18 жасқа дейінгі балаға жәрдемақылар 2026: қанша төленеді және қалай алуға болады

2026 жылы Қазақстанда балалы отбасы төрт негізгі жәрдемақы ала алады: бала туғандағы біржолғы жәрдемақы (бірінші–үшінші балаға 164 350 теңге, төртінші және одан кейінгі балаларға 272 475 теңге), бала бір жарым жасқа толғанша ай сайынғы күтім жәрдемақысы (24 912 теңгеден), көпбалалы отбасыларға жәрдемақы (айына 69 330 теңгеден) және мүгедектігі бар баланы тәрбиелеп отырған ата-анаға жәрдемақы (айына 81 871 теңге). Сомалардың көбі АЕК-ке байланған, ал 2026 жылы АЕК 4 325 теңге, сондықтан төлемдер әр қаңтарда өседі. Бәрін eGov арқылы онлайн рәсімдеуге болады.

Бала туғандағы біржолғы жәрдемақы

Бала Қазақстанда тіркелгеннен кейін бір рет төленеді. Мөлшері баланың нешінші екеніне байланысты:

• бірінші, екінші және үшінші балаға — 38 АЕК, яғни 164 350 теңге;
• төртінші және одан кейінгі әр балаға — 63 АЕК, яғни 272 475 теңге.

Әдетте бала туу тіркелген соң анаға төлемді рәсімдеуді ұсынған SMS келеді: келісіміңізді растап, шотты көрсетсеңіз жеткілікті.

Бала бір жарым жасқа толғанша күтім жәрдемақысы

Бала бір жарым жасқа толғанша ай сайын төленеді. Оның екі түрі бар: қайсысы тиесілі екені ана (немесе декретке әке шықса, әке) ресми жұмыс істеген-істемегеніне және ол үшін әлеуметтік аударымдар түскен-түспегеніне байланысты.

Әлеуметтік аударым болмаса

Жұмыс істемейтін ата-анаға мемлекет тіркелген сома төлейді:

• бірінші балаға — 5,76 АЕК, яғни 24 912 теңге;
• екінші балаға — 6,81 АЕК, яғни 29 453 теңге;
• үшінші балаға — 7,85 АЕК, яғни 33 951 теңге;
• төртінші және одан кейінгі балаларға — 8,9 АЕК, яғни 38 493 теңге.

Ата-ана ресми жұмыс істесе

Жұмыс беруші (немесе ЖК өзі) әлеуметтік аударым төлеп келген адамға МӘСҚ-тан — Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан әлеуметтік төлем тағайындалады. Ол жеке есептеледі: бала күтіміне байланысты демалысқа шыққанға дейінгі 24 айдағы орташа айлық табыстың 40%-ы. Сомадан 10% міндетті зейнетақы жарнасы ұсталады.

Мысалы, орташа табыс айына 200 000 теңге болса:

• 200 000-ның 40%-ы — 80 000 теңге;
• 10% зейнетақы жарнасын шегергенде: 80 000 − 8 000 = айына 72 000 теңге.

2026 жылғы ең жоғары шек — зейнетақы жарнасы ұсталғанға дейін 238 000 теңге, ал МӘСҚ төлемі мемлекеттік тіркелген күтім жәрдемақысынан аз болмайды. Есепке екі жылдық орташа табыс алынатынын ескеріңіз: декрет алдында жалақының кенет өсуі сомаға онша әсер етпейді.

Көпбалалы отбасыларға жәрдемақы

Қазақстанда 18 жасқа толмаған төрт және одан көп баласы бар (үлкендері күндізгі бөлімде оқыса — 23 жасқа дейін) отбасы көпбалалы саналады. Жәрдемақы ай сайын төленеді:

• 4 бала — 16,03 АЕК, яғни 69 330 теңге;
• 5 бала — 20,04 АЕК, яғни 86 673 теңге;
• 6 бала — 24,05 АЕК, яғни 104 016 теңге;
• 7 бала — 28,06 АЕК, яғни 121 360 теңге;
• 8 және одан көп — әр балаға 4,01 АЕК (17 343 теңге).

Рәсімдеу үшін ата-ананың жеке куәліктері, балалардың туу деректері, ал 18-ден асқан балаларға күндізгі оқу орнынан анықтама керек. Бұдан бөлек «Алтын алқа» алған аналар өмір бойы айына 7,4 АЕК (32 005 теңге), «Күміс алқа» иегерлері 6,4 АЕК (27 680 теңге) алады.

Мүгедектігі бар балаға жәрдемақы

Мүгедектігі бар баланы тәрбиелеп отырған ата-анаға, асырап алушыға, қорғаншыға немесе қамқоршыға 2026 жылы айына 81 871 теңге төленеді. Төлемді заңды өкілдердің біреуі алады, ол мүгедектік белгіленген мерзімге тағайындалады. Мүгедектік мерзімсіз болса, ештеңені ұзартудың қажеті жоқ, басқа жағдайларда мәртебе медициналық қорытындымен расталады.

2026 жылғы қазаннан бастап: мұқтаждықты тексеру

Еңбек министрлігі 14 жәрдемақы түрі, оның ішінде бала туғандағы, бір жарым жасқа дейінгі күтім, көпбалалы отбасыларға және мүгедектігі бар баланың ата-анасына берілетін жәрдемақылар мұқтаждық ескеріліп тағайындалатынын хабарлады. Отбасының цифрлық картасы отбасыны ең ауқатты «А» немесе «В» санатына жатқызса, жаңа төлем тағайындалмауы мүмкін. Министрліктің түсіндіруінше, бұрын тағайындалған жәрдемақыларды бұл тікелей тоқтатпайды. Толығырақ — ауқатты отбасыларға қай 14 жәрдемақы тағайындалмайтыны туралы материалда.

Балаға жәрдемақыны қалай рәсімдеуге болады

Кезекте тұрудың қажеті жоқ: балаға берілетін төлемдердің барлығы дерлік онлайн рәсімделеді. Өзіңіз барғыңыз келсе, ХҚКО бар.

eGov.kz порталы арқылы

1. egov.kz сайтына кіріңіз.
2. ЭЦҚ немесе бір реттік SMS-кодпен авторизациядан өтіңіз.
3. Іздеу арқылы қажетті қызметті табыңыз: «Бала тууына байланысты біржолғы жәрдемақы тағайындау», «Көпбалалы отбасына жәрдемақы тағайындау» және т. б.
4. Өтінішті толтырып, қажет болса құжаттарды тіркеңіз.
5. Шешім мен төлем тағайындалғаны туралы хабарламаны күтіңіз.

eGov Mobile қосымшасы арқылы

1. eGov Mobile қосымшасын App Store не Google Play-ден орнатыңыз.
2. ЖСН мен SMS-кодпен немесе биометрия арқылы кіріңіз.
3. Қажетті жәрдемақыны іздеу арқылы немесе әлеуметтік қызметтер бөлімінен табыңыз.
4. Өтінімді толтырыңыз — қандай дерек керегін қосымшаның өзі айтады.
5. Өтінімді жіберіп, мәртебесін қосымшадан бақылаңыз.

ХҚКО-да

1. Жеке куәлігіңізді және балаға қатысты құжаттарды алыңыз: туу деректері, оқу орнынан анықтама және т. б. — жәрдемақы түріне қарай.
2. ХҚКО операторына жүгініңіз.
3. Өтініш толтырып, құжаттар қабылданғаны туралы қолхат алыңыз.

Ақша өтініште көрсеткен банк шотыңызға аударылады. Бала күтіп жүрсеңіз немесе бірнеше бала өсіріп отырсаңыз, өзіңізге қандай төлемдер тиесілі екенін тексеріңіз: олардың бір бөлігі өтінім бермейінше өздігінен тағайындалмайды.