Элина Свитолина

Элина Свитолинаны талай рет «бітті» деп есептеді: қызы туғаннан кейін де, табанына ота жасатқаннан кейін де, ұзақ жылдар ірі кубок көтермеген кезде де. Ал 2026 жылдың мамырында ол 31 жасында Римде үшінші рет чемпион атанды. WTA-ның 20 титулын жеңіп алған алғашқы украин әйелі болды, топ-10-ға қайта кірді. Ол — Украинаның ең көп титул жинаған теннисшісі, француз жұлдызы Гаэль Монфистің жары әрі соғыс кезінде украин спортының ең батыл үндерінің бірі.

Шыққан тегі және отбасы

Элина 1994 жылы 12 қыркүйекте Одессада, спортшылар отбасында дүниеге келді. Әкесі Михаил Свитолин күреспен, анасы Елена академиялық ескекпен айналысқан. Қызға кеңестік актриса Элина Быстрицкаяның құрметіне ат қойылған.

Теннисті ағасы бастап берді. Үлкен ағасы Юлиан ойнайтын, ата-анасы корттан шықпай, соның қасында жүретін. Бес жасар Элина солардың назарын өзіне аудару үшін ракетка ұстады. Кейін алғашқы бапкері де дәл осы ағасы болды.

Элина 13 жасқа толғанда отбасы Одессадан Харьковқа көшті. Жасөспірімдер турнирінде оны кәсіпкер Юрий Сапронов байқап, демеушісі болды. Ресми түрде ол әлі күнге Харьковта тұрады. Бірақ шетелде жаттығады, Лондонда да үйі бар.

Жасөспірімдер Парижі: 2010

2010 жылы Свитолина жасөспірімдер арасындағы Roland Garros-ты жеңді. Финалда болашақта ересектер «Шлемінің» финалисі болатын Онс Жаберді ұтты. Екі жылдан кейін жасөспірімдер Уимблдонының финалына шықты, бірақ Эжени Бушарға есе жіберді.

Алғашқы титулдар: 2013–2016

WTA-дағы алғашқы титулы 2013 жылы Бакуде келді. Ол кезде Свитолина 18 жаста еді. Ол 2012 жылдың ақпанынан бері WTA турнирін жеңген алғашқы жасөспірім қыз атанды.

Одан кейін команда іздеу басталды. Бапкерлер жиі ауысты. 2016 жылы штабқа әлемнің бұрынғы бірінші ракеткасы, «Шлемнің» жеті дүркін чемпионы Жюстин Энен қосылды.

Топ-10 және Қорытынды турнир: 2017–2018

2017 жылдың мамырында Свитолина топ-10-ға кірді. Одан бұрын бірде-бір украин әйелі мұндай биікке көтерілмеген. 2017 жылы 11 қыркүйекте ол әлемнің үшінші ракеткасы атанды. Бұл — оның жеке рекорды. Сол маусымда ол украин теннисшілерінің ішінде бірінші болып WTA Қорытынды турниріне жолдама алды.

2017 және 2018 жылдары ол Рим турнирін қатарынан екі рет жеңді. Ал 2018 жылдың қазанында сол дәуірдің басты кубогын көтерді — Сингапурдағы Қорытынды турнирді. Финалда Слоан Стивенстен есе қайтарып, 3:6, 6:2, 6:2 есебімен жеңді.

«Шлем» жартылай финалдары және Токио қоласы: 2019–2021

2019 жылы Свитолина алғаш рет «Үлкен дулыға» жартылай финалында ойнады. Онда да бірден екі турнирде — Уимблдон мен US Open-да. Сол жылы француз теннисшісі Гаэль Монфиспен арасындағы романы басталды.

2021 жылы Токио Олимпиадасында жеке сында қола жүлде алды. Бұл — Украинаның теннистегі тұңғыш олимпиадалық медалі. Ойындардан сәл бұрын, 2021 жылы 16 шілдеде Свитолина мен Монфис үйленді.

Соғыс, үзіліс және ана болу: 2022

2022 жылдың ақпанында Ресей Украинаға басып кірген соң Свитолина ресейлік және беларусь теннисшілерімен олардың туы астында ойнамайтынын мәлімдеді. Ол оларды тек бейтарап спортшы ретінде жіберуді талап етті. Теннис ұйымдары солай шешті.

2022 жылдың мамырында ол жүкті екенін хабарлап, үзіліс алды. Кейін соғыс оны эмоция жағынан қатты шаршатқанын мойындады. 2022 жылдың қазанында қызы дүниеге келді.

Үзіліс бос өткен жоқ. Краковтағы көрмелік турнир 400 мың еуродан астам қаржы жинады, Монакодағы гала-кеш тағы 240 мыңнан астам еуро әкелді. Ақша оның қайырымдылық қорына және United24 платформасына жіберілді.

Қайта оралу: 2023

2023 жылдың сәуірінде Свитолина нидерландтық бапкер Раймон Слёйтермен бірге кортқа оралды. Бірнеше аптадан кейін Страсбург турнирін жеңді. Бұл — 2018 жылғы Қорытынды турнирден кейінгі алғашқы титулы. Roland Garros-та ширек финалға дейін жетті.

Жазда тарихқа енген Уимблдон болды. Свитолина жартылай финалға шықты, жолда әлемнің бірінші ракеткасы Ига Свёнтекті ұтты. Ол бір турнирде «Шлемнің» төрт бұрынғы чемпионын жеңген Ашық дәуірдегі үшінші теннисші атанды. Одан бұрын мұны тек Серена Уильямс (US Open-1999) мен Жюстин Энен (Roland Garros-2005) жасаған.

Париж туы және ота: 2024

Париж Олимпиадасында Свитолина Украина туын көтерді. 2024 жылғы Уимблдонда ширек финалға жетіп, қазақстандық Елена Рыбакинаға жеңілді.

2024 жылы 18 қыркүйекте ол маусымды мерзімінен бұрын аяқтап, табанына ота жасатты. «Бұл — 2023 жылғы маусымымды аяқтатқан және 2024 жылдың көп бөлігінде кедергі келтірген сол баяғы мәселе», — деп түсіндірді Свитолина.

Екінші тыныс: 2025

Отадан кейін ол деңгейін жоғалтпай оралды. 2025 жылғы Australian Open-да Свитолина Ашық дәуірде «Шлемдердің» негізгі торында 100 жеңіске жеткен алғашқы украин теннисшісі болды. Ерлер мен әйелдерді қоса есептегенде.

Көктемде Руан турнирін жеңді (18-титул). Қатарынан 10 жеңіс жинап, Мадридте жартылай финалға шықты. Roland Garros-та тағы ширек финалға жетті. Маусымды әлемнің 14-ракеткасы ретінде аяқтады.

2026: декреттен кейінгі ең үздік жыл

• қаңтар — Оклендте титул, мансабындағы 19-шы;
• Australian Open — жартылай финал: ширек финалда Коко Гауффты ұтып, жартылай финалда Арина Соболенкоға жеңілді;
• Дубай — финал, Джессика Пегулаға жеңілді;
• Индиан-Уэллс пен Штутгарт — жартылай финалдар;
• Рим — титул, финалда тағы Гауфф: 6:4, 6:7, 6:2;
• Roland Garros — ширек финал, отандасы Марта Костюкке жеңілді;
• Торонто — жартылай финал;
• US Open — жеке сында үшінші айналым, күйеуімен бірге аралас жұпта жартылай финал.

Римдегі жеңістің орны бөлек. Бұл — Свитолинаның Римдегі үшінші титулы және сегіз жылдағы алғашқы WTA 1000 турнирі. Топырақ корттағы «мыңдықтардың» финалдарында оның есебі енді 8 жеңіс, 0 жеңіліс. «Мұнда ана ретінде жеңу, топ-10-да болу және керемет теннис ойнау мен үшін көп нәрсені білдіреді», — деді ол финалдан кейін.

Оның күші неде

Свитолинаны артқы сызықтан қорғанатын ойыншы деп санайды. Сырттай оның ойыны немқұрайлы көрінеді. Шын мәнінде бұл — дәл әрі шыдамды теннис. Басты қарулары:

• артық тәуекелсіз тұрақты соққылар;
• екі қолмен орындалатын бэкхенд, әсіресе сызық бойымен қауіпті;
• сағатына 110 мильге (шамамен 177 км/сағ) дейінгі бірінші беріс;
• шешуші сәттердегі мінез — өзі оны «күрескерлік рух» деп атайды;
• финалдар: WTA 250 турнирлерінің финалдарында ол жеңілмейді — 10 жеңіс, 0 жеңіліс.

Әлсіз жері — екінші беріс, қарсыластары оған жиі шабуыл жасайды. Өте агрессивті теннисшілермен ойнау оған бәрінен қиын. Сондықтан Свитолина «ой сергектігін» сақтайды. 2026 жылы Мадридте сәтсіз ойнаған соң ол турнирсіз сегіз күн жаттығу мен дене дайындығына арнады да, Римге тың күйде келді.

Ақша

Свитолинаның мансаптағы жүлде қоры — $30,6 млн (30 597 396 доллар). Бұл — әйелдер теннисі тарихындағы 12-нәтиже.

Демеушілік келісімшарттарының сомасын ол жарияламайды. 2023 жылдан бері оны Adidas киіндіреді, бұрын Nike, Ellesse және Lacoste киімдерімен ойнаған. 2025 жылы Свитолина Wilson ракеткаларынан Diadem брендінің Axis 98 үлгісіне ауысты.

Жеке өмірі

Свитолина мен Гаэль Монфис 2019 жылдан бері бірге. Құдалық туралы жұп 2021 жылы 3 сәуірде хабарлады, үйлену тойы сол жылы 16 шілдеде өтті. 2022 жылдың қазанында қыздары дүниеге келді.

Үйде Элина теннистен мүлде ажырауға тырысады: трансляция көрмейді, әлеуметтік желіге кірмейді. «Үйге барамын, екі-үш күн жай ғана ана боламын», — деген еді ол Римдегі финалдан кейін. 2026 жылғы US Open-да ерлі-зайыптылар аралас жұпта бірге ойнап, жартылай финалға жетті.

Қызықты деректер

• Актриса Элина Быстрицкаяның құрметіне аталған.
• Ана тілі — орыс тілі. 2021 жылғы карантин кезінде украин және француз тілдерін шындап үйрене бастады.
• WTA рейтингінде топ-10-ға кірген және Қорытынды турнирге шыққан алғашқы украин әйелі.
• Өз атындағы қайырымдылық қоры бар, United24 пен UNICEF үшін де қаржы жинайды.
• Бапкерлерінің арасында Жюстин Энен, Маркос Багдатис және Раймон Слёйтер болды. Қазір онымен қайтадан британдық Эндрю Беттлз жұмыс істейді.

Свитолина төңірегіндегі даулар

Свитолина матчтан кейін ресейлік және беларусь теннисшілерінің қолын алмайды. 2023 жылдың жазында ол украин семсерлесі Ольга Харланды қолдады. Харланды әлем чемпионатынан ресейлік қарсыласының қолын алмағаны үшін шеттеткен еді. Свитолина басқа спорт түрлерін теннистен үлгі алуға шақырды: теннисте ойыншының мұндай құқығы бар.

2026 жылғы Australian Open-да ол тағы да жаңалықтардың басты кейіпкері болды. Ресейлік Диана Шнайдер мен Мирра Андрееваны жеңген соң Свитолина телекамера объективіне айқыш белгісін салды.

Марапаттары

• Токио Олимпиадасының (2021) жеке сындағы қола жүлдесі;
• WTA Қорытынды турнирінің жеңімпазы (2018);
• жеке сында WTA-ның 20 титулы, оның үшеуі Римде (2017, 2018, 2026);
• жасөспірімдер арасындағы Roland Garros (2010).

Қазір (2026 жылдың қазаны)

Свитолина қайтадан элитада: 2026 жылғы 3 тамыздағы рейтинг бойынша ол әлемнің тоғызыншы ракеткасы. 2026 жылғы US Open-да оны үшінші айналымда ресейлік Анна Калинская тоқтатты — 3:6, 6:2, 3:6. Алда маусымның күзгі бөлігі тұр. 32 жасында Элина қайтадан үздіктердің қатарында — енді вундеркинд ретінде емес, «мыңдықтарды» жеңетін ана ретінде.

Дереккөздер: Wikipedia — Элина Свитолинаның өмірбаяны мен статистикасы, WTA — Римдегі үшінші титул (2026), WTA — табандағы ота (2024), UNN — US Open-2026-дағы жеңіліс, Ukranews — US Open-2026-да Монфиспен аралас жұп