

Маурисио Почеттино мен Кристоф Гальтьеден кейін команда испандық Луис Энрикеге сеніп тапсырылды. Футбол кеңесшісі Луиш Кампушпен бірге ол спорттық жобаны басқаруды қолына алды. 2023 жылы клубта миноритарлық акционер — америкалық Arctos Partners қоры пайда болды. Сол жылдан бастап команда Пуассидегі жаңа Campus PSG орталығында жаттығады.

2025 жылғы 31 мамырда Мюнхенде ПСЖ «Интерді» 5:0 есебімен талқандап, Чемпиондар лигасын алғаш рет жеңді. Бұл — турнир финалдары тарихындағы ең ірі жеңіс. Алғашқы голды 19 жастағы Дезире Дуэнің пасынан кейін Ашраф Хакими соқты, Дуэнің өзі де гол соқты. 2024/25 маусымын ПСЖ треблмен аяқтады: Чемпиондар лигасы, чемпионат және Франция Кубогы. Маусымда команда өзі үшін рекордтық 65 матч өткізіп, оның 48-ін жеңді.

2025 жылдың жазында париждіктер клубтар арасындағы әлем чемпионатының финалына жетті, бірақ «Челсиге» жеңілді. Одан кейін ПСЖ пенальти сериясында «Тоттенхэмді» ұтып, УЕФА Суперкубогын, ал «Фламенгоны» ұтып, ФИФА Құрлықаралық кубогын алды.

2026: қатарынан екінші Чемпиондар лигасы

2025/26 маусымында ПСЖ Францияда тағы жеңді — бұл клуб тарихындағы 14-ші чемпиондық. Ал 2026 жылғы 30 мамырда Будапешттегі «Пушкаш Аренада» команда Чемпиондар лигасын қатарынан екінші рет алды. «Арсеналмен» финал ауыр өтті: Кай Хаверц алтыншы минутта-ақ есепті ашты, Усман Дембеле 65-минутта пенальтиден теңестірді, қосымша уақыттан кейін есеп 1:1 болды. Пенальти сериясында ПСЖ 4:3 есебімен жеңді — париждіктердің соңғы соққысын Лукас Бералдо соқты, ал «Арсеналдан» Габриэл қақпадан асырып жіберді.

«Керемет, қатарынан екінші рет», — деді капитан Маркиньос. Луис Энрике жеңіс «одан да ерекше» екенін айтты, себебі команда матчқа дейін-ақ қаншалықты қиын болатынын білген.

2025 жылы клубтың бір бөлігін Boardroom компаниясы сатып алды. Қазір ПСЖ акционерлері мынадай:

• Qatar Sports Investments — 85,9%;
• Arctos Partners — 12,5%;
• Boardroom — 1,6%.

Ақша

Deloitte Football Money League дерегінше, 2024/25 маусымында ПСЖ €837 млн табыс тауып, футбол клубтарының ішінде табыс бойынша әлемде төртінші орын алды. Бір жыл бұрын табыс €805,9 млн болды — рейтингтің үшінші орны. Барлық уақытта клуб Францияның 14 чемпиондығын, 16 Франция Кубогын, Франция лигасының 9 Кубогын және екі Чемпиондар лигасын жеңді.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

2026 жылғы 14 қазанда Чемпиондар лигасының негізгі кезеңінің екінші турында ПСЖ «Манчестер Ситиді» өз алаңында 4:2 есебімен ұтты. Үзіліске қарай париждіктер 3:0 есебімен алда болды: Дуэ, Дембеле және Витинья гол соқты, ал үзілістен кейін төртінші голды Магнес Аклиуш қосты. Бұл Энцо Мареска басқаратын «Сити» үшін маусымдағы алғашқы жеңіліс болды. Екі турдан кейін ПСЖ алты ұпаймен негізгі кезеңнің жалпы кестесін бастап тұр.

Дереккөздер: Wikipedia — Paris Saint-Germain FC, Ahram Online / Reuters — клубтың 70%-ын катарлық инвесторларға сату, Sports Illustrated — Неймардың €222 млн-ға ауысуы, Sports Illustrated — 2025 жылғы Чемпиондар лигасының финалы, NBC — 2026 жылғы Чемпиондар лигасының финалы, Wikipedia — Deloitte Football Money League, Sky Sports — «Манчестер Сити» — ПСЖ 2:4