Қазақстандағы орташа жалақы 2026: қай өңір мен салада көп төлейді

Ұлттық статистика бюросының соңғы деректері бойынша, 2026 жылдың II тоқсанында Қазақстандағы орташа айлық жалақы 486 388 теңге болды. Бір жылда ол 8,4%-ға өсті, бірақ инфляцияны ескергенде нақты табыс 1,8%-ға азайды. Медианалық жалақы әлдеқайда төмен — 348 415 теңге: жұмыс істейтін қазақстандықтардың жартысы осыдан аз алады.

Өңірлер мен салалар арасындағы айырма үлкен: Маңғыстау облысында орташа жалақы Солтүстік Қазақстан облысына қарағанда екі есеге жуық жоғары, ал қаржыгерлер мәдениет саласының қызметкерлерінен 3,5 есе көп табады. Қай жерде және кімге көбірек төлейтінін анықтайық.

Орташа және медианалық жалақының айырмасы

Орташа жалақы — есептелген барлық жалақыны қызметкерлер санына бөлгендегі сома. Оны мұнайшылар, банкирлер мен жоғары буын менеджерлерінің үлкен табысы көтеріп жібереді, сондықтан көпшілікке бұл көрсеткіш шындыққа жанаспайтындай көрінеді.

Медианалық жалақы қарапайым қызметкердің табысын дәлірек көрсетеді: дәл жартысы одан аз, жартысы көп алады. 2026 жылдың II тоқсанында медиана 348 415 теңге, яғни орташа жалақыдан 28%-ға төмен. Салыстыру үшін: 2026 жылы ең төменгі жалақы (ЕТЖ) өзгермей, 85 000 теңге күйінде қалды.

Өңірлер бойынша орташа жалақы

Көш басында — мұнайлы өңірлер мен екі ірі агломерация. Деректер 2026 жылдың II тоқсаны бойынша, теңгемен.

Өңір	Орташа жалақы
Маңғыстау облысы	673 656
Астана	647 920
Атырау облысы	631 555
Алматы	610 371
Ұлытау облысы	588 691
Қарағанды облысы	470 390
…	…
Жетісу облысы	377 798
Шымкент	377 710
Жамбыл облысы	375 456
Түркістан облысы	370 964
Солтүстік Қазақстан облысы	363 123

Батыс өңірлердегі жоғары жалақының сыры — мұнай-газ саласы. Мұнда ірі өндіруші компаниялар мен шетел капиталы бар мердігерлер жұмыс істейді, ал вахтамен жүретіндерге ауыр жағдай үшін қосымша ақы төленеді. Ұлытауда басты жұмыс беруші — тау-кен металлургия кәсіпорындары.

Алматы мен Астанадағы орташа жалақы

Алматыда орташа жалақы — 610 371 теңге, бұл ел бойынша көрсеткіштен шамамен 25%-ға жоғары. Бір жылда ол 10,2%-ға өсті — елдегі ең жылдам өсімнің бірі. Астанада одан да көп төлейді — 647 920 теңге: елордадағы жалақыны мемлекеттік сектор, ұлттық компаниялар, банктер мен құрылыс ұстап тұр.

Мегаполистердің ішінде де алшақтық көп. IT, қаржы, маркетинг және жобаларды басқару саласындағы тәжірибелі мамандар 600 000 теңгеден жоғары алады, ал сатушылардың, қызмет көрсету саласы мен бюджеттік мекемелер қызметкерлерінің табысы орташадан едәуір төмен. Жақсы вакансия үшін бәсеке де Алматы мен Астанада ең қатты.

Салалар бойынша жалақы: ең көп қайда төлейді

2026 жылдың II тоқсанындағы ең жоғары орташа жалақылар:

• қаржы және сақтандыру қызметі — 1 107 576 теңге (ел бойынша орташадан 2,3 есе жоғары);
• тау-кен өндірісі — 980 334 теңге;
• ақпарат және байланыс, оның ішінде IT — 851 076 теңге;
• кәсіби, ғылыми және техникалық қызмет — 655 277 теңге;
• құрылыс — 573 110 теңге.

Бір жылда жалақы ең жылдам ауыл шаруашылығында (+17,5%), құрылыста (+16,9%) және қаржы саласында (+16%) өсті. Ал IT пен байланыста өсім 3,8%-ға дейін баяулады: бірнеше жыл қарқынды өскен нарық енді тұрақтанды.

Ең аз қайда төлейді

• өнер, ойын-сауық және демалыс — 312 136 теңге;
• сумен жабдықтау және қалдықтарды кәдеге жарату — 357 851 теңге;
• денсаулық сақтау және әлеуметтік қызмет — 360 296 теңге;
• ауыл, орман және балық шаруашылығы — 365 262 теңге;
• жылжымайтын мүлікпен операциялар — 371 109 теңге;
• қонақүй және тамақтандыру — 373 433 теңге;
• білім беру — 385 725 теңге.

Білім беру саласында жалақы бір жылда небәрі 3,2%-ға өсті — басқа салалардың бәрінен аз.

Жалақы деңгейі неге байланысты

1. Сала. Қосылған құны жоғары, халықаралық капиталы көп салалар көбірек төлейді: қаржы, тау-кен, IT.
2. Өңір. Мұнайлы батыс, Астана мен Алматы оңтүстік пен солтүстіктегі аграрлық облыстардан үнемі озып тұрады.
3. Тәжірибе мен біліктілік. Сирек дағдылар, халықаралық сертификаттар мен ағылшын тілін білу ерекше бағаланады.
4. Компанияның көлемі. Ірі корпорациялар мен ұлттық компаниялар шағын және орта бизнестен көбірек төлейді.
5. Жынысы. Ұлттық статистика бюросының 2025 жылғы деректері бойынша әйелдердің орташа жалақысы — 372,8 мың теңге, ерлердікі — 519 мың. Әйелдер орта есеппен ерлер табысының 71,8%-ын алады, әрі 2020 жылдан бері бұл алшақтық ұлғайды. Мұның бір себебі — әйелдердің көбі жалақысы төмен салаларда: білім беруде, денсаулық сақтауда, мәдениетте жұмыс істейді.
6. Инфляция. Номиналды жалақы өсіп жатса да, баға одан жылдам өссе, сатып алу қабілеті төмендейді. 2026 жылдың II тоқсанында дәл солай болды: нақты жалақы 1,8%-ға азайды.

Үрдістер мен болжамдар

Қазақстанда номиналды жалақы жылына шамамен 8–10%-ға өсіп келеді, бірақ бұл өсімнің едәуір бөлігін инфляция жеп қояды. Құрылыста, қаржыда және ауыл шаруашылығында табыс орташадан жылдам өсіп жатыр, ал білім беруде, мәдениетте және IT-де өсім баяулады.

Инженерлерге, қаржыгерлерге, дерек талдаушылары мен киберқауіпсіздік мамандарына сұраныс жоғары күйінде қалып отыр. Сонымен қатар еңбек нарығы қатаңдай түсті: жақсы вакансияға үміткерлер көбейіп, жасанды интеллект қызметкерлерге қойылатын талаптарды өзгертіп жатыр.

Орташадан көп табу үшін жалақы деңгейі жоғары сала мен өңірді таңдаңыз, біліктілігіңізді арттырыңыз және жылына бір рет өз жалақыңызды нарықпен салыстырып тұрыңыз. Ұлттық статистика бюросы деректерді әр тоқсан сайын stat.gov.kz сайтында жариялайды.