Schneider Electric

Schneider Electric — француз концерні. Ол екі ғасырға жуық бұрын кеніштер мен ұсталық шеберханалардан басталған, ал бүгін электр энергиясы, автоматтандыру және жасанды интеллектке арналған дата-орталықтар арқылы табыс табады. 2025 жылы топтың түсімі €40 млрд-тан асты, ал 2026 жылғы 5 қазанда компания америкалық инженерлік бағдарламалар әзірлеушісі PTC-ны $22,6 млрд-қа сатып алатынын жариялады. Бургундиядағы металлургия зауыты қалай энергетикаға арналған жабдық пен бағдарламалардың басты жеткізушілерінің біріне айналғанын және оған тағы бағдарламалық бизнес не үшін керек болғанын түсіндіреміз.

Шығу тегі: Шнейдер ағайындылары және Ле-Крёзо

1836 жылы Адольф пен Эжен Шнейдер ағайындылары Бургундиядағы шағын Ле-Крёзо қаласындағы темір кеніштері мен ұсталық шеберханаларды сатып алды. Schneider & Cie компаниясы осылай пайда болды. Уақыт сәтті еді: Франция темір жолдар, флот пен армия құрып жатты, мұның бәріне болат пен машиналар қажет болды.

Шнейдерлер металлургтерден әмбебап өнеркәсіпшілерге тез айналды. Ле-Крёзодағы зауыт болат, ауыр машиналар, темір жол мен кеме жасауға арналған жабдық шығарды. 1877 жылы онда атақты Creusot бу балғасы салынды — өз заманының ең қуатты машиналарының бірі.

Зеңбіректер, танктер және Шнейдер кубогы

Бетбұрыс сәт Францияның 1871 жылғы Франция-Пруссия соғысындағы жеңілісі болды. Ел қайта қарулануға кірісті, ал Schneider қару шығаруды күрт арттырды. Компания ондаған артиллерия үлгісін жасады — 75 миллиметрлік далалық зеңбіректерден 280 миллиметрлік мортираларға дейін.

Бірінші дүниежүзілік соғыста Schneider алғашқы француз танкі CA1-ді шығарды. Кейін Париж маңындағы еншілес Somua компаниясы арқылы SOMUA S35 танкін өндірді. Отбасының бейбіт құмарлығы да болды: 1911 жылы Жак Шнейдер Шнейдер кубогын тағайындады — авиацияның дамуына серпін берген беделді гидроұшақтар жарысы.

Қару-жарақпен байланысты өткені француздар үшін Schneider неге ұзақ уақыт розеткалар мен автоматты ажыратқыштардың емес, ауыр индустрияның символы болып қалғанын түсіндіреді.

Үлкен бетбұрыс: болаттан электрге

1960 жылдары бельгиялық Empain тобы Schneider-ді жұтып қойды, ал 1969 жылы біріккен компания Empain-Schneider атауын алды. 1981 жылы бақылау пакетін Ампен отбасынан Paribas банкі сатып алды. Ұзақ әрі ауыр бетбұрыс басталды: концерн болат пен кеме жасаудан арылып, портфелін электр техникасы төңірегіне жинады.

Сол кезеңнің негізгі сатып алулары:

• Télémécanique (1988) — өнеркәсіптік автоматика және іске қосқыштар;
• америкалық Square D (1991) — электр қалқандары және энергияны тарату;
• Merlin Gerin (1992) — автоматты ажыратқыштар және электр желілеріне арналған жабдық;
• Modicon (1997) — бағдарламаланатын логикалық контроллерлер.

1980 жылы компания Schneider SA деп атала бастады, ал 1999 жылы жаңа бет-бейнесін біржола бекітті — Schneider Electric.

Ірі мәмілелер дәуірі: 2006–2024

XXI ғасырда Schneider негізінен сатып алулар арқылы өсті. 2006 жылы ол америкалық APC үшін $6,1 млрд төледі — бұл үздіксіз қуат көздерін шығаратын компания, оны серверлік сөренің жанында бір рет болса да тұрған әркім біледі. 2010 жылы Alstom-мен бірге Areva T&D бөлімшесін, 2014 жылы британдық Invensys-ті, 2018 жылы үнділік Larsen & Toubro-ның электр техникасы бизнесін, 2020 жылы құрылысқа арналған бағдарламалар жасайтын неміс RIB Software компаниясын €1,4 млрд-қа сатып алды.

Ең айқын мысал — өнеркәсіптік бағдарламалық қамтамасыз ету жасайтын британдық AVEVA. 2017 жылы Schneider онда бақылау пакетін алды, ал 2023 жылғы қаңтарда қалған үлесті акциясына 3225 пенстен сатып алды: мәміле AVEVA-ны £9,86 млрд-қа бағалады, оның акциялары Лондон биржасынан кетті. Осылайша концернде толыққанды бағдарламалық бизнес пайда болды.

2024 жылғы қазанда Schneider сұйықтықпен салқындату маманы — америкалық Motivair-ді $850 млн-ға сатып алды. Бұл дата-орталықтарға тікелей бәс тігу: ЖИ чиптері бар серверлер соншалықты көп жылу бөледі, оларды енді ауамен салқындату мүмкін емес.

Модель қалай жұмыс істейді

Schneider электр станциясы мен нақты розетка, станок немесе сервер арасындағы барлық нәрсені сатады. Бизнес екі үлкен блокқа бөлінеді:

• Энергияны басқару — қалқандар, ажыратқыштар, үздіксіз қуат көздері, салқындату жүйелері, ғимараттарға, желілерге және дата-орталықтарға арналған шешімдер. 2025 жылы бұл €33,2 млрд түсім, бүкіл топтың 80%-дан астамы;
• Өнеркәсіптік автоматтандыру — контроллерлер, жетектер, зауыттарды басқару жүйелері және өнеркәсіптік бағдарламалар. 2025 жылы — €7 млрд.

Соңғы жылдардың басты қозғаушы күші — дата-орталықтар. 2025 жылдың төртінші тоқсанында бұл сегменттегі тапсырыстар өткен жылмен салыстырғанда екі еседен астам өсті. Ең ірі нарық Солтүстік Америка болды — түсімнің 39%-ы. Батыс Еуропа 23%, Азия-Тынық мұхиты өңірі 26%, әлемнің қалған бөлігі 12% берді.

Логика қарапайым. ЖИ инфрақұрылымын салатын компаниялар чиптерді Nvidia-дан сатып алады, бірақ бұл чиптерге қуат, резерв және салқындату керек. Міне, бұл — Schneider-дің аумағы.

Сәтсіздіктер мен қиындықтар

• Бас директорлардың ауысуы. Питер Хервек компанияны небәрі 18 айдай басқарды. 2024 жылғы 4 қарашада директорлар кеңесі «стратегияны орындаудағы алшақтықтарды» алға тартып, оны үлкен мүмкіндіктер кезеңінде қызметінен алды. Компания толығырақ ештеңе ашпады.
• Ресейден кету. 2022 жылғы мамырда Schneider ресейлік бизнесін жергілікті менеджментке сатуға келісті. Мәміле Ресей мен Беларусьтегі 3500-ге жуық қызметкерді қамтыды, бұл нарықтарға сатылымның шамамен 2%-ы тиесілі еді. Концерн €300 млн-ға дейін есептен шығару туралы ескертті.
• Өсу үшін қарыз. PTC-ны сатып алуды Schneider толығымен дерлік қарыз қаражаты мен жаңа акциялар есебінен қаржыландырады, демек алдағы жылдары қарыз жүктемесімен мұқият жұмыс істеуге тура келеді.

Schneider Electric Қазақстанда

Қазақстанда компания бас кеңсесі Алматыда орналасқан «Шнейдер Электрик» ЖШС арқылы жұмыс істейді, ал өңірді Орталық Азия мен Кавказ бойынша жеке бас директор басқарады.

Компания инженерлік кадрларға да инвестиция салады. 2024 жылғы ақпанда Қазақстан-Британ техникалық университетінде Schneider Electric өнеркәсіптік автоматтандыру зертханасы ашылды: контроллерлер, жиілік түрлендіргіштері, оператор панельдері және визуализация жүйелері бар 13 оқу стенді. Студенттерге AVEVA бағдарламаларының оқу лицензияларын беру де уәде етілді.

Ақша

Schneider Electric Euronext Paris биржасында SU тикерімен саудаланады және CAC 40 пен Euro Stoxx 50 индекстеріне кіреді. CompaniesMarketCap деректері бойынша, 2026 жылғы қазанның басында оның нарықтық құны шамамен $192 млрд болды — 2019 жылдың соңындағыдан үш еседен астам жоғары.

2025 жылғы негізгі көрсеткіштер:

• түсім — шамамен €40,2 млрд, органикалық өсім — 8,9%;
• түзетілген EBITA — €7,52 млрд, маржа 18,7%;
• таза пайда — шамамен €4,2 млрд;
• еркін ақша ағыны — €4,6 млрд, компания тарихындағы рекорд;
• дивиденд — акцияға €4,20 (+8%).

2026 жылға компания түсімнің органикалық өсімін 7–10% деңгейінде болжады. 2024 жылы топта 177 мыңға жуық адам жұмыс істеді.

Кім басқарады

2024 жылғы қарашадан бері бас директор — Оливье Блюм. Ол Schneider-де 32 жылға жуық еңбек етті: энергияны басқару бағытын басқарды, персонал жөніндегі директор болды, Үндістандағы бизнесті басқарды, Қытайда стратегиялық лауазымда жұмыс істеді және бес жыл AVEVA директорлар кеңесінде отырды. Директорлар кеңесінің төрағасы — компанияның көп жылғы бұрынғы бас директоры Жан-Паскаль Триуар.

Қызықты деректер

• Париж маңындағы Рюэй-Мальмезондағы штаб-пәтер Le Hive — «Ара ұясы» деп аталады.
• 2025 жылы Corporate Knights Global 100 рейтингінде Schneider Electric-ті әлемдегі ең тұрақты компания деп атады.
• Көпшілікке таныс APC, Square D және Merlin Gerin брендтерінің бәрі — Schneider.
• Бір кездері алғашқы француз танкін жасаған компания бүгін ЖИ серверлеріне арналған салқындату жүйелерін сатады.

Қазір не болып жатыр (2026)

2026 жыл Schneider үшін бағдарламалық бизнеске батыл кеңею жылы болды. Маусымда компания өнеркәсіптік деректерге арналған ЖИ шешімдерін жасайтын норвегиялық Cognite-ті сатып алуға келісті. Financial Times деректері бойынша, концерн қатар ақылды үйге арналған құрылғылар шығаратын болгариялық Shelly Group-қа да үміткер.

Ал 2026 жылғы 5 қазанда Schneider PTC-ны акциясына $205-тен қолма-қол ақшаға сатып алатынын жариялады. Бұл акционерлік капитал үшін $22,6 млрд (€20,1 млрд) және қарызды қоса есептегенде $23,7 млрд, соңғы жабылу бағасына үстеме — 42,3%. Қаражатты Morgan Stanley мен Société Générale-дің €22 млрд-тық бридж-кредиті, кейін €5–6 млрд-тық акция орналастыру және €16–17 млрд-тық жаңа қарыздар береді. Егер мәмілені PTC акционерлері мен реттеушілер мақұлдаса, оны 2027 жылдың үшінші тоқсанында жабу көзделген.

Блюм біріккен компанияны физикалық және цифрлық әлемдерді байланыстыратын саладағы ең толық «бағдарламалық және ЖИ орталығы» деп атайды. Сандармен айтқанда, бағдарламалар мен сервистер топ түсімінің 24%-ына дейін өседі, бағдарламалық бизнесте 15 мыңнан астам қызметкер және 50 мыңнан астам клиент болады. Schneider үшінші жылға қарай жылына €250 млн үнемдеуді және шамамен €800 млн қосымша түсімді күтеді. Бәрі жоспар бойынша жүрсе, концерн зауыттарға тек жабдық емес, сол зауыттар мен олардың өнімдері жобаланатын бағдарламаларды да сататын болады.

Дереккөздер: Wikipedia — Schneider Electric, Wikipedia — Schneider et Cie, Schneider Electric — PTC-ны сатып алу туралы баспасөз релизі, Schneider Electric — 2025 жылдың қорытындылары, Anadolu Agency — 2025 жылғы рекордтық түсім, DCD — бас директордың ауысуы, DCD — ресейлік бизнесті сату, Schnitger Corp — AVEVA-ны толық сатып алу, Inbusiness.kz — ҚБТУ-дағы зертхана, CompaniesMarketCap — капиталдандыру, StockAnalysis — қаржылық көрсеткіштер, Investing.com — PTC және Shelly Group мәмілелері