Алла Белинская

2025 жылғы қыркүйекте Загребте Алла Белинская қатарынан төрт белдесуде жеңді. Финалда түркиялық Несрин Башты 6:0 есебімен ұтты. Осылайша Украинада жеті жылдан бері алғаш рет әйелдер күресінен әлем чемпионы шықты. Оған дейін ол шыңға бірнеше жыл жақын жүрді: үш түрлі салмақта Еуропа медальдарын алды, Токио Олимпиадасы бірінші белдесуден кейін аяқталды, ал Парижге мүлде іліге алмады. Әлем чемпионы атанғанда Белинская 29 жаста еді.

Қай жақтан

Алла Белинская 1995 жылғы 8 қазанда туған. Туған жеріне келгенде дереккөздер әртүрлі жазады. Ағылшын Уикипедиясы Тернопольды атайды, ал Львовтағы LVIV.MEDIA басылымы оны Хмельницкий облысынан шыққан дейді. Есесіне басты нәрсеге келіседі: оның бүкіл ересек мансабы Украинаның еркін күрес құрамасында өтті.

Белинская Украина Қарулы күштерінің Орталық спорт клубы атынан шығады. Сондықтан әскери БАҚ оны «әскери спортшы» деп жазады. Ресей толық ауқымды басып кіргеннен кейін ол Львов облыстық жоғары спорт шеберлігі мектебіне ауысты. Содан бері Львов өңірінің спортшысы саналады. LVIV.MEDIA мәліметінше, Львовта онымен жаттықтырушы Игорь Дух жұмыс істейді. Ал әлем чемпионатына дайындаған жеке жаттықтырушысы ретінде Украина ҰОК-і Юрий Дячокты атайды.

Алғашқы медальдар (2018–2020)

Белинская ересектер деңгейіне жастар жарысы мен әскери турнирлер арқылы шықты. Әр турнирге дерлік жаңа салмақта барды:

• 2018 — Стамбулдағы жастар (U23) арасындағы Еуропа чемпионатының қола медалі, 68 кг-ға дейін;
• 2019 — Қытайдың Ухань қаласындағы Дүниежүзілік әскери ойындардың қола медалі, 76 кг-ға дейін;
• 2020 — Белградтағы жеке Әлем кубогының қола медалі, 72 кг-ға дейін.

Орта салмақтағы балуан үшін санаттан санатқа ауысу — қалыпты жағдай. Олимпиадада салмақ санаттары әлем және Еуропа чемпионаттарына қарағанда аз. Сондықтан спортшы таңдау жасайды: не 68 кг-ға дейін салмақ тастайды, не қарсыластары физикалық жағынан мықтырақ 76 кг-ға көтеріледі. Белинская екі жолды да байқап көрді.

Еуропа және Токио (2021)

2021 жыл ол үшін алғашқы шын мәніндегі табысты жыл болды. Варшавадағы Еуропа чемпионатында Белинская 72 кг-ға дейінгі салмақта алтын алды. Бұл — оның ересектер арасындағы алғашқы ірі титулы.

Жазда ол Токио Олимпиадасына барды, бірақ онда 76 кг-ға дейінгі санатта күресті. Алғашқы белдесуде қытайлық Чжоу Цяньмен кездесті. Белинская жеңіліп, турнирден шығып қалды. Оның алғашқы Олимпиадасы бір белдесумен бітті.

68 кг-ға түсу (2022–2023)

Токиодан кейін Белинская 68 кг-ға дейінгі санатқа түсті. Бұл олимпиадалық салмақ еді, мұнда медальға мүмкіндігі көбірек болды. Еуропа чемпионаттарында ол екі рет қатарынан тұғырға көтерілді:

• 2022, Будапешт — қола;
• 2023, Загреб — күміс.

2023 жылы Загребте финалға жетер жолда ол 2021 жылғы Еуропа чемпионы, француз балуаны Кумба Ларрокты жеңді. Финалда ұтылды, бірақ бұл медаль оның 68 кг-да құрлықтағы ең мықтылардың қатарында тұрақты жүргенін көрсетті.

Парижсіз (2024)

2024 жылғы Олимпиада онсыз өтті. Парижде Украинаның әйелдер еркін күресінен төрт спортшы шықты: Оксана Ливач (50 кг-ға дейін), Алина Грушина (57 кг-ға дейін), Ирина Коляденко (62 кг-ға дейін) және Татьяна Рижко (68 кг-ға дейін). Белинская бұл құрамға кірмеді.

Олимпиадалық маусымнан кейін ол 72 кг-ға дейінгі салмаққа оралды. Дәл осы салмақта ол бір кездері алғаш рет Еуропа чемпионы атанған. Осы шешім 2025 жылды мансабындағы ең үздік жылға айналдырды.

Алтын 2025 жыл

Маусым Тиранадағы Гран-при күмісінен басталды. Одан кейін сәуірде Братиславада Еуропа чемпионаты өтті. Белинская онда бірде-бір рет жеңілмеді. Алғашқы белдесуді таза жеңіспен ұтты, ширек финалда 11:0 есебімен жеңді, жартылай финалда сегіз ұпай артықшылықпен озды. Финал да соның еншісінде қалды. Еуропаның екінші алтыны біріншісінен төрт жыл өткен соң, тағы да 72 кг-ға дейінгі салмақта келді.

Ең басты оқиға қыркүйекте Загребтегі әлем чемпионатында болды. Оның жолы мынадай:

• Вероника Вилк (Хорватия) — 4:0;
• Полин Лекарпантье (Франция) — 4:2;
• Нурзат Нуртаева (Қырғызстан) — 11:6;
• финал, Несрин Баш (Түркия), Еуро-2025 күміс жүлдегері — 6:0.

Финалда Белинская қарсыласына бір ұпай да бермеді. Бұл — оның әлем чемпионаттарындағы алғашқы алтыны. Украина үшін бұл жеті жылдағы әйелдер күресінен әлем біріншілігіндегі алғашқы жеңіс еді. Сол чемпионатта украин құрамасына екінші медальды 59 кг-ға дейінгі салмақта күміс алған Мария Винник әкелді.

Қазанда Украина Ұлттық олимпиада комитеті Белинскаяны қыркүйектің үздік спортшысы деп таныды. Оның жаттықтырушысы Юрий Дячок айдың үздік жаттықтырушысы атанды. ҰОК оларға статуэткалар мен естелік тақтайшалардан бөлек ақшалай сыйлық та берді.

Соғыс және ұстаным

Белинская саясаттан қашпайды, бірақ одан шоу да жасамайды. Әлем чемпионатынан кейін ол NV басылымына кейбір шетелдік спортшылардың Украинадағы соғыс туралы қалай ойлайтынын айтып берді. Оның сөзінше, Украина Қырымды берсе, Путин шегінер еді деген пікірді естуге тура келген. Оның жауабы қарапайым: Қырым әлдеқашан тартып алынды — «і ви ж бачите, він там не спинився» («көріп отырсыздар, ол сонымен тоқтаған жоқ»). Сондай-ақ кейбір шетелдік әріптестері соғыс бітті деп ойлайтынын, сондықтан атыс әлі жалғасып жатқанын түсіндіруге тура келетінін айтты.

Марапаттар мен атақтар

• 2025 жылғы әлем чемпионы (Загреб, 72 кг-ға дейін);
• 2021 (Варшава, 72 кг-ға дейін) және 2025 (Братислава, 72 кг-ға дейін) жылғы Еуропа чемпионы;
• 2023 жылғы Еуропа чемпионатының күміс жүлдегері (Загреб, 68 кг-ға дейін);
• 2022 жылғы Еуропа чемпионатының қола жүлдегері (Будапешт, 68 кг-ға дейін);
• 2025 жылғы Тирана Гран-приінің күміс жүлдегері (72 кг-ға дейін);
• 2020 жылғы жеке Әлем кубогының қола жүлдегері (Белград, 72 кг-ға дейін);
• 2019 жылғы Дүниежүзілік әскери ойындардың қола жүлдегері (Ухань, 76 кг-ға дейін);
• 2018 жылғы жастар арасындағы Еуропа чемпионатының қола жүлдегері (Стамбул, 68 кг-ға дейін);
• ҰОК нұсқасы бойынша 2025 жылғы қыркүйектің Украинадағы үздік спортшысы.

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

Белинская 2026 жылы 20–26 сәуірде Тиранада өткен Еуропа чемпионатына Украинаның өтінімінде болмады. United World Wrestling турнир шолуында 72 кг-ға дейінгі салмақта қазіргі әлем және Еуропа чемпионының орнына жастар (U20) арасындағы әлем чемпионы Надежда Соколовская шығатынын жазды. Ресми дереккөздер оның себебін айтпады.

2026 жылғы 8 қазанда Белинскаяға 31 жас толады. Алда Лос-Анджелес-2028-ге апаратын олимпиадалық цикл тұр — Токиодағы есепті сол турнирде жабуға болар еді.

Дереккөздер: Wikipedia — Алла Белинскаяның өмірбаяны мен медальдары, Укринформ — ӘЧ-2025-тегі жеңіс және белдесулер есебі, АрміяInform — жеті жылдағы әйелдердің алғашқы әлем алтыны, АрміяInform — Еуро-2023 күмісі, LVIV.MEDIA — Львовқа көшу және жаттықтырушы, Главком — Украина ҰОК марапаты, NV — соғыс туралы сұхбат, Wikipedia — Украинаның Олимпиада-2024 құрамы, UWW — 2026 жылғы Еуропа чемпионатына шолу