Дмитрий Долгов

Дмитрий Долгов — Waymo компаниясының екі бас директорының бірі. Жүргізушісіз таксиді көрмеден нақты бизнеске алғаш айналдырған да осы компания. Мәскеудегі ФизТех түлегі Google-дың құпия жобасына 2009 жылы келді. Ол кезде жүргізушісіз көліктер тек сынақ алаңдарында жүретін. 17 жылдан кейін оның бағдарламасымен жүретін көліктер аптасына жарты миллион ақылы сапар жасайды. 2026 жылдың күзінде Waymo өз автопилотын тікелей Toyota-ның жапон конвейерінде орнатуға келісті. Долгов мансабын дәл осы компаниядан бастаған еді.

Мәскеу, Жапония, Америка

Долгов 1977 немесе 1978 жылы РКФСР-де туған. Нақты күні мен қаласы ашық дереккөздерде жоқ. Мәскеуде өсті, бірақ балалық шағы көшіп-қонумен өтті: бір жыл Жапонияда тұрды, америкалық мектепте оқыды, кейін Ресейге оралды. Қазір ол — АҚШ азаматы.

ФизТех пен Мичиган (1990 жылдар — 2006)

Мәскеуде Долгов МФТИ-ге түсті. 1998 жылы физика және математика бойынша бакалавр, 2000 жылы магистр дәрежесін алды. Содан кейін Мичиган университетіне аттанып, профессор Эдмунд Дерфидің жетекшілігімен компьютерлік ғылымдар бойынша PhD қорғады. Диссертациясы автономды агенттер тобы болашақ белгісіз жағдайда ресурсты қалай бөліп, әрекетін қалай жоспарлайтыны туралы болды. Кейін қала көшесіндегі жүргізушісіз көлік дәл осы міндетті шешеді. Қорғау жылын дереккөздер әртүрлі көрсетеді: Mathematics Genealogy Project пен CNews 2006 жыл дейді, университеттің өзі 2008 жылды атайды.

Стэнфорд, Toyota және алғашқы сапар (2006–2009)

Мичигандағы оқудан кейін Долгов Стэнфордтың постдокторантурасына және Toyota-ның зерттеу институтына барып, қозғалысты жоспарлаумен айналысты. 2006 жылғы қыркүйектен 2009 жылғы ақпанға дейін ол Toyota Research Institute-тың аға ғылыми қызметкері болды.

Сонымен қатар ол Стэнфорд командасымен бірге DARPA Urban Challenge жарысына қатысты. АҚШ-тың әскери агенттігі жүргізушісіз көліктердің шартты қаладағы бұл жарысын 2007 жылғы қарашада өткізді. Долгов кейін TechCrunch-қа берген сұхбатында сол сәтті еске алды: «Көлік алғаш рет мен жазған бағдарламамен өздігінен жүрді». 2008 жылы IEEE Intelligent Systems журналы оны «AI’s 10 to Watch» тізіміне енгізді. Бұл — назар аударуға тұрарлық он жас ЖИ зерттеушісінің тізімі.

Google: «ай жобасы» (2009–2016)

2009 жылғы ақпанда Долгов Google-ға жетекші бағдарламашы-инженер болып ауысты және жүргізушісіз көлік жобасының негізін қалаушылардың бірі болды. Ол кезде бұл Google X зертханасының ішіндегі жабық әзірлеме еді, ал рульсіз көлік идеясы қиял сияқты көрінетін. 2014 жылға қарай Долгов Google X-тің жетекші ғалымы болды. 2016 жылы Крис Урмсонның орнына жобаның бағдарламалық бөлігін басқарды. Сол жылы жүргізушісіз көліктер Google-дан бөлек компанияға — Waymo-ға айналды.

Waymo-ның техникалық директоры (2016–2021)

2016 жылғы желтоқсаннан бастап Долгов техникалық директор әрі әзірлеу жөніндегі вице-президент болды. Waymo «жүргізушісінің» бағдарламасы да, құрылғысы да соның қолына көшті. 2018 жылы ол Waymo мен Uber арасындағы сотта куәлік берді. Бұл жүргізушісіз көлік технологиясының құпиясын ұрлау туралы шулы іс еді. Сол жылдың қыркүйегіне қарай оның атында 90-нан астам патент болды. 2018 жылдың тағы бір марапаты — «Технология» санатындағы Smithsonian American Ingenuity Award. Оны Долгов Waymo-ның сол кездегі бас директоры Джон Крафчикпен бөлісті.

Екі адамға бір бас директор (2021 жылдан)

2021 жылғы 2 сәуірде Крафчик кетіп, компанияны бірден екі адамға тапсырды. «Дмитрий Долгов пен Текедра Мавакана Waymo-ны тең бас директор ретінде басқарады», — деп жазды ол қызметкерлерге хатында. Рөлдерін былай бөлді: Долгов технологияға, Мавакана бизнеске жауап береді. Automotive News мұны «билікті бөлудің біршама ерекше үлгісі» деп атады, бірақ бұл тәртіп әлі жұмыс істеп тұр. Waymo сайтында Долгов компания стратегиясы мен Waymo Driver автономды жүргізу жүйесін басқаратын тең бас директор ретінде көрсетілген.

Оның тұсында Waymo шексіз сынақтан шықты:

• 2025 жылғы маусым — Финикс, Остин, Лос-Анджелес және Сан-Франциско маңында аптасына 250 мыңнан астам сапар;
• 2026 жылғы ақпан — $126 млрд бағамен $16 млрд инвестиция, аптасына 450 мыңнан астам сапар және барлығы 20 млн сапар;
• 2026 жылғы наурыздың соңы — АҚШ-тың он агломерациясында аптасына 500 мың ақылы сапар;
• 2026 жылдың соңына қойылған мақсат, оны Мавакана айтты, — аптасына миллионнан астам ақылы сапар.

Долгов өз ісі туралы тым кішіпейілділік танытпайды. «Толық автономия — біздің заманымыздың ең күрделі инженерлік міндеттерінің бірі», — деді ол 2025 жылы. Ал 2026 жылдың көктемінде, Business Insider жазғандай, «Технология шешілді» деп мәлімдеді. Уақыт өте ол жеке көліктерге де келетінін айтты.

Waymo төңірегіндегі даулар

Дереккөздерде Долговтың өзіне қатысты кінә жоқ, бірақ өсу компанияға қиындық әкелді. 2025 жылғы қазанда және 2026 жылғы қаңтарда АҚШ реттеушісі NHTSA Waymo роботаксилері тоқтап тұрған мектеп автобустарының жанынан өтіп кеткен жағдайларды тексерді. 2025 жылғы желтоқсанда компания бағдарламасын кері қайтарып алды. 2026 жылғы қаңтарда Waymo көлігі баланы қағып кетті. 2026 жылғы мамырдан шілдеге дейін компания жол жөндеу аймағындағы жылдамдық асырудан кейін жүрдек тас жолдарда жолаушы тасымады. 2026 жылғы ақпанда Waymo Филиппиндегі қашықтан көмектесетін операторларды пайдаланатынын растады.

Жауап ретінде статистика бар. 2026 жылғы шілдеде IIHS сақтандыру институты Waymo көліктерінің әр миляға шаққандағы апаты адам жүргізушілерге қарағанда 68%-ға аз екенін есептеді.

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

2026 жылғы 30 қазанда Toyota мен Waymo 2027 жылы Жапонияда жүргізушісіз Toyota bZ4X көліктерін сынайтынын жариялады. Waymo датчиктері мен компьютері Айти префектурасындағы Takaoka зауытында тікелей орнатылады. «Біз Toyota-ны таңдадық, өйткені оның көліктерінің аңызға айналған қауіпсіздігі, сенімділігі мен сапасын құрметтейміз», — деді Долгов. Ол үшін бұл бастапқы нүктеге оралу: 2006–2009 жылдары ол Toyota-ның зерттеу институтында өзі жұмыс істеген. Сонымен бірге Waymo Токио мен Лондонда коммерциялық іске қосуға дайындалып жатыр.

Дереккөздер: Wikipedia — Dmitri Dolgov, Waymo — Дмитрий Долговтың өмірбаяны, Waymo — Джон Крафчиктің жаңа бас директорлар туралы хаты, CNews — Долговтың мансабы, Mathematics Genealogy Project — диссертация, TechCrunch — DARPA Urban Challenge туралы сұхбат, Michigan Engineering — 2025 жылғы сұхбат, Computer History Museum — профиль, CNBC — Waymo басшылығының ауысуы, Travolution — $16 млрд инвестиция, Business Insider — аптасына 500 мың сапар, Wikipedia — Waymo, Toyota — Waymo-мен серіктестік