Севилья

«Севилья» — Андалусия астанасындағы футбол клубы, 1890 жылы құрылған. Испания чемпионы бір-ақ рет атанды, бірақ УЕФА кубогы мен Еуропа лигасын жеті рет жеңді. Wikipedia осы көрсеткіш бойынша клубты рекордшы деп атайды. Қазір клуб туралы айтуға екі себеп бар. Ла Лиганың 2026/27 маусымының 9-турында ол «Реалдан» 1:4 есебімен жеңілді, ал көктемде бақылау пакетін Серхио Рамос тобына сату мәмілесі бұзылды.

Андалусиядағы британдықтар: 1890–1934

Клуб 1890 жылғы 25 қаңтарда ағылшынша Sevilla Foot-ball Club деген атпен пайда болды. Негізін қалаушылардың бірі шотландтық Эдвард Фаркуарсон Джонстон еді, ол алғашқы президент те болды. Алғашқы капитан — Хью Макколл, алғашқы хатшы — кіші Исайас Уайт. Сол жылы 8 наурызда команда Уэльва клубымен ойнап, 2:0 есебімен жеңді.

Жарғысы тек 1905 жылғы 14 қазанда тіркелді. 1912 жылы алғашқы жүлде — Севилья кубогы келді. Команда жоғары лигаға 1933/34 маусымында шықты, ал бір жылдан кейін алғашқы Испания кубогын алды.

Жалғыз чемпиондық: 1935–1958

1935 жылғы кубок кездейсоқ болмады: клуб оны 1939 және 1948 жылдары тағы ұтты. Осы аралықта, 1945/46 маусымында, «Севилья» Испания чемпионы атанды. Бұл атақ әлі күнге дейін жалғыз.

1956/57 маусымында команда Ла Лигада екінші орын алып, Еуропа чемпиондары кубогына алғаш рет жолдама алды. 1958 жылғы 7 қыркүйекте Нервьон ауданында «Рамон Санчес Писхуан» стадионы ашылды. Ондағы алғашқы ресми ойында команда «Бетисті» 4:2 есебімен жеңді.

Қарыз бен төмен түсу: 1960 жылдар–2001

Стадион қымбатқа түсті. 1970 жылдардың басында клуб құрылыс қарызын жабу үшін жетекші ойыншыларын сатуға мәжбүр болды. Команда 1968 және 1973 жылдары екінші дивизионға түсті.

1992 жылы мұнда бір маусымға Диего Марадона келді, ол үшін «Наполи» 7,5 млн доллар алды. Жағдай жеңілдеген жоқ. 1995 жылы клубты әкімшілік себеппен төмен түсірді, тек жанкүйерлер шыққаннан кейін қайтарды. 1997 жылы ол спорттық себеппен түсті, 1999 жылы оралды, ал 2001 жылы Хоакин Капаррос команданы қайта жоғары шығарды.

Дель Нидо дәуірі: 2002–2010

2002 жылғы мамырда президент болып Хосе Мария дель Нидо сайланды. Басы жанжалмен өтті: қазанда дерби алдында жанкүйер күзетшіге шабуыл жасады, сөйтіп келесі төрт үй ойынын команда көрерменсіз өткізді.

Кейін жүлделер келді. 2006 жылғы мамырда Эйндховенде «Севилья» УЕФА кубогының финалында «Мидлсброны» 4:0 есебімен ойсырата жеңді. Тамызда Монакода УЕФА суперкубогы үшін ойында «Барселонаны» 3:0 ұтты. Бір жылдан кейін команда УЕФА кубогын «Эспаньолға» қарсы пенальти сериясында қорғап қалды, Испания кубогы мен Испания суперкубогын алды. Футбол тарихы мен статистикасының халықаралық федерациясы IFFHS оны 2006 және 2007 жылдардың үздік клубы деп атады.

2007 жылдың жазы қайғы да әкелді. Қорғаушы Антонио Пуэрта маусымның алғашқы ойынында инфаркт алып, үш күннен кейін, 28 тамызда қайтыс болды. 2010 жылы «Кэмп Ноуда» команда «Атлетикоды» 2:0 есебімен жеңіп, бесінші Испания кубогын алды.

Жеті еуропалық кубок: 2011–2023

2011 жылғы қаңтарда клуб қаржы дағдарысына тап болды. Альваро Негредо мен Хесус Навас жалпы 40 млн еуроға кетті.

Келесі өрлеу Унаи Эмери жылдарына тұспа-тұс келді. «Севилья» 2014, 2015 және 2016 жылдары Еуропа лигасын қатарынан ұтты: «Бенфиканы» пенальтимен, «Днепрді» 3:2, «Ливерпульді» 3:1 есебімен. Команда арқылы Иван Ракитич, Карлос Бакка, Гжегож Крыховяк, Кевин Гамейро өтті. 2017/18 маусымында ол 60 жылда алғаш рет Чемпиондар лигасының ширек финалына шығып, «Баварияға» екі ойын қорытындысында 1:2 есебімен есе жіберді.

Хулен Лопетеги кезінде, 2020 жылы, «Интер» 3:2 есебімен жеңілді, ал 2023 жылы «Рома» 1:1 тең ойыннан кейін пенальти сериясында ұтылды. Бұл турнирдегі жетінші жеңіс.

Ақша

2022/23 маусымында клуб табысы рекордтық 214,3 млн еуроға жетті, бірақ операциялық шығыс 274,4 млн болып, жыл 19 млн шығынмен жабылды (SportBusiness деректері). Клуб сол кезде Goldman Sachs арқылы 108 млн еуро қарызын 10 жылға қайта қаржыландырды. 2023/24 маусымында Insider Sport деректері бойынша табыс 182 млн еуро болды. StadiumDB 2025 жылғы желтоқсанда 2024/25 маусымындағы шығын 50 млн-нан асқанын жазды, 2025/26 үшін шамамен 3 млн шығын күтілді, ал 2026/27 маусымында нөлге шығу жоспарланды.

Мәселелер мен даулы оқиғалар

Соңғы жылдардың басты тақырыбы — бақылау үшін күрес пен клубты сату. Бақылау пакеті Sevillistas de Nervión компаниясында. Американдық 777 Partners өзінің 16%-ын сақтай алмады: Insider Sport мәліметінше, 2026 жылғы мамырда бұл пакет кредитор A-Cap-қа өтті. Президент Хосе Мария дель Нидо Карраско клубты 2023 жылдың соңынан бері басқарады.

2025 жылғы желтоқсанда сатып алушы ретінде инвестор Антонио Лаппи шықты, бірақ басшылық одан бақылау пакетін алуды талап етті. 2026 жылдың көктемінде Серхио Рамос пен Five Eleven Capital қоры қосылды. Сәуірде KPMG аудитінен кейін олар үзіліс алды, 12 мамырда алдын ала келісім жарияланды. El Español мәліметінше, акциялардың 85%-ы шамамен 3400 еуродан сатылып, бірден 80 млн құйылуы тиіс еді. Сатып алушылар өзіне алатын таза қарыз 88 млн деп бағаланды.

Екі жарым аптадан кейін мәміле бұзылды. Football España испан баспасөзіне сілтеп, 28 мамырда былай деп жазды: есептілікті тексергеннен кейін топ толық бақылаусыз азырақ пакет үшін шамамен 250 млн еуро ұсынған, ал негізгі акционерлер оны қабылдамаған.

Стадион

Жеке жоба — «Санчес Писхуанды» қайта жаңарту. StadiumDB-дың 2025 жылғы желтоқсандағы деректері бойынша билік алғашқы кезеңдерді мақұлдаған, құрылыс тендері 2027 жылдың бірінші тоқсанына, жұмыстың басы сол жылдың ортасына жоспарланған. Құрылыс шамамен үш маусымға созылады, командаға уақытша алаң керек болуы мүмкін, «Ла Картуха» стадионы талқыланып жатыр. Қазіргі стадионның сыйымдылығын Wikipedia әр жерде әртүрлі береді, карточкада — 42 714 орын.

Қазір (2026 жылғы қараша)

Өткен Ла Лига маусымын команда 20 клубтың ішінде 13-орында аяқтады. Бас бапкер — Луис Гарсия Пласа. Жаңа чемпионаттың тоғыз турынан кейін «Севильяда» 16 ұпай және алтыншы орын болды. Қаладағы қарсыласы — «Бетис», олардың ойыны Севилья дербиі деп аталады. Клубты сату жөніндегі жаңа мәміле туралы хабарды жариялаған сәтке дейін таппадық.

Дереккөздер: Wikipedia — клуб тарихы мен жүлделері, Insider Sport — Рамос тобымен келісім, табыс, 777 Partners, El Español — сату шарттары, Football España — мәміленің бұзылуы, Football España — Лаппи және бақылау пакеті, beIN Sports — KPMG аудиті, SportBusiness — қайта қаржыландыру және табыс, StadiumDB — стадион және шығын