Алматыда су 1 қазаннан 2,4 есе қымбаттады

1 қазаннан бастап қалаға су беріп, ағынды суды әкететін «Алматы Су» компаниясы тұрғындарға төмендетілген тарифпен есептеуді тоқтатты. Халық үшін бір текше метр суық су 76,56 теңгеден 178,06 теңгеге, кәріз 47,5 теңгеден 119,46 теңгеге қымбаттады. Екеуін қосқанда бір текше метр бұрынғы 124 теңгенің орнына 297,52 теңге тұрады — шамамен 2,4 есе көп.

Бағаның өсуі «Алматы Су»-ға тікелей төлейтін барлық алматылықтарға қатысты. Пәтер иелері ғана емес, келісімшарт бойынша коммуналдық қызметке өздері төлейтін жалға алушылар да жаңа тарифпен төлейді.

Басты сандар

• халыққа арналған суық су — ҚҚС қоса алғанда текше метріне 178,06 теңге (бұрын 76,56);
• халыққа арналған кәріз — 119,46 теңге (бұрын 47,5);
• бизнес үшін — 362,18 және 264,75 теңге, бюджеттік ұйымдар үшін — 649,6 және 189,14 теңге;
• есептегіш болмаса — әр адамға айына шамамен 4,5 мың теңге.

Қарапайым тілмен айтсақ, есептегіш бойынша айына 10 текше метр су жұмсайтын отбасы бұрын су мен кәріз үшін 1,24 мың теңгедей төлейтін, енді 2,98 мыңға жуық төлейді. Бұл — 10 текше метрді ескі және жаңа жалпы тарифке көбейткендегі нәтиже, яғни айырмасы айына 1,7 мың теңгедей.

Есептегіш жоқ үйлерге бұл әлдеқайда қымбатқа түседі. Бұл жағдайда төлем норма бойынша алынады: бір адамға су үшін 2 670,9 теңге, кәріз үшін 1 791,85 теңге, барлығы айына 4,46 мың теңгедей. Үш адамнан тұратын отбасы үшін бұл шамамен 13,4 мың теңге.

Неге күрт өсті

Төмендетілген тариф 2025 жылдың қыркүйегінен бері, яғни бір жылдан астам уақыт қолданылды. Оған дейін тұрғындар әлеуметтік норма шегінде су үшін текше метріне 102,49 теңге, нормадан тыс 204,99 теңге төлейтін. Енді жеңілдікті кезең аяқталды. Ал бағасы тұтыну көлеміне байланысты болатын сараланған тариф Krisha.kz дерегінше 2026 жылдың соңына дейін қолданылмайды.

«Алматы Су» қымбаттауды шығынның өсуімен түсіндіреді. Тарифтің 20%-ға жуығы электр энергиясына кетеді, себебі суды үнемі сорғылармен айдау керек. Оған қоса реагенттер, материалдар мен жабдық қымбаттаған. Компания қызметкерлерінің жалақысын энергетиктер деңгейіне жеткізгісі келеді.

Екінші себеп — қала өсіп жатыр. Компанияның дерегінше, екі жылда оның балансына 73,2 млрд теңгенің жаңа желілері мен нысандары өткен: 32 кәріз сорғы станциясы, 385 шақырым су құбыры және 374 шақырым кәріз. Компания өкілдерінің айтуынша, тарифтің инвестициялық бөлігі — желілерді жаңартуға және салуға кететін қаржы — 30%-дан асады.

Не істеу керек

Артық төлемеудің басты жолы — есептегіш орнату. Қазір абоненттердің шамамен 78%-ында есептегіш бар. Krisha.kz дерегінше, «Алматы Су» бір жылда бұл көрсеткішті 95%-ға жеткізіп, көрсеткіштерді өзі жіберетін ақылды есептегіштерге біртіндеп көшпек.

Жаңа баға қазан айының түбіртектерінде-ақ көрінеді.

Пәтерді жалға алып, коммуналдық төлемді өзіңіз төлейтін болсаңыз, есептегіш мәселесін иесімен алдын ала келіскен жөн. Әйтпесе үш адамдық отбасының су шоты норма бойынша есептеліп, айына 13,4 мың теңгедей болады.

Дереккөздер: Kazinform — «Алматы Су»-дың жаңа тарифтері және олардың себептері, Finratings.kz — су мен кәріздің бұрынғы және жаңа тарифтері, Nur.kz — «Алматы Су» түсініктемесі, Bes.media — бизнеске арналған тарифтер және есептегішсіз төлем, Krisha.kz — есептегіштер және сараланған тариф