Кристиан Киву

Кристиан Киву «Интерге» 2007 жылы қорғаушы болып келді. Осы клубпен требл ұтты, бас сүйегі сынды, мансабын қорғаныш дулығамен аяқтады. 2025 жылдың жазында клуб негізгі құраманы оған сеніп тапсырды. Ал оның ересек командамен жұмыс тәжірибесі небәрі 13 матч еді. Күмәнданғандар сәтсіздік күтті. Киву болса алғашқы маусымында-ақ «Интерге» дубль әперді — Жозе Моуриньюдан бергі алғашқы дубль. 2026 жылдың күзінде жағдай қайта қылдың ұшында тұр: Чемпиондар лигасындағы бастау сәтсіз болды, «Шахтерді» он адаммен ғана жеңді.

Шыққан тегі мен отбасы

Киву 1980 жылы 26 қазанда Румынияның батысындағы өнеркәсіпті Решица қаласында туды. Футбол оған әкесінен дарыды. Әкесі Мирча Киву жергілікті ЦСМ мен Крайованың «Университатясында» оң қорғаушы болып ойнады. «Университатямен» бірге 1973/74 маусымында Румыния чемпионы атанды. Кейін бапкер болды, Решицада өз ұлын да жаттықтырды.

1998 жылы 31 наурызда Мирча Киву қайтыс болды. Ол кезде Кристиан 17 жаста еді. Келесі күні ол алаңға шығып, пенальтиден гол соқты. Сол матчта ЦСМ «Чахлэулды» 5:1 есебімен жеңді. Бүгінде Решицадағы стадион әкесінің есімімен аталады.

Мансаптың басы: Решица мен Крайова (1996–1999)

Киву ЦСМ Решица жүйесінде 1991 жылдан бастап шұғылданды. Румынияның жоғарғы лигасындағы алғашқы ойынын 1997 жылы 30 тамызда өткізді — клуждық «Университатяны» 2:0 есебімен ұтты. 1997/98 маусымында 23 матч ойнап, екі гол соқты. Содан кейін әкесі бір кездері ойнаған Крайова клубына ауысты. Сол жерде бір маусымнан сәл көбірек ойнаған сол жақ қорғаушыны Еуропа байқап қалды.

«Аякс»: 21 жасында капитан (1999–2003)

1999 жылы «Аякс» Киву үшін шамамен $2,2 млн төледі. Эредивизидегі алғашқы ойынын 1999 жылы 13 қазанда «Витесске» қарсы өткізді (4:0). Амстердамда оның көшбасшы екенін тез аңғарды: 2001 жылдың соңында Рональд Куман румынды капитан етіп тағайындады. 2001/02 маусымында «Аякс» дубль жасады — чемпионат пен Нидерланд кубогын ұтты. Кубок финалында «Утрехтке» қарсы ойында (3:2) Киву алаңда басынан аяғына дейін болды.

Бұл жылдары жеке марапаттар да көп жиналды:

• «Аякстың» үздік жас ойыншысы (Марко ван Бастен сыйлығы) — 1999/2000;
• «Аякстың» үздік ойыншысы (Ринус Михелс сыйлығы) — 2000/01 және 2002/03;
• Нидерландтың «Алтын бутсасы» — 2002;
• УЕФА-ның жыл құрамасы — 2002.

Жалпы «Аякс» сапында 142 матч ойнап, 13 гол соқты.

«Рома» (2003–2007)

2003 жылы «Рома» Киву үшін €18 млн төледі. А сериясындағы алғашқы ойынын сол жылы 14 қыркүйекте өткізді. Сол матчта «Брешияға» айып добынан гол соғып, «Рома» 5:0 есебімен жеңді. Римдегі төрт маусымда 123 матч ойнап, алты гол соқты, бір трофей — 2006/07 жылғы Италия кубогын ұтты. Финалда «Рома» екі матчтың қорытындысымен «Интерді» 7:4 есебімен жеңді, Киву екі ойынға да шықты.

«Интер»: требл және дулыға (2007–2014)

2007 жылы 27 шілдеде Киву «Интермен» бес жылдық келісімшартқа қол қойды. Миландықтар «Ромаға» €16 млн берді, соманың бір бөлігін қорғаушы Марко Андреоллиге құқықпен өтеді. Миланда румын бәрін ұтып жатқан командаға тап болды. Қатарынан үш скудетто (2007/08, 2008/09, 2009/10), екі Италия кубогы (2009/10, 2010/11), екі Суперкубок (2008, 2010) және 2010 жылғы клубтар арасындағы әлем чемпионаты.

Ең басты кеш 2010 жылы 22 мамырда болды. Моуриньюдың «Интері» Чемпиондар лигасының финалында «Баварияны» 2:0 есебімен жеңіп, Италия футболы тарихындағы алғашқы әрі әзірге жалғыз треблді жасады. Киву негізгі құрамда шығып, 68 минут ойнады.

Бас сүйегінің сынуы

Сол финалдан төрт ай бұрын Кивудың мансабы аяқталып қала жаздады. 2010 жылы 6 қаңтарда «Кьевоға» қарсы матчта ол Серджо Пеллиссьемен басымен соқтығысып, алаңнан замбилмен шығарылды. Бас сүйегі сынған еді, ота екі сағатқа созылды. Киву 24 наурызда-ақ оралды: «Ливорноға» қарсы 78 минут ойнады (3:0). Сол күннен бастап алаңға тек қорғаныш дулығасымен шықты.

Мансаптың соңы ұзаққа созылды. 2012 жылдың тамызында Киву жарақат алып, бірнеше ота жасатты. 2013 жылдың мамырынан кейін бірде-бір матч ойнамады. 2014 жылы 31 наурызда «Интермен» келісімшартын екі жақтың келісімімен бұзып, сол күні мансабын аяқтайтынын жариялады. «Нерадзурри» сапында — 168 матч, үш гол.

Румыния құрамасы (1999–2010)

Киву құрама сапында 75 матч ойнап, үш гол соқты. Соның 51-інде капитан болды. Алғашқы ойыны — 1999 жылы 18 тамызда Кипрмен жолдас матч (2:2). Бір жылдан кейін құрамадағы ең әйгілі голын соқты. 2000 жылы 20 маусымда Шарлеруада өткен Еуро ойынында Румыния Англияны 3:2 есебімен ұтты, есепті Киву ашты. Сол Еуроның ширек финалында румындар Италиядан 0:2 есебімен жеңілді.

Еуро-2008-де Киву топтағы үш матчтың бәрінде команданы капитан ретінде алып шықты. Франциямен және Италиямен тең түсіп, Нидерландтан жеңілген Румыния топтан шыға алмады. Құрамадағы соңғы ойынын 2010 жылы 17 қарашада Италияға қарсы өткізді (1:1). 2011 жылы 21 мамырда ұлттық құрамадағы мансабын ресми түрде аяқтады. Gazeta Sporturilor газеті оны үш рет Румынияның үздік футболшысы деп таныды — 2002, 2009 және 2010 жылдары.

«Интердің» бапкерлік мектебі (2018–2024)

Мансабын аяқтаған соң Киву Sky Sport және Fox Sports Italia арналарында сарапшы, УЕФА-да техникалық бақылаушы болды. Бірақ «Интерден» іс жүзінде кетпеді. 2018 жылдан бастап клуб академиясында жаттықтырушы болды: алдымен 14 жасқа дейінгілер командасы, кейін U17 және U18. 2021 жылдың шілдесінде 19 жасқа дейінгілерден құралған «Примавераның» бас бапкері болып тағайындалды. Сонымен қатар Коверчанода УЕФА Pro бапкерлік лицензиясына оқыды. Киву бес тілде сөйлейді: румын, итальян, нидерланд, испан және ағылшын тілдерінде.

«Парма»: сынақ (2025)

2025 жылы 18 ақпанда Киву алғаш рет ересек команданы басқарды. Бұл А сериясында қалу үшін күресіп жүрген «Парма» еді. Бастауы әсерлі болды: «Болоньяны» 2:0 есебімен ұтты. Маусымның тағдыры соңғы турда шешілді. «Парма» «Аталантаны» өз алаңында 3:2 есебімен жеңіп, лигада қалды. Жұмыс қорытындысы: 13 матч, үш жеңіс, жеті тең ойын, үш жеңіліс.

«Интердің» бас бапкері және дубль (2025–2026)

2025 жылдың жазында Симоне Индзаги Сауд Арабиясының «Әл-Хилалына» кетті. 9 маусымда «Интер» Кивуды бас бапкер етіп ресми тағайындады. Бұл шешім көпшілікті таң қалдырды: оның ересек футболдағы тәжірибесі «Пармадағы» 13 матчпен шектелетін. Бастау қарапайым болды — клубтар арасындағы әлем чемпионатында «Монтерреймен» 1:1. А сериясында команда «Ториноны» 5:0 есебімен жеңумен бастады.

Маусым біркелкі болмады, мұны Кивудың өзі де жасырмады. «Сегіз ай ішінде әрдайым өрлеу де, құлдырау да болады. Маусым басындағы қиын кезеңді еңсере білу керек», — деді ол DAZN-ға. Чемпиондар лигасында «Интер» плей-оффтың іріктеу кезеңінде «Будё-Глимттен» жеңіліп қалды. Есесіне ел ішінде ешкімге мүмкіндік бермеді. Чемпиондықты «Парманы» 2:0 есебімен жеңіп бекітті. 2026 жылдың мамырында Италия кубогының финалында «Лациоды» да дәл сондай есеппен ұтты. Осылайша «Интер» 2010 жылдан, Моуринью дәуірінен бері алғаш рет дубль жасады.

«Мен мұнда 19 жылдан бері жүрмін. Бұл мен үшін керемет сезім, бірақ балаларым мен жанкүйерлер үшін одан да қуаныштымын», — деді Киву трофейлерден кейін. 2026 жылы 19 маусымда клуб онымен келісімшартты 2028 жылға дейін ұзартты.

Жеке өмірі

Киву румын телеарнасының бұрынғы жүргізушісі әрі модель Аделина Элисеиге үйленген. Ерлі-зайыптылардың екі қызы бар, екеуі де Миланда туған: Наталия — 2009 жылы 12 ақпанда, Анастасия — 2010 жылы 4 қарашада. Қыздар Милан қаласындағы румын православ шіркеуінде шоқындырылды.

Марапаттары

• «Спорттық еңбегі үшін» III дәрежелі ордені (Румыния, 2008);
• Gazeta Sporturilor нұсқасы бойынша үш дүркін Румынияның жыл футболшысы (2002, 2009, 2010);
• Джачинто Факкетти атындағы сыйлық (2021);
• IFFHS нұсқасы бойынша Румынияның барлық уақыттағы символдық құрамасы (2022).

Қазір (2026 жылғы қазан)

Кивудың Чемпиондар лигасындағы екінші маусымы ауыр басталды. «Интер» «Реалдан» және «Брюггеден» жеңілді, ал «Шахтермен» кездесуге дейін турнирдегі соңғы сегіз ойынның жетеуінде ұтылған еді. 21 қазанда миландықтар ақыры жеңді — «Сан-Сирода» 1:0. Оның үстіне 68-минуттан бастап алаңнан қуылған Алессандро Бастонисіз ойнады. Жеңіс голын Карлос Аугусто соқты. Толығырақ — «Шахтермен» матч туралы есепте. Келесі сынақ — «Миланмен» дерби. Клуб тарихын «Интер» профилінде талдадық.

Дереккөздер: Wikipedia — Cristian Chivu, ANSA — «Интер» Кивумен келісімшартты 2028 жылға дейін ұзартты, Romania Insider — Кивудың «Интермен» жаңа келісімшарты, beIN SPORTS — Киву «Интердің» дублі туралы, Football Italia — «Интер» — «Шахтер» 1:0