Стефани Майер

2003 жылғы 2 маусымда Стефани Майер түс көрді. Үш айдан кейін қолжазбасы дайын болды, ал тағы бірнеше айдан соң үш кітапқа $750 000-дық келісімшартқа қол қойды. Алғашқы кітабы 2005 жылы шықты, онжылдық соңына қарай Майер АҚШ-тағы ең көп сатылатын автор атанды. «Сумерки» сагасының таралымы 100 млн данадан асты, бес экранизациясы $3,3 млрд жинады. 2026 жылы Белла мен Эдвард туралы хикая қазақ оқырманына да жетті: роман «Ымырт» деген атпен шықты.

Шыққан тегі мен отбасы

Стефани Морган 1973 жылғы 24 желтоқсанда Коннектикут штатындағы Хартфордта туған. Қаржы директоры Стивен Морган мен үй шаруасындағы Кэндидің алты баласының екіншісі. Феникс қаласында өсіп, Скоттсдейлдегі Chaparral High мектебінде оқыды.

Майер Соңғы күндердегі қасиеттілердің Иса Мәсіх шіркеуінің мүшесі. Оқырмандар оның кітаптарынан мормон сарындарын табады.

Университет және отбасы құру

1992 жылы ол National Merit Scholarship стипендиясын алып, Бригам Янг университетіне түсті. Ағылшын әдебиеті бойынша бакалавр дәрежесін алды. 1994 жылы Панчо деп аталатын Кристиан Майерге тұрмысқа шығып, оның тегін алды.

2003 жылғы түс және үш айда жазылған қолжазба

Үлкен мансап 2003 жылғы 2 маусымдағы бір түстен басталды. Майер жазуға отырды, бірақ әдеттегі жолмен жүрмеді. Алдымен 13-тарау жазылды, содан кейін одан кейінгі бөлігі, ең соңында алғашқы 12 тарау. Романға шамамен үш ай кетті.

Содан кейін кез келген жаңа автордың басынан өтетін кезең басталды. Майер 15 хат жіберді. Бесеуіне жауап келмеді, тоғызы бас тартумен аяқталды. Жалғыз «иә» Writers House агенттігіндегі Джоди Римерден келді.

Сол бір «иә» жетіп жатты. 2003 жылы кітап үшін сегіз баспа таласты, қарашаға қарай Майер Little, Brown-мен үш романға келісімшарт жасасты. Сомасы — $750 000.

«Сумерки»: 2005–2008

Алғашқы кітап 2005 жылы 75 000 дана таралыммен шықты. Мектеп оқушысы Белла Свон әкесінің қасына Форкс қалашығына көшіп келеді де, вампир болып шыққан сыныптасы Эдвард Калленмен танысады. Роман The New York Times балалар бестселлерлері тізімінде бесінші орынға шықты, кейін бірінші орынға көтерілді.

Әрі қарай кітаптар жыл сайын шығып отырды:

• «Сумерки» — 2005;
• «Новолуние» — 2006;
• «Затмение» — 2007;
• «Рассвет» — 2008.

Соңғы кітапқа қарай серия тұтас құбылысқа айналды. «Рассветтің» алғашқы таралымы 3,7 млн дана болды, бірінші күні 1,3 млн данасы сатылды. 2008 жылы Майердің 29 млн кітабы, 2009 жылы 26,5 млн кітабы сатылды. Осы екі жылда ол АҚШ-та ең көп сатылған автор болды.

Басты кітаптары

«Сумерки» оның жалғыз еңбегі емес, бірақ қалған кітаптары да сол сағаның көлеңкесінде қалып отыр.

• Hell on Earth (2007) — Prom Nights from Hell жинағына жазылған әңгіме.
• «Гостья» (2008) — ересектерге арналған кітап, The New York Times тізімінде бірінші орын алды. 2013 жылы фильмі түсірілді.
• «Короткая вторая жизнь Бри Таннер» (2010) — сага әлеміндегі повесть.
• «Жизнь и смерть» (2015) — «Сумеркиді» қайта қарастыру.
• «Химик» (2016) — дербес роман. 2018 жылы Майер оны Tomorrow Studios-пен бірге сериалға айналдыруды қолға алды.
• «Солнце полуночи» (2020) — сага әлеміне оралу, таралымы 1 млн данадан асты. Орысша басылымы 2021 жылғы шілдеде 17 000 дана таралыммен шықты.

«Солнце полуночидің» тағдыры оңай болмады. 2008 жылғы тамызда алғашқы 12 тарауы желіге тарап кетті, ал роман кітап сөрелеріне он екі жылдан кейін ғана жетті.

Экранизациялар: $3,3 млрд

Голливуд сағаны бірден қолға алды, фильмдерді Summit түсірді. Алғашқы фильм 2008 жылғы 21 қарашада, соңғысы 2012 жылғы 16 қарашада шықты. Вампир Эдвардты Роберт Паттинсон ойнады.

• «Сумерки» — 2008 жылғы 21 қараша;
• «Новолуние» — 2009 жылғы 20 қараша;
• «Затмение» — 2010 жылғы 30 маусым;
• «Рассвет. 1-бөлім» — 2011 жылғы 18 қараша;
• «Рассвет. 2-бөлім» — 2012 жылғы 16 қараша.

Ақшасы орасан болды: бес фильмнің жалпы бюджеті $373 млн еді, ал жинағаны $3,341 млрд. Бірақ сыншылар оны жақсы қабылдамады. Соңғы «Рассвет» жеті «Алтын таңқурай» алды.

Эндрю Никкол түсірген, Сирша Ронан ойнаған «Гостья» 2013 жылғы 29 наурызда шығып, сәтсіздікке ұшырады. 2026 жылға дейін романның жалғасы жоқ.

Fickle Fish Films: өз студиясы

2011 жылы Майер продюсер Меган Хиббеттпен бірге Fickle Fish Films компаниясын құрды. «Рассветтің» екі бөлігінің де продюсері болды, 2013 жылы шыққан «Остинлендте» де продюсер ретінде жұмыс істеді. The Rook сериалымен жұмыс оңды болмады: түсірілімнен кейін шығармашылық келіспеушілікке байланысты жобадан кетті.

Ақшасы

Майердің табысының шыңын Forbes тіркеді. 2009 жылғы Celebrity 100 рейтингінде ол бір жылда $50 млн-нан астам табыспен 26-орында тұрды, 2010 жылы $40 млн-мен 59-орынға түсті. 2009 жылғы Top-Earning Women тізімінде бесінші болды.

Forbes жазушыларды бөлек есептеді: 2010 жылғы 1 маусымға дейінгі 12 айда Майер $40 млн тауып, әлемдегі ең көп табатын авторлар ішінде екінші орын алды. Бұл дереккөздерде оның байлығының бағасы жоқ: Forbes тек жылдық табысты есептеген.

Ақшасының бір бөлігін қайырымдылыққа берді: Гаити мен Чилиге көмек үшін Қызыл Крестке $1,5 млн аударды.

Жеке өмірі

Майер 1994 жылдан бері Кристиан Майердің әйелі. Ерлі-зайыптылардың үш ұлы бар: олар 1997, 2001 және 2003 жылдары туған. Күйеуі балаларға қарау үшін аудит саласынан кетті.

Марапаттары

• Time 100, 2008 жыл — 49-орын;
• Vanity Fair тізімі, 2009 жыл — 82-орын;
• British Book Award, «Жылдың балалар кітабы» — «Рассвет» үшін.

Майер төңірегіндегі дау

Зор табыспен бірге наразылық та келді. Майерді квилет аңыздарын иемденді деп айыптады. 2009 жылы The Nocturne кітабының авторы Джордан Скотт оны өз кітабынан көшірді деп айыптады, Майер мұны жоққа шығарды. Оны Стивен Кинг те, феминистер де сынады.

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қараша)

Әзірге аяқталмаған басты жоба — «Солнце полуночиді» анимацияға айналдыру. Ол туралы 2023 жылы Lionsgate TV-мен бірге жарияланды, ал 2024 жылғы наурызда Netflix сериалға бірден тапсырыс берді. Авторы әрі атқарушы продюсері — Шинейд Дейли, Майер де атқарушы продюсер. 2024 жылғы қыркүйекте күндері әлі белгісіз еді, ал Майердің өзі сол жылы жаңалықты «жылына бір рет шамасында» тексеріп тұруға кеңес берді.

Қазақстанда «Сумерки» жаңа толқынды бастан кешіп жатыр. «Фолиант» баспасы романды қазақша «Ымырт» деген атпен шығарды: 448 бет, аударған Айтуған Жылқыбай. Бұған қоса 17 қыркүйектен бастап елдің кинотеатрларында фильмдердің қайта прокаты жүріп жатыр.

Дереккөздер: Wikipedia — өмірбаяны мен кітаптары, Википедия — орысша басылым және «Остинленд», Ресми сайт — 2024 жылғы жаңалықтар, The Christian Science Monitor — Forbes 2010 рейтингі, AWN — Netflix тапсырысы, What to Watch — сериалдың жайы, RIZZ — «Сумеркидің» қазақша басылымы