Danfoss

Danfoss — даниялық инженерлік компания. Ол тоңазытқыштың, жылытудың, кондиционердің, электр жетегі мен гидравликаның ішкі тетіктерін жасайды. Тұрмыста оның ең танымал өнімі — жылыту радиаторына арналған термостатты клапан. Компания әлі күнге дейін Клаусендер отбасына және олардың қорына тиесілі. 2026 жылғы қазанда Danfoss есімі француз супермаркеттерінің тоңазытқыштарына жасалған шабуылға байланысты жаңалықтарға шықты: хакерлер оның тоңазытқыш жабдығын басқаратын бағдарламаларын нысанаға алған.

Бақшадағы клапан (1932–1946)

Мадс Клаусен 1905 жылы Данияның Альс аралында туған. Алғашқы клапанын ол 1932 жылғы 25 қарашада анасының бақшасындағы ағаш күркеде құрастырды. 1933 жылғы 1 қыркүйекте Нордборгтағы ата-анасының үйінде компания тіркеді.

Алғашында оның аты ұзақ еді — Dansk Køleautomatik og Apparatfabrik, яғни «Даниялық тоңазыту автоматикасы мен аппараттар фабрикасы». Алғашқы өнімдері тоңазыту қондырғыларына арналған терморегуляциялайтын кеңейту клапандары болды. Сонымен бірге су клапандарын, термостаттар мен қысым релесін шығарды.

Бұйымдарда Danfoss таңбасы тұрды. Даниялық lex.dk энциклопедиясының дерегінше, ол сұйықтық ағынын басқаратын даниялық өнімді білдірген («foss» дат тілінде — сарқырама, ағын). 1946 жылы бұл сөз бүкіл компанияның атауына айналды.

Радиатор термостаты мен жиілік жетектері (1943–1971)

1943 жылы Клаусен радиаторға арналған термостатты клапан ойлап тапты. 1952 жылдан бастап компания оны энергия үнемдеу құралы ретінде насихаттады, ал 1950-жылдары клапандар сериялық өндіріске түсті. Danfoss-ты тоңазыту саласынан тыс жерде танытқан да осы өнім.

1962 жылы Нордборгта отбасылық ферманың жанында жаңа штаб-пәтер ашылды. Ферманың өзі қазір Danfoss мұражайы. 1966 жылы Мадс Клаусен қайтыс болды. Ол кезде сатылым 500 млн дат кронын құрады, компанияда 7 мыңнан астам адам жұмыс істеді.

1968 жылы Danfoss VLT жиілік түрлендіргіштерін шығара бастады. Бұл құрылғылар электр қозғалтқыштарының жылдамдығын реттейді. Үш жылдан кейін негізін қалаушының жесірі Биттен Клаусен Bitten og Mads Clausens Fond қорын құрды. Қор басты акционер болды, оның міндеті — компанияның тәуелсіздігін сақтау.

Жаһандық өсу және гидравлика (1990–2014)

1990-жылдардан бастап Danfoss сатып алу мен жаңа зауыттар арқылы өсті. 1990 жылы француз компрессор өндірушісі Maneurop-ты сатып алды, 1996 жылы Қытайда зауыт ашты.

Маңызды бетбұрыс 2000 жылы болды. Danfoss Fluid Power гидравлика бөлімі американдық Sauer-мен бірікті, сөйтіп Sauer-Danfoss компаниясы пайда болды. Ол құрылыс және ауыл шаруашылығы техникасына гидравлика жасады. 2013 жылы Danfoss оны түгел сатып алды.

Сонымен қатар компания өзі негізгі емес деп санаған бизнестен құтылды. 2010 жылы компрессор өндірісін сатты, ол Secop деген атқа ие болды. 2014 жылы фин жетек өндірушісі Vacon-ды сатып алып, электр жетегі бағытын күшейтті.

Eaton Hydraulics және жаңа ауқым (2017–2025)

2017 жылғы шілдеде компанияны Ким Фаусинг басқарды. Ол Danfoss-қа 2007 жылы Hilti-ден келген, операциялық директор болған. CEO қызметінде Нильс Кристиансеннің орнын басты.

Фаусинг тұсында Danfoss өз тарихындағы ең ірі мәмілені жасады. 2021 жылғы қаңтарда ол американдық Eaton-ның гидравлика бизнесін сатып алатынын жариялады, ал 2 тамызда мәмілені жапты. Құны $3,3 млрд болды, бизнеспен бірге 10 мыңға жуық қызметкер келді. Оны Danfoss Power Solutions бөліміне қосты.

2025 жылғы желтоқсанда Danfoss итальяндық Hydro Holding-ті сатып алуды аяқтады. Қазір оның бизнесі бірнеше бағытқа бөлінеді:

• Climate Solutions — тоңазыту, жылыту, кондиционерлеу;
• Drives — жиілік жетектері;
• Power Solutions — мобильді гидравлика және техниканы электрлендіру;
• Editron және Semikron Danfoss бірлескен кәсіпорны — күштік электроника.

Ресейден кету (2022)

2022 жылғы 1 сәуірде Danfoss Ресейден кететінін жариялады. Шілдеде ресейлік және беларусьтік бизнесті жергілікті басшылыққа сатуға келісті. 2022 жылғы мамырда Данияның Бизнес агенттігі компания Ресей әскеріне өнім жеткізді ме, жоқ па, соны тексере бастады. 2023 жылғы 28 наурызда агенттік істі жапты, заң бұзушылық таппады.

Danfoss Қазақстанда

2022 жылғы 30 маусымда Danfoss Алматы мен Астанада кеңсесі бар Орталық Азия бөлімшесін құрды. Ол «Түркия, Таяу Шығыс және Африка» өңіріне кірді. Бөлімше Қазақстан, Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түрікменстан және Армения үшін жауап береді.

UzDaily дерегінше, Қазақстанда сату, клиенттерге қолдау көрсету бөлімдері және жетектер, климаттық жабдық, жоғары қысымды сорғылар мен датчиктер жөніндегі техникалық мамандар жұмыс істейді. Danfoss Алматыда электр жылыту жүйелерін сату жөніндегі инженерлерді де іздеп жатыр.

Осалдықтар және супермаркеттерге шабуыл (2026)

2026 жылғы 9 тамызда израильдік Claroty компаниясының Team82 зерттеушілері Danfoss AK-SM 800A жүйелік менеджеріндегі осалдықтарды талдап жариялады. Бұл құрылғы дүкендердегі тоңазытқыш жабдығын басқарады. Зерттеушілер үш олқылық тапты:

• күннен есептелетін «күн коды» арқылы жасырын кіру (CVE-2025-41450);
• құрылғыда кез келген команданы орындау (CVE-2025-41451);
• Nginx веб-серверіне баптауларды енгізу (CVE-2025-41452).

Danfoss оларды R4.3.1 микробағдарламасында жапты.

2026 жылғы 11 қазаннан 12 қазанға қараған түні хакерлер Франциядағы жүздеген супермаркеттің тоңазытқыштарында 50 °C-та тоқтаусыз мұздан тазартуды қашықтан қосты. Intermarché желісі, Coopérative U және басқа желілер зардап шекті. BFMTV дерегінше, шабуылдаушылар Danfoss-тың төртінші нұсқасынан ескі бағдарламаларын нысанаға алған. TNW Bloomberg-ке сілтеме жасап, Intermarché иесінің сөзін келтіреді: зардап шеккен жүйелерді Danfoss басқарған.

Шабуылдың Claroty тапқан осалдықтармен байланысы дәлелденген жоқ. Жауапкершілікті ешкім алған жоқ, ал алғашқы жарияланымдарда Danfoss-тың ашық пікірі болмады. Cybernews дерегінше, Францияның киберқауіпсіздік агенттігі ANSSI бағдарлама жеткізушісімен байланысқан.

Ақша

Danfoss-тың 2026 жылғы 3 наурыздағы есебі бойынша, 2025 жылғы сатылым €9,43 млрд болды, органикалық өсім — 3%. EBITA операциялық пайдасы — €1,21 млрд, рентабельділігі — 12,9%. Ақша ағыны рекордтық €734 млн-ға жетті.

Бағыттар әртүрлі қарқынмен өсті. Power Solutions сатылымы 2%-ға азайды. Солтүстік Америкадағы климат бағыты дата-орталықтарға арналған тапсырыстар есебінен 26%-ға өсті.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

Danfoss әлі де штаб-пәтері Нордборгтағы отбасылық компания болып қала береді. Бас директоры — Ким Фаусинг, директорлар кеңесінің төрағасы — Йенс Бьерг Сёренсен. lex.dk дерегінше, 2025 жылы компанияда 39 мыңға жуық адам жұмыс істеді, клиенттері 100-ден астам елде бар.

Франциядағы шабуылдан кейін Danfoss-қа қойылатын басты сұрақ: оның қанша контроллері әлі ескі бағдарламамен жұмыс істеп тұр және интернеттен қолжетімді? Бұған компания да, тергеу де әзірге жауап берген жоқ.

Дереккөздер: Danfoss — компания тарихы, Danfoss — Мадс Клаусеннің өмірбаяны, Wikipedia (EN) — Danfoss, Lex.dk — Danfoss, Cooling Post — Ким Фаусинг CEO болды, International Rental News — Eaton Hydraulics сатып алынуы, Danfoss — 2025 жылдың қорытындысы, Danfoss — Орталық Азия бөлімшесі, UzDaily — Danfoss Орталық Азияда, Danfoss — ресейлік бизнестің сатылуы, Danfoss — дат агенттігі тексеруінің жабылуы, Claroty Team82 — Danfoss контроллерлерінің осалдықтары, Tom’s Hardware — супермаркеттерге шабуыл, TNW — Intermarché тоңазытқыштарына шабуыл