Франц Райндль

Франц Райндль — 2026 жылдың қазанынан бастап әлемдік хоккейдің тағдырын шешетін адам: әлем чемпионаттары қайда өтеді, турнирлерге кім жіберіледі, Ресей мен Беларусь құрамалары мұзға қайта орала ма — бәрі соның қолында. Немістің жасы 71-де, 1976 жылғы Инсбрук Олимпиадасының қола медалі, ГФР құрамасы үшін 181 матч, неміс хоккей одағындағы отыз жыл және бір қатты жеңіліс бар — 2021 жылы IIHF басшысы сайлауында. Бес жылдан кейін ол екінші рет бақ сынады: бірінші турда фавориттен 12 дауысқа қалып қойды, ал екінші турда 60:57 есебімен жеңді. Оның кім екенін және президенттігінен не күтуге болатынын айтамыз.

Шығу тегі және отбасы

Франц Райндль 1954 жылы 24 қарашада Альпі етегіндегі бавариялық курорт Гармиш-Партенкирхенде дүниеге келген. Германияда бұл қала бұрыннан оңтүстіктің хоккей астанасы саналады. Хоккейге ол бала кезінде келген: 1963 жылдан бастап жергілікті SC Riessersee клубының жүйесінде шұғылданды. Оның бауыры Йозеф Райндль де хоккейші болған, 1960–1970 жылдары түрлі клубтарда ойнаған.

Спортпен қатар Райндль нақты кәсіп те игерді — көтерме және сыртқы сауда коммерсанты мамандығын алды. Кейін бұл пайдаға асты: өмірінің басым бөлігін ол мұз үстінде емес, хоккейді ақшамен, билетпен және телеқұқықпен есептейтін кабинеттерде өткізді.

Ойыншылық мансап: 1972–1988

«Риссерзее»

Райндль «Риссерзеенің» негізгі құрамында 1971/72 маусымында алғаш шығып, клубта онан астам маусым ойнады. Ол сол қанат шабуылшысы еді және бундеслиганың ең нәтижелі форвардтарының бірі болды. Ең үздік маусымы — 1981/82: 43 матчта 102 ұпай, неміс хоккейінің аңызы Эрих Кюнхаклмен бірге лиганың бомбардирлер тізімінде бірінші орынды бөлісті.

«Риссерзеемен» Райндль ГФР-дың екі дүркін чемпионы атанды — 1978 және 1981 жылдары. Курорттық шағын қаланың клубы үшін бұл алтын кезең еді.

«Розенхайм» және мансаптың аяқталуы

1984 жылдың жазында ол «Розенхаймға» ауысып, 1985 жылы үшінші чемпиондық атағын жеңіп алды. Райндль мансабын 1987/88 маусымынан кейін 33 жасында аяқтады. Бундеслигадағы қорытынды — 669 матч және 423 гол.

Құрама

ГФР құрамасы үшін Райндль 181 матч ойнап, 38 гол соқты. Оның есебінде үш Олимпиада, Канада кубогы және әлем чемпионаттары бар: неміс хоккей одағы (DEB) тоғыз турнирді санайды, ал IIHF ресми анықтамасында сегізін атайды. Басты жетістігі — 1976 жылғы Инсбрук Олимпиадасының қола медалі. Сол үшін Райндль бүкіл командамен бірге ГФР-дың ең жоғары спорттық наградасы — «Күміс лавр жапырағына» ие болды.

Жаттықтырушыдан басқарушыға: 1988–2014

Мансабын аяқтағаннан кейін Райндль үш маусым бойы туған «Риссерзеенің» менеджері әрі жаттықтырушысы болды. 1991 жылы оны құрамаға шақырды: техникалық директордың көмекшісі және чех Людек Букачтың жанындағы екінші жаттықтырушы ретінде. Әрі қарай мансабы әкімшілік жолмен ұзаққа созылды:

• 1992 жылдан — DEB спорт директоры және ұлттық команданың бас менеджері; IIHF деректері бойынша, бұл қызметте ол 22 жыл істеді;
• 1994–1996 жылдары — жаңадан құрылған DEL кәсіби лигасының алғашқы атқарушы директоры; бұл лига бүгін де Германияның басты чемпионаты;
• 2003 жылдан — DEB бас хатшысы;
• 2004 жылы Ханс Цах кеткеннен кейін ол Әлем кубогында құраманың орындығына өзі тұрды.

Сол жылдардағы басты визит карточкасы — үйдегі әлем чемпионаттары. Райндль 2001, 2010 және 2017 жылғы турнирлердің өтінімі, оны алу және өткізу үшін жауап берді. 2010 жылғы чемпионат Гельзенкирхендегі «Шальке» футбол стадионындағы ашылу матчымен тарихта қалды: ойынды 78 мыңға жуық көрермен тамашалады.

Халықаралық мансабы да қатар өсті. 1998–2008 жылдары Райндль IIHF-тің спорт комитетінде, кейін жарыстар комитетінде жұмыс істеді. 2016 жылғы Әлем кубогында ол Еуропа құрамасының президенті болды, ал одан ертерек Мюнхеннің 2018 жылғы қысқы Олимпиадаға өтінім комитетінің құрамында еді (Ойындар ақыры Пхенчханға кетті).

DEB президенті: 2014–2022

2014 жылдың шілдесінде Райндль Неміс хоккей одағының президенті қызметінде Уве Харносты алмастырды. Оның тұсында DEB Powerplay26 бағдарламасын іске қосты — 2026 жылды көздеген неміс хоккейін дамытудың ұзақ мерзімді жоспары. Нәтиже күткеннен ертерек келді:

• 2018 — Пхенчхан Олимпиадасының күміс медалі, онжылдықтардағы неміс хоккейінің ең ірі табысы;
• 2021 — 2010 жылдан бергі әлем чемпионатының алғашқы жартылай финалы;
• 2023 — оның ізбасары тұсында құрама әлем чемпионатының медалін алды, ал DEB бұл табыстарды Powerplay26-мен байланыстырады.

2016 жылдың мамырында Райндль IIHF кеңесіне сайланды — осылайша ол әлемдік хоккейді басқаратын 15 адамның біріне айналды.

2021 жылғы сәтсіздік

2021 жылы IIHF-ті 27 жыл басқарған Рене Фазель кетуге шешім қабылдады, ал Райндль президенттікке кандидатурасын ұсынды. Сайлау 2021 жылғы 25 қыркүйекте Санкт-Петербургте аралас форматта өтті — делегаттардың бір бөлігі тікелей, бір бөлігі бейнебайланыс арқылы дауыс берді. Райндльға қарсы даниялық Хенрик Бах Нильсен, чех Петр Бриза, беларусь Сергей Гончаров және француз Люк Тардиф шықты. Тардиф жеңді: шешуші дауыс беруде Райндльды 67:39 есебімен басып озды.

Райндль төңірегіндегі даулар

DEB-тегі жұмысының соңы күйгелек өтті. Өлкелік хоккей одақтарының бір бөлігі федерациядағы қаржы ағындары туралы сұрақ қойды: Райндль президент қызметін қоғамдық негізде атқарып, бір мезгілде DEB еншілес компаниясының басқарушы директоры ретінде жалақы алған. Жағдайға прокуратура да назар аударды.

Одақ тапсырыс берген тәуелсіз тексеріс заң бұзушылық таппады: төлем схемасын DEB мүшелері оның президенттігінен әлдеқайда бұрын бекіткені анықталды. Кетіп бара жатқан DEB вице-президенті Випфлер «осы бос әңгімеге» 175 мың еуро жұмсалғанына ашуланды. Райндль келесі мерзімге бармады. «Жетер», — деп қысқа түсіндірді ол, шешімді өзі қабылдағанын атап өтіп. 2022 жылғы 7 мамырда оның ізбасары болып Петер Мертен бірауыздан сайланды, ал Райндль өз сөзімен айтқанда «ешқандай өкпесіз» кетті.

Екінші әрекет: IIHF президенті (2026)

Райндль IIHF кеңесінен ешқайда кетпеді және 2026 жылға қарай федерацияда турнирлер мен чемпионаттар комитетін және спортшылар комитетін басқарды. Тардифтің мерзімі аяқталуға жақындағанда ол қайта кандидатурасын ұсынды. Үміткерлер тоғыз болды, бірақ 2026 жылғы 2 қазанда Тенерифедегі конгрестегі дауыс беруге бюллетеньде үшеуі қалды.

• Бірінші тур: Петр Бриза (Чехия) — 48 дауыс, Райндль — 36, Қырғызстан ҰОК басшысы Айваз Оморканов — 33.
• Екінші тур: Райндль — 60, Бриза — 57.

Sports.kz мәліметінше, нәтижені Оморканов жақтастарының, екінші және үшінші дивизион федерацияларының, сондай-ақ немісті 2021 жылы да қолдаған Ресей мен Беларусьтің дауыстары шешті. Дауыс беру егжей-тегжейі — Райндльдің сайлаудағы жеңісі туралы жаңалығымызда.

«Біз бірге барлық ұлттық қауымдастықтардың — үлкенінің де, кішісінің де — мүддесі үшін жұмыс істейміз», — деді Райндль сайланғаннан кейін. Ол IIHF тарихындағы 15-президент және федерацияны 1975–1994 жылдары басқарған Гюнтер Забецкиден бергі осы қызметтегі алғашқы неміс болды. Өкілеттік мерзімі — 2030 жылдың қазанына дейін.

Бұл Қазақстан үшін нені білдіреді

Қазақстан үшін IIHF — құрамаға қатысты бәрі: әлем чемпионаттарының дивизиондары, олимпиадалық іріктеу, жастар және әйелдер турнирлері. Федерацияның жаңа кеңесі Қазақстан өкілдерінсіз жасақталды, есесіне онда көрші Қырғызстан Оморканов арқылы қалды — дәл соның жақтастары Райндльды президент етті. Немістің төменгі дивизиондардағы «шағын» федерацияларға жасаған бәсі, дауыс беру қорытындысына қарағанда, ақталды — ал барлық қауымдастықтар, «үлкені мен кішісі» мүддесі үшін жұмыс істеу уәдесі қазақстандық сияқты құрамаларға тікелей қатысты.

Екінші мәселе — Ресей мен Беларусь. Олардың құрамалары 2022 жылдан бері IIHF турнирлерінен шеттетілген, ал олардың қашан және қандай шартпен оралатынын Райндль бастаған кеңес шешеді. Федерацияның ресми хабарламасында оның бұл тақырыптағы ұстанымы туралы ештеңе айтылмаған.

Жеке өмірі

Райндль үйленген, үш баласы бар. Хоккейлік әулет жалғасты: оның қызы Франциска да кәсіби деңгейде хоккей ойнаған. Өмірінің басым бөлігі туған Гармиш-Партенкирхенмен байланысты, ал жеке өмірінің егжей-тегжейін жария етпейді.

Қызықты деректер

• Райндль неміс хоккей одағында жалпы 31 жыл жүрді және The Hockey News есебінше, құраманы 23 әлем чемпионатында және сегіз Олимпиадада сүйемелдеді.
• Ол бүгін Германияның үздік клубтары ойнайтын DEL лигасының алғашқы басшысы болды.
• 1981/82 маусымында ол бір матчқа бір ұпайдан көп жинады — 43 ойында 102.
• Райндль — 32 жылдан бергі IIHF басындағы алғашқы неміс.
• 2026 жылғы сайлаудың екінші турында оның алшақтығы небәрі үш дауыс болды.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

Райндль Люк Тардифтен істі енді ғана қабылдады. Онымен бірге кеңес те жаңарды: аға вице-президент болып оның қарсыласы Петр Бриза, Азиядан вице-президент болып кореялық Сьюзи Чо сайланды, кеңеске Айваз Оморканов пен беларусь Сергей Гончаров өтті. 2030 жылға дейін шешуі тиіс басты тақырыптар — Ресей мен Беларусьтің оралуы, хоккейді «үлкен сегіздіктен» тыс дамыту және әлем чемпионаттарын бөлу. Әлем біріншілігін Германияға үш рет алып келген және шағын федерациялардың дауысын жинай білетін адам енді бүкіл хоккей әлеміне жауап береді.

Дереккөздер: IIHF — Франц Райндль президент болып сайланды, IIHF — кеңес сайлауының қорытындысы, Wikipedia (нем.) — Franz Reindl, Wikipedia — Franz Reindl, DEB — Райндльдің 70 жасына, Sport1 — Райндльдің DEB-тен кетуі, Tagesspiegel — тексеріс және отставка, The Hockey News — IIHF сайлауының фавориттері, Sports.kz — Райндльды кім қолдады