Еуразиялық банк

Еуразиялық банк — алматылық банк. Оған «Еуразиялық қаржы компаниясы» арқылы Eurasian Resources Group-ты құрған кәсіпкерлердің отбасылары иелік етеді: Патох Шодиев, Ибрагимовтар және Александр Машкевичтің мұрагерлері. Kursiv деректері бойынша, 2026 жылғы 1 қыркүйекте банк активі 2,85 трлн теңгеге жетіп, ел бойынша сегізінші орынға көтерілді. Бұл — 4%-дық жеңілдетілген автонесиеге әлі де кезекке тұруға болатын банктердің бірі.

1994–2003: өнеркәсіп тобының банкі

Банк 1994 жылғы желтоқсанда Алматыда акционерлік банк ретінде тіркелді. 2003 жылы заң өзгергендіктен ол акционерлік қоғам болып қайта тіркелді. Жалғыз акционері — «Еуразиялық қаржы компаниясы» АҚ. Оның иелері ERG тау-кен металлургия тобының артында тұрған адамдар: Александр Машкевич, Әлиджан Ибрагимов және Патох Шодиев. Қазақстан баспасөзі оларды «еуразиялық үштік» деп атайды.

Алғашқы жылдары банк клиенттермен жұмыс істеуге қажетті стандартты жиынтықты жинады: 1997 жылы SWIFT-ке қосылды, 2000 жылы депозиттерге кепілдік беру жүйесіне кірді және Visa International мүшесі болды.

2008–2016: карталар, Ресей және сатып алулар

2008 жылы банк Visa-ның принципал мүшесі мәртебесін алып, Visa Infinite Diamond картасын шығарды. 2013 жылы MasterCard-тың принципал мүшесі болып, private banking бөлімшесін ашты. 2009 жылы басқарманы Майкл Эгглтон басқарды.

2010 жылы Еуразиялық банк мәскеулік «Тройка Диалог» банкінің 99,99%-ын сатып алып, Ресейде еншілес банк алды. 2015 жылғы қазанда ол қазақстандық Позитив Банкті сатып алу туралы келісті, мәміле 2016 жылғы мамырда жабылды.

Wikipedia есептілікке сілтеме жасап келтірген 2013 жылғы сандар: активі — 588,6 млрд теңге, таза пайдасы — 13,1 млрд теңге, қызметкері 5500-ден астам.

2017: 150 млрд теңгелік мемлекеттік қолдау

2017 жылғы қазанда Еуразиялық банк банк секторының қаржылық тұрақтылығын арттыру жөніндегі мемлекеттік бағдарламаға кірді. Мемлекет капиталды нығайтып, несиелеуді қолдау үшін оның арнайы субординацияланған облигацияларын 150 млрд теңгеге сатып алды. Бұл ақшаны бірнеше қазақстандық банк алды.

Halyk Bank, ЦентрКредит, Bank RBK және Нурбанк кейін мемлекетпен толық есеп айырысты. Forbes Kazakhstan деректері бойынша, Еуразиялық банк 2025 жылғы қыркүйекте әлі де 150 млрд-тың бәрін қарыз болатын. Informburo деректеріне қарағанда, осы уақыт ішінде ол 2017 жылдан бері шамамен 48 млрд теңге сыйақы төлеген. 2025 жылғы 23 қазанда директорлар кеңесі 30 млрд теңгелік облигацияны мерзімінен бұрын сатып алуды мақұлдады — бұл қарыздың шамамен бестен бірі.

2019–2024: Ресейден кету және рекордтық жылдар

Банк басқармасын 2016–2019 жылдары Павел Логинов, кейін Валентин Морозов басқарды. 2020 жылғы желтоқсанда Еуразиялық банк ресейлік еншілес банкінің 100%-ын Совкомбанкке сатып, Қазақстанға ден қойды.

2022 жылғы 27 қазанда басқарма төрағасы болып Ләззат Сатиева тағайындалды. Бұған дейін ол 2020 жылдан бері төрағаның орынбасары болып, корпоративтік бизнес пен ШОБ-ты қадағалады, ал одан бұрын ForteBank пен Қазкоммерцбанкте жұмыс істеді.

Келесі екі жыл Forbes Kazakhstan рейтингі қамтитын кезеңдегі банктің ең пайдалы жылдары болды:

• 2022 — активі 1,42 трлн теңге, пайдасы 12,7 млрд, сегізінші орын;
• 2023 — активі 2,36 трлн, пайдасы 82,6 млрд, алтыншы орын;
• 2024 — активі 2,76 трлн, капиталы 311 млрд, пайдасы 97 млрд, алтыншы орын.

Ақша

Банк жеке иелерге тиесілі, оның қаржысы бойынша ашық бағдардың бастысы — рейтингтер. Forbes Kazakhstan банктер рейтингінің (2026 жылғы шілде) деректері бойынша, 2025 жылы:

• активі — 3 трлн теңге;
• меншікті капиталы — 392,8 млрд теңге;
• таза пайдасы — 16,4 млрд теңге, бір жыл бұрын 97 млрд болған.

Forbes рейтингінде банк алтыншы орыннан 13-орынға түсті. 2025 жылғы тамызда Moody’s оны жағымсыз болжаммен Ba2 деңгейінде бағалады.

2025: акционерлер арасындағы буын алмасуы

Бұл кезде акционерлер қатарында Әлиджан Ибрагимовтың орнын жесірі Мұқадасхан Ибрагимова мен ұлы Шухрат басқан еді. 2025 жылғы 22 наурызда банктің директорлар кеңесін ұзақ жыл басқарған Александр Машкевич 71 жасында қайтыс болды. Бұған дейін, 2024 жылдың соңында, банктің директорлар кеңесінен Патох Шодиевтің қызы Мунис Шодиева шықты, ал Informburo Шодиев пен Ибрагимовтар арасында «Еуразиялық қаржы компаниясының» активтерін басқару төңірегінде дау болғанын жазды.

2025 жылғы 15 тамызда директорлар кеңесінің төрағасы болып Әлиджан Ибрагимовтың ұлы, 39 жастағы Шухрат Ибрагимов сайланды. Реттеуші тағайындауды 17 қазанда келісті. Ол банк кеңесінде 2017 жылдан бері отыр, сондай-ақ ERG мен «Еуразия» сақтандыру компаниясының директорлар кеңесін басқарады.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

Kursiv деректері бойынша, 2026 жылғы 30 маусымда банктегі үлестер былай бөлінген:

• Патох Шодиев — 33%;
• Шухрат Ибрагимов — 30%, оның анасы Мұқадасхан Ибрагимова — 3%;
• Лариса, Анна және Алла Машкевич — әрқайсысы 11%.

2026 жылғы тамызда банк активі 57,4 млрд теңгеге өсіп, 2,85 трлн-ға жетті. Банк Bank RBK-ны басып озып, актив бойынша сегізінші орынға оралды. Ол Қазақстан Даму Банкінің жеңілдетілген автонесие бағдарламасының серіктесі болып қала береді: өз сайтында Қазақстанда құрастырылған 15 млн теңгеге дейінгі жаңа көліктерге жылдық 4%, 84 айға дейінгі мерзім және электронды кезек ұсынады. Бағдарлама бойынша ақша бұрынғы несиелер қайтарылған сайын беріледі.

Дереккөздер: Wikipedia — Eurasian Bank, Forbes Kazakhstan — рейтингтегі Еуразиялық банк профилі, Forbes Kazakhstan — 2026 жылғы банктер рейтингі, Forbes Kazakhstan — мемлекеттік қолдау және оны қайтару, Informburo — 30 млрд теңгені мерзімінен бұрын қайтару, Informburo — Шухрат Ибрагимов директорлар кеңесінің басында, Forbes Kazakhstan — Александр Машкевичтің қайтыс болуы, Kursiv — 2026 жылғы актив және акционерлер, Kapital.kz — Ләззат Сатиеваның тағайындалуы, Еуразиялық банк — жеңілдетілген автонесие шарттары