Министрлік 240 теңгелік бензиннің кемшілігін атады

Қазақстан Энергетика министрлігі арзан жанармайдың елге қанша түсетінін тізіп, ашық мұнай өнімдері нарығын ырықтандыруды не үшін қарастырып жатқанын түсіндірді. Елімізде АИ-92 бензинінің литрі 240 теңге, дизель 336 теңге тұрады. Ведомство есебінше, бізде бензин көршілерге қарағанда 40–51%, дизель 31–37% арзан. Министрліктің деректерін LS басылымы жариялады.

Министрлік мәліметінше, көрші елдердегі баға, литріне теңгемен:

• АИ-92: Ресей — 401, Қырғызстан — 434, Өзбекстан — 497;
• дизель отыны: Қырғызстан — 487, Ресей — 489, Өзбекстан — 530.

Министрліктің айтуынша, баға төмен болғандықтан мұнай өндіру мен өңдеудің тиімділігі азаяды. Мұнай саласы экономиканың басқа салаларын барған сайын көбірек субсидиялап отыр. Көршілермен баға айырмасы жанармайды шекарадан заңсыз шығаруға жол ашады. Оның үстіне жаңа өндіру жобалары мен МӨЗ-дерді кеңейту шығыны жанармай бағасы есебінен өтеледі. «Қаражат жанар-жағармай бағасындағы инвестициялық үлес есебінен қайтарылу шартымен тартылады», деп түсіндірді министрлікте.

Ведомство жанармай бағасындағы салықтар бюджетке түсетінін еске салды. Сол қаражат әлеуметтік осал топтарға төлемге және бюджеттік сала қызметкерлерінің жалақысына жұмсалады. Ал бензин бағасын министрлік нарықтық деп санайды. Оған мұнайдың әлемдік бағасы, өңдеу шығыны, салық пен тасымал әсер етеді.

Ырықтандырудың мерзімі мен шарттарын министрлік айтпады. Ведомство «үкімет бағаның күрт әрі негізсіз өсуіне жол бермейтінін» жеткізді. Энергетика министрлігінің дерегінше, бензин мен дизель қоры толық жасақталған, ал өңірлік штабтар жанармай бекеттеріндегі баға мен жеткізілімді күн сайын бақылайды. Сұранысы жоғары мұнай өнімдерін көрші елдерге автокөлікпен және теміржолмен шығаруға тыйым әлі де күшінде.

Салаға өндірістің азаюы да салмақ салып тұр: тоғыз айда Қазақстанда мұнай өндіру 8,3%-ға қысқарды.

Дереккөздер: LS — Энергетика министрлігі Қазақстан мен көршілердегі жанармай бағасы туралы, Lada.kz — 240 теңгелік бензин салаға неге тиімсіз