Доллар 442 теңгеден арзан: бір аптада ұлттық валюта 6,5 теңгені қайтарды
21–25 қыркүйек аралығында доллар 6,5 теңгеге арзандады. Сонымен қатар депозиттерге кепілдік беру қоры банктерге ұзақ мерзімді валюталық салымдар бойынша көбірек төлеуге рұқсат берді.
Фото: National Bank of Kazakhstan / Wikimedia Commons, Public domain
Теңге нығаюын жалғастыруда. 2026 жылғы 21–25 қыркүйек аралығындағы аптада доллардың орташа өлшенген бағамы 448,44-тен 441,88 теңгеге дейін түсті — минус 6,56 теңге. Ең күрт күн 24 қыркүйек болды: доллар бірден 3,6 теңгеге арзандады. Одан кейін ірі қалалардың айырбастау пункттерінде еуро да 7–10 теңгеге түсті, ал рубль апта бойы дерлік қозғалмады.
Бұл трендтің жалғасы. Ұлттық банк деректері бойынша, тамызда теңге 2,6%-ға нығайып, айды долларына 461,57 белгісінде аяқтады. Newtimes.kz есебі бойынша, жыл басынан бері доллар теңгеге шаққанда 11,3%-ға арзандады.
Теңгені кім ұстап тұр
Себептері бірнешеу, және олардың бәрі белгілі. Біріншісі — мұнай: Brent баррелі шамамен $101 бағамен сатылды, ал мұнай өнімдері қазақстандық экспорттың жартысына жуығын береді. Екіншісі — Ұлттық қордан валюта сату: тамызда Ұлттық банк $200 млн сатты, қыркүйекке $200–300 млн мәлімделді, оған қоса қыркүйектен бастап жаңа «айналы» тетік жұмыс істей бастады — алтын сатып алудан болған өтімділікті стерилизациялау үшін бұрын сатып алынған валютаны сату. Үшіншісі — жоғары мөлшерлеме: 4 қыркүйекте 16,25%-ға дейін төмендетілгеннен кейін де теңгелік активтер инвесторлар үшін кірісті болып қала береді.
Сонымен бірге талдаушылар бұл әрдайым осылай болады деп уәде бермейді. Newtimes.kz дәйексөз келтіретін талдаушы Саида Тлеуленова базалық сценарийде жыл соңына қарай долларына 480–500 теңге күтеді, ал 440–450 теңге — тек қолайлы сценарийде.
Валюталық салымдар сәл қызықтырақ болады
Осы аясында Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры 1 қазаннан бастап мерзімі 12 айдан асатын жинақ валюталық салымдары бойынша мөлшерлеменің ұсынылған шегін жылдық 1%-дан 2,5%-ға дейін көтеретінін жариялады. Қалған валюталық депозиттер бойынша шек 1% болып қалады. Жаңа шарттар тек 1 қазаннан кейін ашылған немесе ұзартылған салымдарға қатысты. Қор шешімді депозиттердің долларлануы 2015 жылғы 80%-дан 2026 жылғы 1 қыркүйектегі 19,2%-ға дейін түскенімен, ал теңге жыл бойы нығайғанымен түсіндіреді. Валюталық салымдар бойынша кепілдік өзгермейді — 5 млн теңгеге дейін.
Нарық үшін келесі бағдар — Ұлттық банк базалық мөлшерлеме бойынша жаңа шешімін жариялайтын 23 қазан.
Дереккөздер: Kazinform — 448-ден 441 теңгеге дейін, Newtimes.kz — теңге неге нығайды, Zakon.kz — Ұлттық банк бағам және қыркүйекке арналған жоспарлар туралы, Zakon.kz — кейбір депозиттер бойынша мөлшерлемелер өседі, Kapital.kz — 1 қазаннан бастап валюталық депозиттер бойынша мөлшерлемелер көтеріледі
