ASICS

ASICS — Кобедегі жапондық спорт аяқкиімі мен киім өндірушісі. Компания GEL-KAYANO жүгіру кроссовкаларымен, METASPEED жарыс желісімен және Onitsuka Tiger ретро-маркасымен танымал. 2026 жылғы қазанда ASICS GORE-TEX мембранасы бар Utility қысқы коллекциясын және GEL-KAYANO 20-ның қайта шығарылымын ұсынды. Бұл компания тарихындағы ең жақсы қаржылық нәтижелер тұсында болып отыр.

Кобе, 1949: соғыстан кейінгі жасөспірімдерге арналған кедтер

Компанияны Кихатиро Онизука құрды. 1949 жылы ол Кобеде Onitsuka Co., Ltd. фирмасын ашты, алғашында онда екі адам ғана жұмыс істеді. 1950 жылы алғашқы спорт моделі — баскетбол кедтері шықты. Онизука әрі қарай бір спорт түрінен екіншісіне көшті: 1953 жылы Marathon TABI және TIGER MARUP марафон аяқкиімдері, 1955 жылы күреске арналған аяқкиім шықты. Компания соңғысын қазіргі күрес аяқкиімдерінің бастауы деп атайды.

ASICS атауы кейінірек пайда болды және ол да негізін қалаушының көзқарасымен байланысты. Бұл — anima sana in corpore sano деген латын сөз тіркесінің қысқартуы: «сау денеде — сау жан».

1960-жылдар: марафон, жолақтар және америкалық дистрибьютор

1964 жылы халықаралық марафонда британдық Бэзил Хитли күміс, жапондық Кокити Цубурая қола алды. Екеуі де Onitsuka аяқкиімімен жүгірді. 1966 жылы Mexico айқас жолақтары пайда болды, олар әлі күнге дейін ASICS пен Onitsuka Tiger-дің әр жұбының бүйірінде тұр. Mexico 66 моделінің танымал болуына Брюс Ли да үлес қосты.

Компания тарихында бүгін ерекше оғаш көрінетін бір оқиға бар. 1963 жылы Жапонияға Стэнфордты жаңа ғана бітірген Фил Найт келіп, Onitsuka Tiger-ді АҚШ-та таратуды сұрады. Оның Blue Ribbon Sports фирмасы жапон кроссовкаларын Америкаға тасыды. Кейін қарым-қатынас бұзылып, компаниялар бір-бірін сотқа берді, ал Blue Ribbon Sports Nike-қа айналды. Википедия дерегінше, бірнеше модельдің атауына құқық Nike-та қалды.

1977: бірігу және жаңа атау

1977 жылы Onitsuka балық аулау мен спорт тауарларын шығаратын GTO-мен және спорт формасын тігетін JELENK-пен тең құқықта бірікті. Осылай ASICS Corporation пайда болды, президенті Онизука болды. Сол жылы жаңа атаумен алғашқы жүгіру кроссовкалары — MONTREAL II және ENDURO шықты. 1985 жылы компания Кобедегі жасанды Порт-Айленд аралында жаңа штаб-пәтер ашты.

1986–1993: гель және GEL-KAYANO

ASICS-тің басты технологиясы 1986 жылы пайда болды. αGEL силикон амортизаторы алғаш рет GT-II және FREAKS α жүгіру модельдеріне қойылды. Содан бері GEL ендірмелері брендтің фирмалық белгісіне айналды — оны модельдердің көбінің атауында әлі де көрсетеді.

1993 жылы табаны ішке қарай құлайтын, яғни гиперпронациясы бар жүгірушілерге арналған алғашқы GEL-KAYANO шықты. Бұл модель компанияның ең ұзақ өмір сүріп келе жатқан желілерінің біріне айналды. ASICS 2026 жылдың күзінде қайта шығарған GEL-KAYANO 20 алғаш рет 2013 жылы шыққан.

2002–2016: Onitsuka Tiger, Haglöfs және Runkeeper

2002 жылы компания Mexico 66-ны қайта шығарып, Onitsuka Tiger маркасын нарыққа қайтарды. Брендтің жүгіру тарихы сәнге айналды: Onitsuka Tiger күнделікті аяқкиім мен киімнің жеке желісі болды. 2015 жылы тағы бір lifestyle-марка — ASICS Tiger шықты.

Сонымен қатар ASICS сатып алу арқылы кеңеюге тырысты:

• 2010 жылы швед outdoor-бренді Haglöfs-ті ¥11,4 млрд-қа сатып алды, ал 2023 жылғы желтоқсанда оны LionRock Capital қорына сатты;
• 2016 жылы Runkeeper жүгіру қосымшасын жасаушы Fitness Keeper-ді сатып алды;
• 2021 жылы әйелдерге арналған Unoha маркасын шығарып, 2024 жылғы маусымда жапты.

ASICS кроссовкалары әлдеқашан коллаборациялар алаңына айналды. Дизайнер Kiko Kostadinov ASICS ішінде өз желісін жүргізеді, ал брендпен JJJJound студиясы да жұмыс істеді.

2021–2025: карбон және басшылықтың ауысуы

2021 жылы ASICS METASPEED SKY және METASPEED EDGE жарыс кроссовкаларын шығарып, карбон пластинасы бар қымбат марафон модельдерінің сегментіне кірді. Компанияның хабарлауынша, 2025 жылы Токиодағы жеңіл атлетикадан әлем чемпионатында ASICS спортшылары он медаль алды. ASICS — World Athletics пен Лос-Анджелес марафонының серіктесі, оның спортшыларының арасында Новак Джокович бар.

2023 жылғы қыркүйекте директорлар кеңесі басшылықты қайта құрды. 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап президент әрі CEO болған Ясухито Хирота төраға әрі CEO болды, ал президент және COO қызметіне Мицуюки Томинага келді. Бұрынғы төраға Мотои Ояма кеңесші болып кетті.

Мәселелер мен даулы оқиғалар

2016 жылғы қаңтарда ASICS-тің америкалық дүкендерінің операторы Windsor Financial Group ASICS-пен дау тұсында 11-тарау бойынша банкроттыққа өтініш берді. 2017 жылғы наурызда ASICS өнімін тіккен Камбоджадағы фабрикада қою түтіннен жұмысшылар есінен танды. Компания еңбек жағдайын, оның ішінде желдетуді ретке келтіруге уәде берді.

Қаржы

ASICS Токио биржасында саудаланады. Соңғы жылдары компания жылдам өсіп келеді: ресми есептілікке сәйкес, 2025 жылғы табыс ¥810,9 млрд болды. Бір жыл бұрын бұл ¥678,5 млрд, ал 2023 жылы ¥570,4 млрд еді.

• 2025 жылғы операциялық пайда — ¥142,5 млрд (бір жыл бұрын ¥100,1 млрд);
• акционерлерге тиесілі таза пайда — ¥98,7 млрд (бір жыл бұрын ¥63,8 млрд).

2026 жылдың бірінші жартыжылдығы да рекордтық болды. SGB келтірген есептілік дерегінше, табыс 32,7%-ға өсіп, ¥534,4 млрд-қа, операциялық пайда 48,5%-ға өсіп, ¥120,4 млрд-қа жетті. Санаттар бойынша:

• Performance Running — ¥220,7 млрд, 19,3% өсім;
• SportStyle — ¥123,2 млрд, 83% өсім;
• Onitsuka Tiger — ¥89,5 млрд, 35,9% өсім.

Жартыжылдықтан кейін ASICS 2026 жылға арналған болжамын көтерді: табыс ¥950 млрд емес, ¥1,05 трлн, операциялық пайда ¥171 млрд емес, ¥195 млрд.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

Жылдың басты құрылымдық өзгерісі — Onitsuka Tiger. 2026 жылғы маусымда директорлар кеңесі марканы OT Group Corporation деген жеке еншілес компанияға бөліп шығаруды мақұлдады, мәміле 2027 жылғы 1 қаңтарда аяқталуы тиіс. Оны Рёдзи Сёда басқарады. ASICS Onitsuka Tiger-ді биржаға шығаруды жоспарламайды. Марканың мақсаты — жылына ¥200 млрд табыс, ал 2027 жылғы ақпанда Onitsuka Tiger Лос-Анджелестегі дүкенмен АҚШ-қа оралмақ.

Негізгі желіде компания қайта шығарылымдар мен маусымдық коллекцияларды шығаруды жалғастырып жатыр. Күзгі Utility Collection — қою түстегі GEL-KAYANO 20, GEL-VENTX GTX және GEL-NYC 2.0 GTX, Ұлыбританияда жұптардың бағасы £125-тен £170-ке дейін. Коллекцияның Қазақстанда сатылуы туралы компания хабарлаған жоқ.

Дереккөздер: Wikipedia — ASICS, ASICS — компания тарихы, ASICS — басшылықтың ауысуы, ASICS — 2025 жылғы есептілік, Inside Retail Asia — 2025 жылдың қорытындысы, SGB — 2026 жылғы жартыжылдық және жаңа болжам, The Impression — Onitsuka Tiger-дің бөлінуі, Hypebeast — Utility коллекциясы