12 қазаннан бастап несиеден 14 күнде бас тартуға болады

12 қазаннан бастап қазақстандықтар кепілсіз несиеден шарт жасалғаннан кейінгі 14 күнтізбелік күн ішінде бас тарта алады. Бұл үшін банк те, микроқаржы ұйымы да тұрақсыздық айыбын ала алмайды. Жаңа талаптарды Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) енгізді, олар тұтынушылық қарыздардың басым бөлігіне қатысты.

Қарыз алушы үшін не өзгереді

14 күн шарт жасалған күннен бастап есептеледі. Клиент бас тартуды шешсе, негізгі қарызды және ақшаны нақты пайдаланған уақыт үшін ғана сыйақыны қайтарады. Қалғанын — бүкіл мерзімге есептелген пайызды, комиссия мен айыппұлды төлеудің қажеті жоқ.

• Бұл құқық мүлік кепілінсіз берілетін қарыздарға қолданылады: тұтынушылық несиеге, қолма-қол ақшаға берілетін несиеге, тауар мен қызметке берілетін бөліп төлеуге.
• Ипотека мен кепілге алынатын өзге қарыздар жаңа ережеге жатпайды.
• Клиенттің нақты келісімінсіз қосылған сақтандырудан немесе қосымша қызметтен де бас тартуға болады. Бірақ сақтандырушы өтіп кеткен күндердегі қорғаныс құнын ұстап қалуы мүмкін.
• Банк бас тарту құқығы, оның шарттары мен тәртібі туралы шартқа қол қойылғанға дейін айтуға міндетті.
• Қаржы ұйымдарына шарттарды жасыруға және қызметті күштеп таңуға да тыйым салынады.

Банк немесе МҚҰ ережені орындаудан бас тартса, ҚНРДА-ға немесе банк омбудсманына шағымдануға болады. Сондықтан несие берушімен хат алмасуды сақтап қойған дұрыс: ол дәлел ретінде керек болады.

Бұл неге маңызды

Адамдар несие алғанына көбіне екі жағдайда өкінеді. Біріншісі — қарызды асығыс не алаяқтардың қысымымен рәсімдегенде. Екіншісі — оған керексіз сақтандыруды «жапсырып» жібергенде. Бұрын мұндай шарттан шығынсыз шығу оңай емес еді. Енді қарыз алушының шарттарды асықпай қайта оқып, ақшаны артық төлемсіз дерлік қайтаруға екі аптасы бар.

Қазанда тағы не өзгереді

Банк клиенттері үшін бұл айдағы жаңалық мұнымен бітпейді. Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры хабарлағандай, 1 қазаннан бастап бір жылдан ұзақ мерзімге салынған валюталық жинақ салымдарының шекті мөлшерлемесі жылдық 1%-дан 2,5%-ға көтерілді. Жаңа мөлшерлеме 1 қазаннан кейін ашылған немесе ұзартылған салымдарға ғана қолданылады.

Ай басынан бері банктер мен МҚҰ кепілсіз онлайн-қарыз бермес бұрын клиентке сауалнама сұрақтарын қоюға міндетті. Ал 21 қазанда кредиттік рейтинг қызметі туралы заң күшіне енеді: ол Ұлттық банктің қатысуымен қазақстандық рейтинг агенттігін құруды көздейді. Заңның кейбір нормалары 2027 жылғы 1 шілдеден бастап қана жұмыс істейді.

Алаяқтыққа қарсы сауалнама қалай жұмыс істейтіні туралы бұрын жазған болатынбыз.

Дереккөздер: Informburo — қарыздан 14 күнде қалай бас тартуға болады, LS — қазанда қаржы нарығында не өзгереді