GSK

GSK — штаб-пәтері Лондонда орналасқан британдық фармацевтика компаниясы. Ол вакциналар, арнайы препараттар және жалпы дәрілер бағытында жұмыс істейді, 2025 жылғы айналымы £32,7 млрд болды. Қазір ол туралы айтуға себеп — FDA-ның 2026 жылғы 19 қазандағы шешімі: реттеуші тік ішек обырына отасыз емге Jemperli-ді мақұлдады.

Тамыры: дәріхана, таблетка және құрғақ сүт

Компанияның төрт бұтағы бар. 1830 жылы Джон Смит Филадельфияда дәріхана ашты, кейін одан Smith Kline & French өсіп шықты. 1848 жылы Томас Бичем Англияда Beecham’s Pills таблеткаларын шығара бастады. 1873 жылы Джозеф Натан Жаңа Зеландияның Веллингтон қаласында Joseph Nathan and Co. компаниясын ашты, ол 1904 жылдан Glaxo маркасымен құрғақ сүттен балалар тағамын жасады. 1880 жылы Генри Уэллком мен Сайлас Берроуз Лондонда Burroughs Wellcome ашты.

Glaxo-ның алғашқы дәрісі 1924 жылғы D дәрумені болды, ал 1935 жылы Лондонда Glaxo Laboratories пайда болды.

1989–2000: үлкен бірігулер

Бұтақтар бірте-бірте қосылды. 1982 жылы Smith Kline & French Beckman-мен бірігіп, SmithKline Beckman атанды, 1989 жылы Beecham-мен қосылып, SmithKline Beecham болды. 1995 жылы Glaxo мен Wellcome Glaxo Wellcome құрды. 2000 жылғы қаңтарда екі топ бірігетінін жариялады, мәміле 27 желтоқсанда жабылды. Осылай GlaxoSmithKline пайда болды.

Мәселелер мен даулы эпизодтар

2012 жылғы 2 шілдеде GSK кінәсін мойындап, АҚШ-қа $3 млрд төлеуге келісті. Әділет министрлігі мұны елдегі денсаулық сақтау саласындағы алаяқтық бойынша ең ірі реттеу деп атады. Іс Paxil мен Wellbutrin-ді мақсатсыз жылжытуға және қант диабетіне қарсы Avandia дәрісінің қауіпсіздік деректерін хабарламауға қатысты болды.

2014 жылы Қытай соты компанияны дәрігерлер мен ауруханаларға пара бергені үшін $490 млн айыппұлға тартты, ал қытай бөлімшесінің бұрынғы басшысы Марк Рейли үш жыл шартты жаза алды.

2017–2022: жаңа GSK

2017 жылғы наурызда CEO болып Эмма Уолмсли тағайындалды. 2022 жылғы 16 мамырда компания GlaxoSmithKline атауын GSK-ға ауыстырды, 18 шілдеде тұтыну тауарларын бөлек Haleon компаниясына шығарды. 2024 жылғы мамырда GSK Haleon-дағы қалған 4,2% үлесін $1,58 млрд-қа сатты. Сол жылғы шілдеде штаб-пәтер Брентфордтан Лондонның Нью-Оксфорд-стрит көшесіне көшті.

Жеке бағыт — АИТВ. Онымен 2009 жылы Pfizer-мен бірге құрылған ViiV Healthcare айналысады, GSK үлесі 76,5%. 2019 жылы компания Tesaro-ны $5,1 млрд-қа сатып алды.

Ақша

2025 жылғы айналым £32,7 млрд болды, тұрақты валюта бағамында өсім 7%. Reuters дерегінше, 2026 жылдың үшінші тоқсанында айналым £8,89 млрд-қа жетті, талдаушылар £8,84 млрд күткен еді, базалық бір акцияға пайда 54,6 пенс болды. Арнайы препараттар 15%-ға өсіп £3,9 млрд-қа, вакциналар 2%-ға азайып £2,6 млрд-қа жетті.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қараша)

2026 жылғы қаңтардан компанияны Люк Майелс басқарады, ол 2017 жылдан коммерциялық директор еді. Жылдық болжам сақталды: айналым өсімі 3–5% ауқымының жоғарғы жартысында. Үшінші тоқсанда GSK қайта құрылымдауға £328 млн шығынды көрсетіп, Бельгияда 1217 жұмыс орнын қысқартатынын жариялады, есеп шыққан күні акциялар шамамен 4%-ға түсті. Reuters Shingrix вакцинасының сатылымы әлсіз екенін атап өтті.

Қазақстанда GSK Kazakhstan LLP жұмыс істейді. Компания сайтында бағыттары аталады: тыныс алу және жұқпалы аурулар, АИТВ және басқалар. Қазанда FDA тік ішек обыры бар пациенттердің бір бөлігі үшін Jemperli-ді жеделдетіп мақұлдады: шешім АҚШ-та күшінде.

Дереккөздер: Wikipedia — GSK, GSK — компания туралы, GSK Kazakhstan, АҚШ Әділет министрлігі — $3 млрд реттеу, Reuters, KSL арқылы — үшінші тоқсан нәтижесі, Investegate — GSK үшінші тоқсан есебі