Лернер Тьен

Лернер Тьен — Калифорниядан шыққан 20 жастағы солақай. Есімі мұғалім анасының мамандығына байланысты қойылған, ал жаттықтырушысы — 1989 жылғы «Ролан Гаррос» чемпионы Майкл Чанг. Турда толық екі маусым өтпей жатып, ол Australian Open-да Даниил Медведевті екі рет ұтты. ATP-нің екі титулын және Next Gen ATP Finals турнирін жеңді, «Үлкен дулығада» ширек финалға шықты, рейтингте 12-орынға дейін көтерілді. 2026 жылдың қазанында оны Six Kings Slam-ға Синнердің орнына шақырды. Ол жерде Джокович, Алькарас және Зверев ойнайды.

Шығу тегі және отбасы

Тьен 2005 жылы 2 желтоқсанда Калифорниядағы Ирвайн қаласында туды. Ата-анасы Кхыонг Дан Тьен мен Хюен Тьен — Оңтүстік Вьетнамнан келген босқындар, ұлты хуа (Вьетнамдағы қытайлар). Әкесі жылжымайтын мүлік бойынша заңгер, анасы математикадан сабақ береді. Отбасында балаларға ата-ананың мамандығына қарай ат қойған. Ұлы Learner («оқушы») анасының жұмысына орай, қызы Justice («әділет») әкесінің жұмысына орай аталды.

Лернер ракетканы өте кішкентай кезінде ұстады. Үйінің жанындағы корттарда жаттықты, алғашқы турнирін бес жасында Racquet Club of Irvine клубында жеңді. Laver Cup мәліметінше, алғашқы жаттықтырушысы әкесі болған.

Оқу және юниор жылдары

Тьен мектепті 16 жасында бітіріп, Оңтүстік Калифорния университетіне (USC) түсті. Бірақ онда ұзақ қалмай, кәсіпқой спортқа кетті. Сол кезде юниорлық мансабын да аяқтап жатты:

• 2022 — USTA-ның 18 жасқа дейінгі жасөспірімдер чемпионатын жеңіп, US Open-ның негізгі торына уайлд-кард алды. 16 жасында ол Дональд Янгтан (2005) кейінгі US Open-ның ең жас ер қатысушысы болды, бірақ бірінші айналымда төрт сетте Миомир Кецмановичке жеңілді;
• 2023 — юниорлар арасында Australian Open мен US Open-да жекелей сында финалға шықты, Australian Open-да Купер Уильямспен жұптық титул алды;
• ITF біріктірілген рейтингінде 4-орын (2023 жылғы ақпан), жекелей сында 76 жеңіс пен 23 жеңіліс.

Челленджерлер және серпіліс (2023–2024)

Ересектер тенисі баяу басталды: 2022 жылдың соңында 860-орын, 2023 жылдың соңында 452-орын. Бетбұрыс 2024 жылдың жазында келді. Шілдеде Тьен Блумфилд-Хиллзде (Мичиган) алғашқы «челленджерін» жеңді. Ол 2016 жылдан бері осы деңгейдегі ең жас американдық чемпион атанды — сол жылы Гранбиде Фрэнсис Тиафо жеңген еді. Лейквудтағы M15 турнирімен қоса оның қатарынан 25 жеңісі жиналды.

Тамызда әлемде 231-орында тұрып, Уинстон-Сейлемде ATP-нің алғашқы ширек финалына шықты. Одан кейін тағы екі «челленджер» келді: қыркүйекте Лас-Вегаста, қазанда Фэрфилдте. Фэрфилдтегі Бернард Томичпен финал 39 минутқа созылды — «челленджерлер» тарихындағы ең қысқа шешуші матч. Тьен Тейлор Фриц, Энди Роддик және Сэм Куэрриден кейін 19 жасқа дейін осындай үш титул алған төртінші американдық болды. Желтоқсанда Next Gen ATP Finals финалына шығып, Жоау Фонсекаға жеңілді. Жылды 122-орынмен аяқтады.

2025: түнгі сағат үштегі Медведев және алғашқы титул

Өміріндегі алғашқы «Үлкен дулыға» негізгі турнирін Тьен 2025 жылғы Australian Open-да ойнады — және бірден дүрліктірді. Екінші айналымда бесінші нөмірлі Даниил Медведевті шығарып жіберді: 4 сағат 50 минут, бес сет, онға дейінгі тай-брейк, ал матч түнгі сағат үштер шамасында бітті. Одан кейін Корантен Мутені ұтып, 19 жасында төртінші айналымға жетті. Американдықтардан бұл турнирде осындай жаста оған дейін тек Пит Сампрас жеткен. Тьенді Лоренцо Сонего тоқтатты.

Ақпанның соңында Акапулькода Тьен іріктеуден өтіп, бірінші нөмірлі Александр Зверевті ұтты — 6:3, 6:4. Зверев ол кезде әлемнің екінші ракеткасы еді. Осылайша ол 2001 жылдан бері топ-3 ойыншысын жеңген ең жас американдық атанды. Сол жылы Роддик Густаво Куэртенді ұтқан. Жазда Мальоркада Бен Шелтонды, Вашингтонда Андрей Рублёвты жеңді, ал Канадада «Мастерсте» алғаш рет төртінші айналымға шықты.

Бір апта бұрын, Вашингтон алдында, командасына Майкл Чанг келді. Оларды бұрынғы жаттықтырушысы Эрик Диас таныстырды: Чанг пен Тьен Калифорнияда бір-бірінен 20 минуттық жерде тұрады. Чанг беру мен шабуылға жауап береді. Ал сапарларда Тьеннің қасында юниор кезіндегі бапкері, USTA-ның бұрынғы ұлттық жаттықтырушысы Эрик Кортланд жүреді.

Күзде нәтиже шықты. Бейжіңде әлемнің 52-ракеткасы Тьен ширек финалда Лоренцо Музеттиді ұтты (4:6, 6:3, 3:0 есебінде қарсыласы бас тартты). Алғашқы ATP финалында Янник Синнерге 2:6, 2:6 есебімен жеңілді. Қарашада Мецте Кэмерон Норриді 6:3, 3:6, 7:6 есебімен ұтты. Ол 2002 жылғы Роддиктен кейін ATP титулын алған алғашқы американдық жасөспірім болды. Желтоқсанда финалда Александр Блоксты жеңіп, Next Gen ATP Finals турнирін алды. Маусымды 28-орынмен аяқтады.

2026: «Үлкен дулығадағы» ширек финал, Женева және топ-20

2026 жылғы Australian Open-да жеребе оны Медведевпен тағы түйістірді — бұл жолы төртінші айналымда. Тьен 6:4, 6:0, 6:3 есебімен жеңді. Медведев мансабында «Үлкен дулығада» алғаш рет сетті құрғақ ұтылды. Американдық 2015 жылдан бері Мельбурндағы ең жас ширек финалист атанып, сол жерде Зверевке жеңілді. Турнирден кейін алғаш рет топ-25-ке кірді.

Наурызда Индиан-Уэллсте Шелтонды екінші рет ұтып, ширек финалға шықты, онда Синнерге жеңілді. Мамырда Римде грунттағы «Мастерсте» алғаш рет төртінші айналымға жетті. Бір аптадан кейін Женеваны жеңді: Стефанос Циципас, Алекс Михельсен, жартылай финалда екінші нөмірлі Александр Бублик, финалда Мариано Навоне — 3:6, 6:3, 7:5. Ол Марк Росседен (1989) кейінгі Женеваның ең жас чемпионы болды. Сондай-ақ 1989 жылы Парижде жеңген Чангтың өзінен кейін еуропалық грунтта титул алған ең жас американдық атанды. Осыдан кейін Тьен 18-орынға көтерілді.

«Ролан Гарроста» үшінші айналымға, Уимблдонда екінші айналымға жетті. Жазда Монреальда Гаэль Монфисті, Томми Полды, Тьяго Агустин Тиранте мен Даниэль Мериданы ұтып, «Мастерстің» жартылай финалында Шелтонмен кездесті. 1992 жылдан бері алғаш рет Монреаль жартылай финалында бірден үш американдық болды. Тамызда ол мансабындағы ең жоғары 12-орынға көтерілді.

Төрт рет қатарынан бірінші айналымда шығып қалған US Open ақыры бағынды. 14-нөмірлі Тьен Монфисті, одан кейін 3 сағат 24 минутта бес сетте 17-нөмірлі Якуб Меншикті ұтты. Ол Роддиктен кейін турнирдің екінші аптасына шыққан ең жас американдық болды. Төртінші айналымда Карен Хачанов 3 сағат 50 минутта 7:5, 4:6, 6:7, 6:1, 6:4 есебімен жеңді. Бұл Тьеннің бес сеттік матчтардағы бес жеңістен кейінгі алғашқы жеңілісі еді.

Қыркүйектің соңында ол Лондонда Laver Cup турнирінде Андре Агасси басқарған әлем құрамасы сапында алғаш ойнады. Флавио Коболлиді 6:3, 2:6, 10:7 есебімен ұтып, тартыстағы есепті 3:3-ке теңестірді.

Ойын мәнері

Тьен — артқы сызықтан қорғанатын ойыншы. Көп допты қайтарады, қарсы шабуылға шығады, кортта жақсы қозғалады. Оң жақ соққысы ұзақ сермеуімен және күшті жоғары айналуымен ерекшеленеді, сол жақ соққысын екі қолмен, жазығырақ ұрады. Әлсіз тұсы — беру: бірінші беру әдетте сағатына 160–185 км жылдамдықпен ұшады. Осы беру мен торға шығу үстінде ол Чангпен жұмыс істейді. Тьен өзі туралы қарапайым айтады: «Мен оңай берілмеймін. Матч барысында мәселені шеше білетініммен мақтанамын».

Қазақстанмен байланысы

Басты оқиға — 2026 жылғы Женева жартылай финалында қазақстандық Александр Бубликпен кездесу. Тьен 6:1, 4:6, 7:6 (7:5) есебімен жеңіп, келесі күні турнирді алды. Ол кезде әлемнің оныншы ракеткасы болған Бубликті ұтуы — оның топ-10 ойыншыларына қарсы жетінші жеңісі. Ал қыркүйекте екеуі бір командада ойнады: Лондондағы Laver Cup-та әлем құрамасы сапында болды.

Топ-10 ойыншыларын жеңген матчтары

• Даниил Медведев (5-орын) — Australian Open, 2025 жылғы қаңтар;
• Александр Зверев (2-орын) — Акапулько, 2025 жылғы ақпан;
• Бен Шелтон (10-орын) — Мальорка, 2025 жылғы маусым;
• Андрей Рублёв (10-орын) — Вашингтон, 2025 жылғы шілде;
• Лоренцо Музетти (9-орын) — Бейжің, 2025 жылғы қазан;
• Бен Шелтон (8-орын) — Индиан-Уэллс, 2026 жылғы наурыз;
• Александр Бублик (10-орын) — Женева, 2026 жылғы мамыр.

Қазір (2026 жылғы қазан)

Тьен — әлемнің 17-ракеткасы. 6 қазанда Six Kings Slam ұйымдастырушысы Турки Әл әш-Шейх оның маусымды ерте аяқтаған Синнердің орнына шығатынын хабарлады. Турнир Эр-Риядта 21, 22 және 24 қазанда өтеді. Ширек финалда Тьеннің қарсыласы — Алекс де Минор. Бірақ австралиялық Бейжің финалында жарақат алды, оның қатысуы әлі белгісіз. Жұптың жеңімпазы жартылай финалда Джокович немесе Алькараспен кездеседі.

Дереккөздер: Wikipedia — өмірбаяны, мансабы және статистикасы, ATP — Майкл Чанг Тьеннің жаттықтырушысы қалай болды, ATP — 2026 жылғы Женева титулы, ATP — US Open-2026-да Хачановқа жеңілуі, ATP — Монреальдағы жартылай финал, Al Jazeera — Бейжіңдегі Синнерге қарсы финал, USTA Southern California — US Open-2026, Laver Cup — дебют алдындағы профиль, Punto de Break — Коболлиді жеңуі