PUMA

PUMA — Херцогенаурахтағы спорттық аяқ киім, киім және аксессуарлар өндірушісі. Марканы adidas-ты құрған інісі Адольфпен араздасқаннан кейін Рудольф Дасслер құрды. PUMA-да 1968 жылдан бері шығып келе жатқан Suede кедтері, «Манчестер Ситимен» және әлем чемпионатындағы құрамалармен келісімшарттар бар, сондай-ақ ауыр 2025 жыл болды: сол жылы компания €645,5 млн таза шығынға батты, ал оның ең ірі акционері қытайлық Anta Sports болды. 2026 жылдың қазанында PUMA мен жапондық MASU бренді замша кедтер негізінде үшінші бірлескен капсуласын жариялады.

Дасслер ағайындылары және PUMA-ның тууы (1948–1974)

PUMA тарихы отбасылық жарылудан басталады. Рудольф пен Адольф Дасслер аяқ киімді бірге тігетін, бірақ 1948 жылы жолдары айырылды. Адольф adidas-ты құрды, ал Рудольф сол Херцогенаурахта өз фабрикасын ашты. Алдымен ол оны Ruda деп атамақ болған, бірақ PUMA атауына тоқтады. Неміс Wikipedia дерегінше, PUMA аяқ киім фабрикасы 1949 жылғы 14 қаңтарда тіркелді.

Алғашқы жылдары марка футболмен өмір сүрді. 1948 жылы Atom бутсысы, 1952 жылы бұрандалы шиптері бар Super Atom шықты. 1958 жылғы Швециядағы әлем чемпионатына қарай барлық модельде Formstrip фирмалық жолағы пайда болды, марка оны әлі күнге қолданады. 1968 жылдың қаңтарында графикалық дизайнер Лутц Бакес секіріп бара жатқан пума бейнесіндегі логотипті салды.

Сол 1968 жыл маркаға оның ең ұзақ өмір сүріп келе жатқан моделін — Suede кедтерін берді. Американдық спринтерлер Томми Смит пен Джон Карлос Мехикодағы Олимпиада тұғырына осы кедтермен шығып, қара қолғап киген жұдырықтарын көтерді. 1970 жылы НБА ойыншысы Уолт Фрэзиерге арнайы жасалған Clyde баскетбол кедтері шықты. Рудольф Дасслер 1974 жылы қайтыс болды, компанияны ұлдары Армин мен Герд басқарды.

Биржа және дағдарыс (1986–1993)

1986 жылы PUMA акционерлік қоғамға айналып, биржаға шықты. Бірден қиындықтар басталды: 1987 жылы компания 73 млн марка шығынға батты. Неміс Wikipedia себептерін атайды: қымбат өндіріс, қоймадағы артық тауар және жүйесіз маркетинг. 1990 жылы бақылауды швециялық Proventus/Aritmos инвестиция компаниясы сатып алды, бірақ жағдай жақсарған жоқ.

Йохен Цайтц және спортлайфстайл (1993–2007)

1993 жылы компанияны 30 жастағы Йохен Цайтц басқарды. Ол шығынды фабрикаларды жауып, Германиядағы штатты 719 адамнан 367-ге қысқартты және ассортиментті азайтты. 1994 жылы-ақ PUMA қайта пайдаға шықты.

Цайтцтың басты бәсі — лайфстайл. Ол сатып алушылардың көбі спорттық аяқ киімді күнделікті өмірде киетінін ескерді. 1996 жылдан бастап PUMA дизайнерлермен — Джил Сандерден Хусейн Чалаян мен Александр Маккуинге дейін — коллекциялар жасады. 2001 жылы Speedcat кроссовкалары шықты, ал 2002 жылы алғашқы жеке дүкендер ашылды.

Пино империясында (2007–2018)

2007 жылдың сәуірінде француздың PPR люкс концерні (кейін Kering) PUMA-ның 27,1%-ын €1,4 млрд-қа сатып алды, ал шілдеге қарай үлесін 62,1%-ға жеткізді. Компания ішінде бағыт туралы дау болды: Цайтц лайфстайлды кеңейткісі келді, оның ізбасары Франц Кох спортқа оралуды қалады. 2013 жылдың көктемінде Кох кетті.

2013 жылғы 1 шілдеден бастап PUMA-ны бұрынғы футболшы, норвегиялық Бьёрн Гульден басқарды. Оның тұсында марка Forever Faster ұранымен спортқа оралды: футбол, жүгіру, жаттығу, гольф және автоспорт. Желкенді спорт пен регбиден бас тартты. Сонымен қатар PUMA шоу-бизнес жұлдыздарын серіктес етіп алды. 2015 жылы Рианнамен ынтымақтастық басталып, Fenty коллекциясына ұласты. 2018 жылы марка 20 жылдық үзілістен кейін баскетболға оралды, бұл бағыттың креатив директоры Jay-Z болды.

2018 жылдың басында Kering PUMA-дағы үлесінің көп бөлігін акционерлерге дивиденд ретінде таратты. Шамамен 29%-ы Пино әулетінің Artémis холдингіне тиді, тағы 55%-ға жуығы еркін айналымға шықты.

Өсім және даулы келісімшарттар (2018–2024)

Гульден тұсында түсім жыл сайынға жуық өсті: 2017 жылғы €4,1 млрд-тан 2022 жылғы €8,5 млрд-қа дейін. 2021 жылдың қыркүйегінде PUMA акциялары DAX индексіне енді, бірақ 2022 жылдың желтоқсанында MDAX-қа қайтты. Компания «Манчестер Сити», «Милан» және басқа клубтарды киіндірді, Усэйн Болтпен, Неймармен және ЛаМело Боллмен жұмыс істеді.

Кейбір келісімшарттар сынға ұшырады. PUMA Израиль футбол қауымдастығының бас демеушісі болды, ал оның құрамында басып алынған палестина аумақтарындағы қоныстардың клубтары бар. Жүздеген палестиналық клуб келісімшартты бұзуды талап етті. 2023 жылдың желтоқсанында PUMA келесі жылдан бастап Израиль құрамасына демеушілік етуді тоқтататынын жариялады.

Қайта жүктеу және Anta (2025–2026)

Гульденнен кейін компанияны Арне Фройндт басқарды. 2025 жылғы 1 шілдеден бастап оны Артур Хольд алмастырды — Wikipedia дерегінше, Фройндт бақылау кеңесімен стратегия бойынша келіспей кеткен. Хольд бизнесті қайта жүктейтінін жариялады, соның бір бөлігі кеңсе штатын қысқарту болды. FashionUnited дерегінше, 2025 жылдың басынан бері 1 400-ге жуық әкімшілік лауазым қысқарды.

2026 жылғы 27 қаңтарда Пино әулеті PUMA-дағы 29,06% үлесін Fila мен Jack Wolfskin иесі — қытайлық Anta Sports-қа сататыны белгілі болды. Anta акциясына €35-тен, барлығы шамамен €1,5 млрд төледі. Бұл алдыңғы күнгі жабылу бағасынан 62%-ға жоғары. Сатып алушы мәмілені PUMA түсімінің тек 7%-ы Қытайға тиесілі екенімен түсіндірді және толық жұтып қоюды жоққа шығарды.

Ақша

Түсімнің шыңы 2023 жылға келді: €8,6 млрд және €305 млн таза пайда. 2024 жылы PUMA €281,6 млн тапты. Ал 2025 жыл бойынша FashionUnited дерегі мынадай:

• түсім — €7,29 млрд, валютаны ескергенде минус 8,1%;
• түзетілген EBIT — минус €165,6 млн, бір жыл бұрын плюс €548,7 млн болған;
• таза шығын — €645,5 млн;
• көтерме түсім — €4,94 млрд (минус 12,8%), сатып алушыларға тікелей сатылым 3,4%-ға өсіп, түсімнің 32,4%-ын берді.

Хольд 2026 жылды өтпелі жыл деп атап, 2027 жылдан бастап өсімге оралуға уәде берді. Anta-мен мәміле кезінде PUMA-ның нарықтық капиталдандыруы шамамен €3,2 млрд болды.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

2026 жылдың екінші тоқсанында PUMA сатылымы валютаны ескергенде 9,4%-ға төмендеп, €1,69 млрд болды. Таза шығын бір жыл бұрынғы €247,1 млн-нан €72,8 млн-ға дейін азайды. Қор 15,3%-ға қысқарды. Компания 2026 жылы сатылымның бірнеше пайызға төмендеуін және €50–150 млн операциялық шығынды күтеді.

Марканың биылғы бәсі — NITRO көбігі бар жүгіру мен жаттығу аяқ киімі, ULTRA 7 бутсылары, Speedcat және Suede. 2026 жылғы әлем чемпионатында PUMA формасын 11 ұлттық құрама және 80-нен астам ойыншы киді. Компания «Манчестер Ситидің» серіктесі және HYROX жарыстарының эксклюзивті серіктесі болып қала береді. Wikipedia дерегінше, қазір PUMA-ның ең ірі акционері — 29,06% үлесі бар Anta, басқаларының арасында Kering пен британдық Frasers Group бар.

Брендтер MASU-мен капсуланың Қазақстанда сатылатыны туралы хабарлаған жоқ.

Дереккөздер: Wikipedia — Puma, Wikipedia (DE) — Puma (Unternehmen), Reuters via Aletihad — Anta PUMA-ның 29%-ын сатып алады, FashionUnited — PUMA-ның 2025 жылғы қорытындысы, PUMA — 2026 жылғы II тоқсан есебі, Hypebeast — PUMA x MASU капсуласы