Pinduoduo

Pinduoduo — 2015 жылы Колин Хуан құрған қытайлық маркетплейс. Сатып алушылар мессенджер арқылы топ жинап, жеңілдік алады. Алаң халықаралық Temu-ға да иелік ететін PDD Holdings тобына тиесілі. Қазақстанда компания 2026 жылғы қазанда жаңалыққа айналды: ол МКК талабы бойынша 6,8 млрд теңге қосымша салық төледі.

Ортақ сатып алу (2015–2017)

Колин Хуан 1980 жылы Ханчжоуда туған, Чжэцзян университеті мен Висконсин университетінде оқыған. Pinduoduo-ны ол 2015 жылы Шанхайда ашты, бастапқыда ауыл шаруашылығы өнімдеріне назар аударды. Атауы «біріктіру» және «көбірек» деген мағынадағы иероглифтерден құралған.

Негізгі идея — бірге сатып алу. Пайдаланушы тауарды WeChat немесе QQ-да бөлісіп, «команда» жинайды да, төмен баға алады. Жарнама мұнымен шектелмейді: 2025 жылы компания маркетингке RMB 125,3 млрд жұмсады, бұл түсімнің шамамен 29%-ы.

Биржа (2018)

2018 жылғы 26 шілдеде Pinduoduo Nasdaq-қа шықты. Компания акциясы $19-дан шамамен $1,6 млрд тартты, бағасы шамамен $24 млрд болды. Хуанның 47% үлесі ол кезде шамамен $14 млрд тұрды.

Негізін қалаушының кетуі (2020–2021)

2020 жылы алаң сатып алушылар саны бойынша Alibaba-дан озды: бір жылда 788,4 млн белсенді пайдаланушы, ал Taobao мен Tmall бірге 779 млн. Сол жылы, 1 шілдеде, Хуан CEO қызметінен кетті, ал 2021 жылғы 17 наурызда төрағалықтан бас тартты. Дауыстарын директорлар кеңесіне тапсырды. The Edge жазуынша, 2026 жылғы тамызда ол басшылық пен кеңесте қызмет атқармайды, бірақ компанияның 24,8%-ына иелік етеді. Forbes 2025 жылғы мамырда оның байлығын $39,1 млрд деп бағалады.

Temu және Дублинге көшу (2022–2023)

2022 жылғы қыркүйекте топ АҚШ-та Temu алаңын ашты. 17 қазанда ол елдегі ең көп жүктелген сауда қосымшасы болды. 2023 жылғы ақпанда Temu Супербоулда ролик көрсетті, ал 2024 жылы бірнеше ролик шығарып, $15 млн жүлде таратты. 2023 жылдың көктемінде сервис Австралия мен Еуропаға шықты, ал 2025 жылғы сәуірге қарай 90-нан астам нарықта жұмыс істеді.

2023 жылы бас компания атын PDD Holdings деп өзгертіп, заңды мекенжайын Шанхайдан Дублинге көшірді. Есептілік енді Дублин мен Шанхайдан қос датамен шығады. Топты тең төрағалар әрі тең CEO Чэнь Лэй мен Чжао Цзячжэнь басқарады.

Ақша

2025 жылы PDD Holdings түсімі 9,65%-ға өсіп, RMB 431,85 млрд болды, ал таза пайдасы 13%-ға азайып, RMB 97,84 млрд-қа түсті. Бір жыл бұрын түсім RMB 393,8 млрд, пайда RMB 112,43 млрд еді. 2025 жылдың соңында компанияда RMB 108,9 млрд ақша және RMB 313,41 млрд қысқа мерзімді инвестиция болды. The Edge келтірген Bloomberg дерегінше, 2026 жылғы 22 тамыздағы нарықтық капиталдандыру — $127,4 млрд.

Мәселелер мен дау тудырған оқиғалар

Еңбек жағдайы

2021 жылы компания қызметкерінің өлімінен кейін халықаралық жаңалықтарға шықты. Fortune жазуынша, PDD-да жұмыс кестесі аптасына алты күн таңғы 11-ден түнгі 11-ге дейін, оған қоса үстеме жұмыс бар.

Зиянды код

2023 жылғы наурызда Google Pinduoduo қосымшасын Google Play-ден алып тастады: қытайлық киберқауіпсіздік компаниясы Қытайдағы қосымшалар дүкендеріндегі нұсқаларынан зиянды код тапты. Кейін Pinduoduo оны жазған топты таратып, мүшелерінің көбін Temu-ға ауыстырғаны хабарланды.

Еуропа мен АҚШ

2024 жылғы қазанда Еурокомиссия цифрлық қызметтер туралы заң бойынша Temu-ға қатысты тергеу бастады, ал 2026 жылғы мамырда алаңды €200 млн-ға айыппұлдады. АҚШ-та 2025 жылғы мамырда $800-ден арзан сәлемдемелерге арналған бажсыз схема жабылды, Temu Қытайдан америкалық сатып алушыларға тікелей жөнелтуді тоқтатты.

Pinduoduo Қазақстанда

2024 жылғы желтоқсанда вице-министр Қайрат Төребаев Temu мен Pinduoduo Қазақстанда тіркелмегенін, ал Қазпошта олармен келіссөз жүргізіп жатқанын айтты. 2025 жылғы ақпанда салық есебіне Temu, Pinduoduo және Alibaba Group-ты қоса алғанда 101 онлайн-алаң қойылды.

2026 жылғы 14 қыркүйекте Pinduoduo МКК-мен техникалық интеграция мен деректер беруді талқылады. 25 қыркүйекте Қасым-Жомарт Тоқаев YTO Express басшысы Чжоу Цзянь және Pinduoduo халықаралық бағытының жетекшісі Вэнь Пэйчэнмен кездесті, Алматыдағы SkyHub логистикалық хабы сөз болды. Салық әкімшілігінің қорытындысы бойынша компания 6,8 млрд теңге, яғни $15,1 млн аударды. Алаң Қазақстанға тегін жеткізуді де іске қосты.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қараша)

Digital Business дерегінше, Pinduoduo-мен бірлескен жоба Қазақстанда қазанда басталуы тиіс еді, бірақ сатып алушылар үшін егжей-тегжейі ашылмады. Жыл соңына дейін Duoduo Pay сервисінде ForteBank Blue UnionPay картасымен төлегенде жеңілдік бар. Нарық ауқымы мынадай: 2025 жылы Қазақстандағы бөлшек интернет-сауда 3,77 трлн теңгеге жетті, оның 3,24 трлн-ы маркетплейстердің үлесінде.

Дереккөздер: Wikipedia — Pinduoduo, Wikipedia — Temu, Wikipedia — Колин Хуан, The Edge Malaysia — PDD бизнес-моделі мен нәтижелері, Fortune — Колин Хуан және PDD-дағы еңбек жағдайы, BES.media — Қазақстандағы салық, Tengrinews — есепке қою, BES.media — Қазпоштамен келіссөз, Digital Business — Қазақстандағы Pinduoduo жобасы