Mistral AI

Mistral AI — үлкен тіл модельдерін, Vibe ассистентін (бұрынғы Le Chat) және оларға арналған өз дата-орталықтарын жасайтын париждік компания. Оны 2023 жылы Google DeepMind пен Meta-дан шыққан үш зерттеуші құрды. Үш жылда компанияның бағасы €240 млн-нан €21 млрд-тан асты. Қазір ол туралы айтуға себеп бар: 2026 жылғы 6 қазанда компания триллион параметрлі Mistral Large 4 моделін көрсетті.

Политехникалық мектептің үш түлегі

Артур Менш, Гийом Лампль және Тимоте Лакруа École Polytechnique-те оқып жүргенде танысқан. 2023 жылға қарай Менш Google DeepMind-та, ал Лампль мен Лакруа Meta-ның зерттеу бөлімінде үлкен модельдермен айналысып жүрді. 2023 жылғы сәуірде үшеуі жұмыстан кетіп, Парижде өз компаниясын тіркеді. Атауын Францияның оңтүстігінде соғатын суық солтүстік жел — мистральдан алды.

Менш бас директор, Лампль бас ғалым, Лакруа техникалық директор болды. Басында өнім жоқ еді. Есесіне компания алғашқы күннен қайталап келе жатқан идея бар еді: күшті модельдер жасап, олардың салмақтарын ашық жариялау. Сонда кез келген адам оларды өз серверінде іске қоса алады.

2023: алғашқы раунд пен алғашқы модель

2023 жылғы маусымда, құрылғанына бір ай толғанда, Mistral €105 млн тартты. Ол кезде компанияда 12 адам жұмыс істеді. Fortune сілтеме жасаған Dealroom дерегінше, бұл Еуропа тарихындағы ең ірі посевтік раунд болды. Раундты Lightspeed Venture Partners қоры басқарды. Google-дың бұрынғы бас директоры Эрик Шмидт, француз миллиардері Ксавье Ньель, JCDecaux жарнама тобы және мемлекеттік Bpifrance банкі де ақша салды. Компания шамамен €240 млн деп бағаланды.

Мұны бәрі бірдей сабырмен қабылдаған жоқ. Сол Fortune мақаласында инвестор Джеймс Пенни ЖИ төңірегіндегі ажиотаж «доткомдар дәуірін еске салып тұр» деп ескертті. Компанияға нәтижені тез көрсету керек болды.

2023 жылғы қыркүйекте Mistral 7B шықты. Бұл еркін Apache 2.0 лицензиясымен таратылған 7,3 млрд параметрлі модель еді. Mistral оны Meta-ның Llama 2 13B моделінен барлық тексерілген тестте озады деп мәлімдеді. Желтоқсанда «сарапшылар қоспасы» схемасындағы алғашқы модель — Mixtral 8x7B шықты. Мұндай модельде әр жауапқа желінің бір бөлігі ғана жұмыс істейді, сондықтан оны іске қосу арзанырақ. Сол айда Mistral Andreessen Horowitz, BNP Paribas, Salesforce және басқа инвесторлардан €385 млн тартты, бағасы €2 млрд-тан асты.

2024: Microsoft, Le Chat және Брюссельдің сұрақтары

2024 жылғы 26 ақпанда Mistral бірден үш қадам жасады. Жабық флагмандық Mistral Large моделін шығарды, Le Chat веб-ассистентін іске қосты және Microsoft-пен серіктестік жариялады. Корпорация €15 млн салды, модельдерді оқытуға Azure бұлтының қуатын берді және Mistral модельдерін өз клиенттеріне сата бастады.

Бұл келісім сұрақ туғызды. Еуропалық комиссия дәл сол кезде бигтехтің ЖИ стартаптарына салған инвестицияларын зерттеп жатқан еді. Комиссия келісімді алғанын және оны талдайтынын айтты. Реттеушілер мұндай одақтар ірі корпорацияларға позициясын нығайтып, бәсекені тұншықтыруға көмектеседі деп алаңдады. Microsoft ол кезде OpenAI-ға $13 млрд салып қойған еді, ал Mistral өзін америкалық компанияларға еуропалық балама ретінде көрсетіп жүрді.

Кейін компания модельдер қатарын кеңейтті. 2024 жылғы мамырда бағдарламалауға арналған Codestral, шілдеде 123 млрд параметрлі Mistral Large 2 және математикалық есептерге арналған Mathstral шықты. Маусымда Mistral €600 млн тартты, бағасы €5,8 млрд болды.

2025: телефондағы ассистент, Nvidia және ASML

2025 жылғы қаңтарда Mistral AFP агенттігімен келісті: Le Chat агенттіктің 1983 жылдан бергі жаңалықтар мұрағатын пайдалана алатын болды. Ақпанда ассистент iOS пен Android-қа шықты, айына $14,99 тұратын Pro жазылымы пайда болды. Көктемде компания француздың CMA CGM кеме тасымалы тобымен €100 млн-дық серіктестік жасады.

2025 жылғы маусымда Париждегі VivaTech көрмесінде Mistral мен Nvidia 18 000 Blackwell чипіне негізделген ортақ бұлттық платформа жариялады. Сахнада Nvidia басшысы Дженсен Хуанг пен Франция президенті Эммануэль Макрон да болды. Менш жобаның мәнін былай түсіндірді: клиенттер ЖИ жұмыстарында енді «белгілі бір америкалық провайдерлерге» тәуелді болмайды. Платформа Mistral Compute деп аталды.

2025 жылғы 9 қыркүйекте литография машиналарын шығаратын нидерландтық ASML €1,7 млрд-тық раундқа €1,3 млрд салды. ASML акциялардың шамамен 11%-ын, директорлар кеңесінен орын алып, Mistral-дың ең ірі акционері атанды. Компанияның бағасы €11,7 млрд-қа жетті. Techzine дерегінше, ASML Mistral модельдерін өз бизнесінде — деректерді талдауға және өндірістегі ауытқуларды іздеуге пайдаланбақ.

Желтоқсанда 675 млрд параметрлі Mistral Large 3 шықты, оның әр жауапқа 41 млрд параметрі жұмыс істейді. Сонымен бірге агенттік бағдарламалауға арналған Devstral 2 шықты.

2026: өз дата-орталықтары және рекордтық раунд

2026 жылғы ақпанда Mistral париждік Koyeb бұлт стартапын сатып алды және кәсіпорындарға ЖИ енгізу үшін Accenture-мен стратегиялық серіктестік құрды. 30 наурызда компания алғаш рет қарыз алды: $830 млн-дық қарыз қаржысы Париж маңындағы 13 800 Nvidia чипі бар дата-орталыққа жұмсалды. Мамырда өнеркәсіптік модельдеумен айналысатын австриялық Emmi AI да Mistral құрамына кірді.

Сол мамырда Le Chat Mistral Vibe болып өзгерді. Жаңа атаумен бірге ассистент агенттік мүмкіндіктер алды: енді ол сұраққа жауап беріп қана қоймай, ұзақ әрі көп қадамды тапсырмаларды да орындайды.

2026 жылғы 8 қыркүйекте Mistral D сериясындағы €3 млрд-тық раундты жапты. Компанияның бағасы €21 млрд-тан асты, яғни бір жылда екі есеге жуық өсті. Раундты Samsung Electronics басқарды. Оған EQT басқаратын Scaleup Europe Fund, PSG Equity, сондай-ақ Microsoft пен Nvidia қатысты. Ақшаның негізгі бөлігі есептеу қуатына жұмсалады. «Ұзақ мерзімде біз толығымен өзіміз салып жатқан қуатқа сүйенуді жоспарлап отырмыз», — деді Менш Euronews-ке. Оның айтуынша, компанияның өз есептеу қуаты бес жылда шамамен 100%-ға өседі.

Ақша

Mistral — жеке компания, қаржылық есебін жарияламайды. Сондықтан тек раундтар мен бағалар сенімді белгілі:

• 2023 жылғы маусым — €105 млн, бағасы шамамен €240 млн;
• 2023 жылғы желтоқсан — €385 млн, бағасы €2 млрд-тан асты;
• 2024 жылғы маусым — €600 млн, бағасы €5,8 млрд;
• 2025 жылғы қыркүйек — €1,7 млрд, оның €1,3 млрд-ы ASML-ден, бағасы €11,7 млрд;
• 2026 жылғы наурыз — дата-орталыққа $830 млн қарыз;
• 2026 жылғы қыркүйек — €3 млрд, бағасы €21 млрд-тан асты.

Компания түсімін ресми түрде ашпайды. Euronews дерегінше, Mistral-дың 20 елде 125-тен астам корпоративтік клиенті бар, ал 2026 жылдың соңына қарай ол жылдық тұрақты түсімді €1 млрд-қа жеткізуді көздейді. Бұл есептік көрсеткіш емес, болжам. Mistral-дың бағасы әлі де OpenAI мен Anthropic-тен әлдеқайда төмен.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

2026 жылғы 6 қазанда Mistral өзінің ең үлкен моделі — Large 4-ті көрсетті. Онда 1 трлн параметр бар, әр жауапқа шамамен 49 млрд-ы жұмыс істейді. Модель мәтінмен ғана шектелмейді, ойлай алады және 160-тан астам тілдегі деректерге оқытылған. Компания ішінде оны Le Chonk деп атап кеткен. The Register дерегінше, модель Mistral-дың Еуропадағы өз дата-орталықтарында шамамен 3 800 Nvidia Grace Blackwell үдеткішінде оқытылды.

Тәуелсіз Artificial Analysis рейтингі Large 4-ті DeepSeek V4.1 Flash пен OpenAI-дың GPT6 Luna моделінің арасына қойды. Mistral-дың айтуынша, қытайлық бәсекелестерге осындай деңгейдегі модельдер үшін екі-үш есе көп есептеу керек. Әзірге модель API арқылы превью режимінде қолжетімді. Салмақтарын бір ай ішінде Hugging Face-ке шығаруға уәде етті, бірақ алдымен компания модельдің киберқауіпсіздік тапсырмаларын қалай орындайтынын тексеріп жатыр. «Әзірге біз ашық салмақтарды шабуылға емес, қорғанысқа пайдалану үшін сенімді серіктестермен және үкіметтермен жұмыс істейміз», — деді TechCrunch-қа Mistral-дың ғылым жөніндегі вице-президенті Пьер Сток.

Қазір компанияның Париж маңында дата-орталығы жұмыс істеп тұр, тағы біреуі Швецияда салынып жатыр. Euronews дерегінше, Mistral еуропалық инфрақұрылымға шамамен €4 млрд жұмсап үлгерді. Инвесторлары қатарында — ASML, Samsung, Microsoft және Nvidia, серіктестері арасында — Accenture мен CMA CGM. Ашық модельдер арасындағы бәсеке күшейіп келеді: дәл сол күндері америкалық Reflection AI ашық Beam моделін көрсетті, ал Artificial Analysis рейтингінде Large 4-тің қасында қытайлық DeepSeek модельдері тұр.

Дереккөздер: Wikipedia — Mistral AI тарихы, модельдері мен раундтары, Fortune — €105 млн-дық посевтік раунд, The Register — Microsoft-пен келісім және Еуропалық комиссияның назары, AFP / FMT — VivaTech-тегі Nvidia-мен серіктестік, Techzine — ASML ең ірі акционер атанды, Quartz — дата-орталыққа $830 млн қарыз, Wikipedia — Le Chat және Mistral Vibe, Euronews — D сериясындағы €3 млрд-тық раунд, TechCrunch — Mistral Large 4 шығуы, The Register — Large 4 сипаттамалары