Нұралы Әліп

Нұралы Әліп — «Зениттің» қорғаушысы әрі Қазақстан құрамасының капитаны. Ақтаудан шыққан жігіт «Зенитпен» Ресей чемпионатын төрт рет ұтты, Кубок финалында жеңісті гол соқты және петербургтік клубты алаңға капитан ретінде алып шыққан алғашқы қазақстандық болды. 2026 жылғы 6 қазанда «Астана Аренада» Фарермен өткен матчта Қазақстан 0:2 есебімен ұтылып жатқанда, есепті 2:2-ге теңестірген де — осы Әліп.

Ақтау, «Каспий» және «Қайрат»

Нұралы Әліп 1999 жылғы 22 желтоқсанда Ақтауда туған. Футболмен 2008 жылы жергілікті «Каспийде» айналыса бастады, ал 2015 жылы «Қайраттың» академиясына ауысты. Бойы 188 сантиметр орталық қорғаушы болып қалыптасты.

2018 жылдың наурызында Әліпті алматылықтардың негізгі құрамына алды. 11 наурызда ол чемпионатта «Қызылжарға» қарсы дебют жасады, ал екі аптадан кейін ұлттық құрамаға алғаш рет шақырту алды. «Қайрат» сапында Премьер-лигада 74 матч ойнап, төрт гол соқты. Клубпен бірге 2018 және 2021 жылдары Қазақстан кубогын жеңіп алды, ал 2020 жылы ел чемпионы атанды.

2022: Әмірліктердегі сынақ және Петербургке көшу

2022 жылдың қаңтарында «Зенит» Әліпті БАӘ-дегі бір апталық жиынға шақырды. Сынақ келісімшартпен аяқталды: 16 ақпанда қорғаушы Петербургке жыл соңына дейін, кейін сатып алу құқығымен жалға ауысты. 2022 жылы команда сапында 14 матч ойнап, бірден Ресей чемпионы атанды.

2022 жылғы 14 желтоқсанда «Зенит» оны біржола сатып алып, 2025 жылдың жазына дейін келісімшарт жасасты. 2023 және 2024 жылдары Әліп тағы екі рет чемпион болды. 2024 жылдың жазында клуб онымен келісімшартты 2028 жылдың жазына дейін ұзартты.

«Лужникидегі» 95-минуттағы гол

Оның клубтағы мансабының ең жарқын сәті 2024 жылғы 2 маусымда болды. «Лужники» стадионында өткен Ресей кубогының суперфиналында «Зенит» Калининградтың «Балтикасымен» ойнады. 90+5-минутта Әліп жеңісті голды соқты — 2:1. Бұл оның «Зениттегі» алғашқы голы еді, ол клубқа тарихындағы алғашқы треблді әкелді.

Гол авторы кейін қарсыластың айып алаңына қалай жеткенін өзі де түсінбейтінін мойындады: «Айып алаңына қалай барып қалғанымды өзім де білмеймін. Шынымды айтсам, соңғы минутта ол жерге қалай жеткенімді видеодан қайта қарау керек».

2025: капитан таңғышы

2025 жылғы 30 шілдеде Грозныйдың «Ахматымен» өткен кубок матчында (2:1) Сергей Семак капитан таңғышын Әліпке сеніп тапсырды. Осылайша ол «Зенит» тарихындағы алғашқы қазақстандық капитан болды. «Үлкен жауапкершілік. „Зенит“ — үлкен клуб. Богданычқа, бапкерлер штабына сенім білдіргені үшін рақмет», — деді қорғаушы ойыннан кейін.

Күзде ол жарақат алған Дуглас Сантостың орнына қорғаныстың сол қапталында ойнап, Ресейдегі ең үздік кезеңін өткізді. 2025 жылғы қазанның қорытындысы бойынша Әліп тиімділік индексі бойынша РПЛ-дің айдағы үздік футболшысы атанды: 13 жекпе-жектің 11-інде жеңіп, «Сочиге» жеңісті гол соқты.

2025/26 маусымы жаңа титулмен аяқталды. 2026 жылғы 17 мамырда «Зенит» соңғы турда «Ростовты» 1:0 есебімен жеңіп, 11-рет чемпион атанды — бұл Ресей футболы үшін рекорд. Әліп үшін бұл РПЛ-дегі төртінші алтын. 2026 жылғы 18 шілдеде «Зенит» Суперкубокта «Спартакты» пенальти сериясында жеңді (1:1, 4:2), сөйтіп Әліптің Ресей Суперкубогы төртеу болды.

Қазақстан құрамасы

Әліп 19 жасқа дейінгілер құрамасы мен жастар құрамасынан өтті. Ересектер құрамасында 2018 жылғы 26 наурызда Болгариямен жолдастық матчта дебют жасады, ол ойында Қазақстан 1:2 есебімен ұтылды.

Ұзақ жыл бойы құраманың капитаны Асхат Тағыберген болды. 2025 жылдың наурызында Әліп командаға алғаш рет Лихтенштейнмен матчта таңғышпен шықты, ал 2025 жылғы 4 қыркүйекте ойыншылар оны дауыс беру арқылы тұрақты капитан етіп сайлады.

2026 жылғы күзгі Ұлттар лигасы құрама үшін сәтсіз басталды: Фарерде тең ойын, Словакия мен Молдоваға жеңіліс. 6 қазанда үйде өткен Фарермен матчта қонақтар 2:0 есебімен алда болды, бірақ құраманың рекордшысы Сергей Малыйдың голынан кейін 76-минутта Әліп есепті теңестірді. Толығырақ — Фарермен тең ойын туралы материалымызда.

Марапаттар

• Қазақстан чемпионы: 2020 («Қайрат»).
• Қазақстан кубогының иегері: 2018, 2021 («Қайрат»).
• Ресей чемпионы: 2022, 2023, 2024, 2026 («Зенит»).
• Ресей кубогының иегері: 2024 (финалдағы жеңісті голдың авторы).
• Ресей Суперкубогының иегері: төрт рет, соңғысы — 2026 жылғы шілдеде.
• Тиімділік индексі бойынша РПЛ-дің 2025 жылғы қазандағы үздік ойыншысы.

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

Әліп 26 жаста, «Зенитпен» келісімшарты 2028 жылдың жазына дейін жарамды, әрі ол Джон ван ‘т Схип басқаратын құраманың капитаны. Ұлттар лигасының төрт турынан кейін Қазақстанның екі ұпайы бар, келесі матч — 13 қарашада Молдовамен қонақта.

Дереккөздер: Wikipedia — өмірбаяны және статистикасы, 24.kz — Ресей кубогы финалындағы жеңісті гол, «Спорт-Экспресс» — Әліп «Балтикаға» соққан голы туралы, Sport24 — «Зениттің» алғашқы қазақстандық капитаны, Newtimes.kz — РПЛ-дің қазандағы үздік ойыншысы, Zakon.kz — төртінші чемпиондық, Sports.kz — 2026 жылғы Ресей Суперкубогы, Sports.kz — құрама капитаны, Sports.kz — Фарермен матч