Брокер: «Халықтық құрылыс» метр бағасын тікелей көтермейді

Ұлттық қордан «Халықтық құрылысқа» бөлінетін ақша пәтер бағасын тікелей көтермейді. Бұл Arbat Real Estate басқарушы директоры Виталий Шалаевтың пікірі. Ол Алматының жылжымайтын мүлік нарығында 20 жылдан астам жұмыс істеп келеді. Шалаев Kursiv-ке 6,5 трлн теңгелік бағдарламада әзірге тұрғын үй жоқ екенін, алайда құрылыстың өзі қымбаттайтынын айтты.

Оның кеңесі қарапайым: шаршы метр бағасы 6,5 триллион кесірінен секіреді деп күтетіндер әлеуметтік инфрақұрылымды тұрғын үй бағдарламасымен шатастырмауы керек.

Ақша қайда кетеді

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев бағдарламаны 28 қазандағы жолдауында жариялады. 2 қарашада Қарағанды облысында ол құрылыс барлық қала мен ауданды қамтитынын қайталады. Нысандар арасында жол, әуежай, вокзал, электр станциясы, аурухана, емхана, мектеп пен спорт ғимараттары аталды. Бұл тізімде пәтер жоқ.

• 6,5 трлн теңге 2029 жылдың соңына дейін бөлінеді.
• Kursiv дерегінше, биылға 1,5 трлн, келесі жылға 2 трлн, 2028 және 2029 жылдарға 1,5 трлн-нан тиеді.
• Биыл ақша 70-ке жуық денсаулық сақтау нысанына, 50-ге жуық білім, спорт және мәдениет нысанына, сондай-ақ газ бен ауыз суға жұмсалады.

Қымбаттау қайда білінеді

Шалаев жанама әсерді жоққа шығармайды. Оның айтуынша, құрылыс қазірдің өзінде қымбаттап жатыр: қызмет пен әрлеу материалдары өсті, ал үлкен мемлекеттік тапсырыс цемент пен жұмыс қолына бәсекені күшейтеді. Сатып алушы үшін мұның мәні мынада: құрылыс салушылар қымбаттаған материал мен жұмыс ақысын жаңа жобалардың бағасына қосуы мүмкін. Ал брокер бағдарламамен тікелей байланысты көрмейді.

Құрылыс нарығы онсыз да өсіп келеді. Ұлттық статистика бюросының дерегінше, 2026 жылдың тоғыз айында жұмыс көлемі 7,8 трлн теңгеге жетті. Бұл бір жыл бұрынғыдан 11,5% көп.

Үкімет баға тәуекелін байсалды бағалап отыр. Ұлттық экономика бірінші вице-министрі Азамат Әмрин бағдарламаның инфляцияға әсері 12 айда 0,8 пайыздық тармақ болады деді. Оның сөзінше, 56,2 трлн теңгелік ақша массасымен салыстырғанда 1,5 трлн теңге көп емес. Биылғы тоғыз айда инфляция 9,2% болды, ал 2027 жылға министрлік 7,5–9,5% болжап отыр.

Ары қарай не болады

31 қазанда президент шығынды бақылайтын комиссия құруды ұсынды. Оның құрамына депутаттар, белсенділер, еріктілер мен журналистер кіреді. Шалаевтың ойынша, комиссия сметалар мен конкурстарды қадағалауы керек. Брокер бағдарламаға пәтерге бөлек бюджет қарастырмай-ақ тұрғын үй бөлігін қосуды да ұсынады. Ол үшін шағын құрылыс салушыларға тұрғын үй кешендеріндегі балабақша, мектеп пен медпункт құрылысын ішінара субсидиялауға болады.

Әзірге нарық өз жолымен кетіп барады. Жыл басынан бері қайталама пәтер бағасы Алматыда 1,3%-ға төмендеп, Астанада 8,1%-ға өсті.

Дереккөздер: Kursiv — Виталий Шалаевтың пікірі, Kursiv — Тоқаевтың сөзі, Tengrinews — Азамат Әмриннің бағасы