Корай Кавукчуоглу

Корай Кавукчуоглу DeepMind-қа 2012 жылы алғашқы зерттеушілердің бірі болып келді. Ол кезде лондондық стартап әлі тәуелсіз еді. Он төрт жылдан кейін ол Google DeepMind-ті Демис Хассабистің орнына басқарып отыр және Gemini желісінің бәріне жауап береді. Google-дың ең қуатты моделі Gemini 4 Argon-ды іске қосу туралы хабарламаға да дәл осы кісі қол қойды. Анкарадағы зымыран компаниясының бұрынғы инженері әлемдегі ең ірі корпорациялардың бірінде жасанды интеллект қандай болатынын шешетін адамға айналды.

Шыққан тегі және білімі

Кавукчуоглу Түркияда туған. Habertürk дерегінше, ол 1980 жылы Анкарада дүниеге келген. Сол қаладағы Таяу Шығыс техникалық университетінде (ODTÜ) аэроғарыш инженерлігін оқыды. Алдымен бакалавр, кейін сол мамандық бойынша магистр дәрежесін алды.

Алғашқы жұмысы әбден нақты әрі қорғаныспен байланысты болды. Ол шамамен төрт жыл түріктің Roketsan зымыран компаниясында ғылыми-зерттеу және әзірлеу ісімен айналысты. Содан кейін бағытын күрт өзгертті: АҚШ-қа кетіп, информатикаға ауысты.

Нью-Йорк және Ян Лекун мектебі

Кавукчуоглу 2005 жылы Нью-Йорк университетінде екінші магистр дәрежесін, бұл жолы информатика бойынша алды да, аспирантураға қалды. Ғылыми жетекшісі Ян Лекун болды. Ол — үйірткілі нейрожелілердің негізін қалаушылардың бірі, кейін Facebook-тің ЖИ бағытын басқарды.

Кавукчуоглудың диссертациясы «Learning Feature Hierarchies for Object Recognition» деп аталады. Онда нейрожелінің суреттегі нысандардың белгілерін өзі бөліп алуды қалай үйренетіні зерттелген. Жұмыс 2011 жылғы қаңтармен белгіленген. Алғыс сөзінде ол әйелі мен қыздарын атайды.

Ғылыммен қатар ол құралдар да жазды. Ронан Коллобер және Клеман Фарабемен бірге Кавукчуоглу Torch5 машиналық оқыту кітапханасын жазып, оның кейінгі нұсқаларымен де жұмыс істеді. Нью-Йорктен кейін NEC Laboratories-тің америкалық бөлімшесінде еңбек етті.

DeepMind: алғашқы жылдар (2012–2016)

2012 жылы Кавукчуоглу Лондонға көшіп, сол кезде әлі тәуелсіз DeepMind компаниясына қосылды. Онда терең оқыту командасын құрды. Келесі бірнеше жылда бұл команда бірінен соң бірі шулы жұмыстар шығарды.

• DQN. 2013 жылы «Playing Atari with Deep Reinforcement Learning» мақаласы жарық көрді: нейрожелі экрандағы пиксельдерге ғана қарап, Atari ойындарын ойнауды үйренді. 2015 жылы оның кеңейтілген нұсқасы «Human-level control through deep reinforcement learning» деген атпен Nature журналына шықты. Кавукчуоглу онда екінші автор.
• AlphaGo. Ол го ойынында кәсіби ойыншыны жеңген бағдарлама туралы Nature-дағы 2016 жылғы мақаланың авторларының бірі.
• WaveNet. 2016 жылы DeepMind адам сөзін тікелей дыбыс толқынынан құрайтын модельді көрсетті. Сундар Пичаи WaveNet пен DQN-ді Кавукчуоглу бастаған серпілістер деп тура атайды.

Сол жылдардағы жұмыстарының тізімі бұдан да ұзын: арматуралы оқытудың асинхронды әдістері, прогрессивті нейрожелілер, қосалқы тапсырмалармен оқыту. Habertürk дерегінше, 2025 жылғы маусымда оның еңбектеріне шамамен 268 мың рет сілтеме жасалған, Хирш индексі — 85.

Зерттеушіден басшыға

Уақыт өте Кавукчуоглу зертхана үстелін кабинетке ауыстырды. Ол DeepMind-тің зерттеулер жөніндегі вице-президенті, кейін зерттеулер мен технологиялар жөніндегі вице-президенті болды. 2022 жылы Ұлыбританияның Корольдік инженерлік академиясы оны өз мүшесі (FREng) етіп сайлады. Себебі — терең оқыту, генеративті модельдер және арматуралы оқыту бойынша жұмыстары, сондай-ақ зерттеулерді басқара білуі.

2023 жылғы 20 сәуірде Google DeepMind пен Google Brain-ді бір құрылымға — Google DeepMind-қа біріктірді. Кавукчуоглу зерттеу бағытын қадағалайтын ғылыми кеңесті басқарды. Оған бағынатын зерттеу басшылары командасына Зубин Гахрамани қосылды. Кейін ол Google DeepMind-тің техникалық директоры болды.

ЖИ бас сәулетшісі (2025)

2025 жылғы 11 маусымда Semafor Google Кавукчуоглу үшін жаңа лауазым ашқанын хабарлады: аға вице-президент дәрежесіндегі ЖИ бас сәулетшісі. Ол DeepMind-тегі CTO қызметін сақтап қалды, бас директор Сундар Пичаиге тікелей бағына бастады және Лондоннан Маунтин-Вьюге көшті.

Пичаи қызметкерлерге жазған хатында міндетті былай қойды: Кавукчуоглу «әлемдік деңгейдегі модельдерімізді өнімдерге енгізуді жеделдетуі» керек. Қарапайым тілмен айтсақ, Google-дың зертханасы мен өнім командалары бөлек әлемде өмір сүруді доғаруы тиіс еді. Кавукчуоглу бұған дейін де өнім командаларына ЖИ мүмкіндіктерінің қайда бара жатқанын түсіндіріп, олардың алдын ала жоспарлауына көмектесіп жүрген. Енді бұл жұмыс ресми сипат алды.

Google DeepMind басында (2026)

2026 жылғы 5 тамызда Google ең жоғарғы деңгейдегі ауыс-түйісті жариялады. Демис Хассабис DeepMind-тің күнделікті басқаруын тапсырып, Google DeepMind төрағасы және Alphabet-тің бас ғалымы болды. Кавукчуоглу Пичаиге тікелей бағынатын Google DeepMind аға вице-президенті лауазымын алды және бүкіл Google-дың ЖИ бас сәулетшісі рөлін сақтады.

Енді оның қарамағында Gemini модельдерін әзірлеу, озық зерттеулер (Frontier AI), Gemini қосымшасы және әзірлеушілерге арналған командалар бар. T-Vine келтірген Reuters дерегінше, DeepMind-тің ірі шешімдері бойынша соңғы сөз енді соныкі. Хассабис оны «ЖИ бойынша әлемдегі жетекші сарапшылардың бірі» деп атады. Түркияда бұл тағайындауды «DeepMind-тің басына түрік келді» деген тақырыптармен қарсы алды.

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

Күздің басты релизі — Gemini 4 Argon. 13 қазанда Google модельді жазылушылар мен әзірлеушілерге ашты, ал іске қосу туралы жазбаға дәл Кавукчуоглу қол қойды. Ол Argon-ды Gemini 4 отбасының «тек бастауы» дейді. Модель кодтағы нақты қателерді түзететін DeepSWE тестінде 77,9% жинады, ал жауап лимиті 1 млн токенге дейін өсті.

Енді Google OpenAI, Anthropic және Meta-мен бәсекеде орнын сақтай ма — бұл Кавукчуоглуға байланысты. Осы жылдары DeepMind-тен тұтас компаниялардың негізін қалаушылар шықты, мысалы, Reflection AI. Ал Кавукчуоглудың өзі қалды да, алғашқы зерттеушілердің бірінен зертхана басшысына дейін жетті.

Дереккөздер: Google — Google DeepMind-тегі ауыс-түйіс, 2026 жылғы тамыз, Google — автордың өмірбаяны, Google — Gemini 4 Argon-ды іске қосу, Semafor — ЖИ бас сәулетшісі болып тағайындалуы, Google DeepMind — біріккен зертхананың құрылуы, Royal Academy of Engineering — академия мүшесі болып сайлануы, NYU — диссертация, Chessprogramming Wiki — білімі мен жарияланымдары, T-Vine — мансабы мен жаңа рөлі, Forbes Türkiye — DeepMind басшысы болып тағайындалуы, Habertürk — өмірбаяны мен дәйексөз көрсеткіштері