Астананың құрылыс бақылауы желілерді сот арқылы талап етеді

Астананың мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы басқармасы жаңа үйлердің инженерлік желілері қалаға өткізілуін ресми түрде бақылайтын болды. Енді ол бұл істі созып жүрген құрылыс салушыларды сотқа бере алады. Бұл туралы 3 қарашада Tengrinews.kz хабарлады. Жаңа функция басқарма туралы ережеге енгізілген. Жаңа тұрғын үй кешендерінің тұрғындары үшін мәселе су, жылу мен жарықтың үзілмеуіне тіреледі.

Не өзгерді

«Тұрғын үй қатынастары туралы» заң бойынша құрылыс салушы үйдің желілері мен құрылыстарын кешен тіркелгеннен кейін алты ай ішінде коммуналдық меншікке беруі тиіс. Басқарма бұрын да мерзімді созғандармен және нысанын тастап кеткендермен сотқа түсуге тырысқан. Алайда мұндай талаптар жиі қаралмай қалды, себебі желі өткізуді бақылау оның құзыретіне кірмеді.

Басқарманың сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдауы мұны ашық айтқан. Сараптамалық анықтамада ережеде желілерді өткізуге мәжбүрлеу туралы талап қоюға тікелей функцияның болмауы құқықтық вакуум туғызатыны жазылған. Енді бұл функция бекітілді.

Бұл тұрғындар үшін неге маңызды

Желілер коммуналдық қызметтердің балансына өтпейінше, оларға ешкім нақты жауап бермейді. Ақпанда Астана прокуратурасы көпқабатты үйлердің едәуір бөлігінің құрылыс салушылары заңды елемегенін мәлімдеді. Соның салдарынан су, жарық, жылу мен кәріз жүйесінде үзілістер болған.

• 46 үй: прокурорлық қадағалау актісінен кейін осы үйлердің желілері қалаға өтті (2026 жылғы ақпан);
• 54 үй және 2 млрд теңгеден астам: қайтарылған желілер туралы бұл деректерді кейін Астана прокурорының көмекшісі Азамат Қазбеков айтты;
• шамамен 10 млрд теңге: оның сөзінше, әлі жұмыс жүріп жатқан активтер;
• 5,6 млн шаршы метр: 2025 жылы Астанада осынша жаңа нысан пайдалануға берілді, бұл ел бойынша көлемнің 21%-ы.

Мәселе шешілмесе не болатынын қазанда Алматы көрсетті. Etasa Residence тұрғын үй кешенінің тұрғындары 2000-ға жуық адам жарық пен сусыз қалғанын айтып шағымданды. АЖК энергокомпаниясы кешеннің желілері өз балансында емес екенін, ал шартты құрылыс салушы не басқарушы компания жасасқанын түсіндірді. 14 қазандағы жағдай бойынша электр мен мемлекеттік баж бойынша берешек 17,1 млн теңге болды.

Әрі қарай не болады

Өзгеріс тек Астанаға қатысты. Сотқа жүгіну құқығы басқа мәселені шешпейді: Tengrinews.kz қазанда алты айлық талапты орындамағаны үшін жаза жоқ екенін жазған.

Бюрократиялық кедергі де бар. Астананың активтер және мемлекеттік сатып алу басқармасы шілдеде монополияға қарсы департаментпен келісу рәсімді алты-тоғыз айға дейін созатынын көрсеткен. Оған Астана, Алматы және Шымкентте желілерді құрылыс салушыдан монополистерге тікелей беруді министрліктерге ұсыну кеңес етілді. Бұл процесті үш есе жеделдетер еді.

Үйіңіздің желілері иесіз қалса, әкімдікке жүгінуге болады. Ол оларды иесіз деп тауып, балансқа ала алады. Ал желілер МИБ-ке не басқарушы компанияға өтсе, жөндеу тұрғындардың өз мойнына түседі.

Астанадағы құрылыс салушылар мәселесі мұнымен шектелмейді: осы аптада әкімдік компаниясы проблемалы кешеннің 118 лотын сата бастады.

Дереккөздер: Tengrinews.kz — Астана бақылау басқармасының жаңа функциясы, Tengrinews.kz — жаңа үйлер және коммуналдық тұзақ, Tengrinews.kz — желілерді өткізу жөніндегі ұсыныстар, NUR.KZ — Астана прокуратурасының деректері, Kazinform — миллиардтаған теңгенің желілерін қайтару