Джанни Инфантино

Джанни Инфантино планетадағы ең бай спорт түрін он жыл бойы басқарып келеді. Швейцарияның Бриг қаласында туған итальян иммигранттарының ұлы ФИФА-ға 2016 жылы Блаттердің жемқорлық дауынан кейін құтқарушы ретінде келді. Әлем чемпионатын 48 құрамаға дейін кеңейтті, Дональд Трамппен дос болып, оған бейбітшілік сыйлығын табыс етті. 2026 жылдың күзінде Еуропа оның отставкаға кетуін талап етіп отыр: себебі — әлем чемпионаттары бизнесінің үлесін сату жоспары сәтсіз аяқталды. ФИФА президентін сайлауға жарты жылға жетпейтін уақыт қалды.

Шыққан тегі мен отбасы

Джованни Винченцо Инфантино 1970 жылы 23 наурызда Швейцарияның Вале кантонындағы Бриг қалашығында дүниеге келді. Ата-анасы Швейцарияға Италиядан көшіп келген: біреуі Калабриядан, екіншісі Ломбардиядан. Әкесі «Интерге» жанкүйер болды, ұлы да швейцар тауларының арасында итальян жанкүйері болып өсті.

Екі мәдениеттің тоғысында өткен балалық шақ Инфантиноға басты жұмыс құралын берді. Француз, неміс және итальян тілдері — оның ана тілдері. Кейін ол ағылшын, испан, португал және араб тілдерін үйренді. Барлық құрлықтың федерацияларымен келіссөз жүргізетін адам үшін бұл аз нәрсе емес.

Фрибурдан шыққан заңгер

Инфантино Фрибур университетінде заңгер мамандығын алды. 1990 жылдардың соңында Невшатель университеті жанындағы Халықаралық спорт зерттеулері орталығының (CIES) бас хатшысы болды. Орталық спорттағы құқықты, экономиканы және басқаруды зерттеді. Жас заңгер кейін футболды басқарған адамдардың ортасына осылай түсті.

УЕФА: 2000–2016

Инфантино 2000 жылдың тамызында УЕФА-ға ауысты. 2004 жылдың қаңтарында құқықтық мәселелер және клубтарды лицензиялау департаментін басқарды. 2007 жылы бас хатшының орынбасары, ал 2009 жылдың қазанында бас хатшы болды. Кейінгі алты жылда ол УЕФА президенті Мишель Платиниден кейінгі еуропалық футболдағы екінші адам еді.

Оның тұсында Евро-2016 24 құрамаға дейін кеңейді, Инфантино Ұлттар лигасын құруға да атсалысты. Беделіне алғашқы дақ та сол кезде түсті: «Панама құжаттары» оның атын телеқұқық келісімшартымен байланыстырды. Инфантино бұл оқиғаға өкінетінін айтты.

ФИФА президенті: 2016

2015 жылы ФИФА-ны америкалық және швейцариялық жемқорлық тергеулері шарпыды. Ұйымды 17 жылдан астам басқарған Зепп Блаттер дисквалификацияға ұшырады. Оның орнына басты үміткер саналған Платини де шеттетілді, сондықтан УЕФА оның орнына Инфантиноны ұсынды.

Сайлау 2016 жылғы 26 ақпанда өтті. Бірінші турда Инфантино 88 дауыс, бахрейндік шейх Салман 85 дауыс жинады. Екінші турда Инфантино 207 дауыстың 115-ін алып, ФИФА-ның тоғызыншы президенті және бұл қызметтегі алғашқы итальяндық атанды. «ФИФА-ның беделі мен құрметін қайтарамыз», — деп уәде берді ол жеңістен кейін.

Үлкен турнирлер мен үлкен ақша

2017 жылғы 10 қаңтарда ФИФА Кеңесі бірауыздан шешті: 2026 жылдан бастап әлем чемпионатына 48 құрама қатысады. Инфантиноның уәжі қарапайым болды: көп ел мүмкіндік алады, турнир көп ақша табады. AFP көрген ФИФА-ның жабық есебі бойынша кеңейту шамамен $640 млн қосымша табыс әкелуге тиіс еді.

• Ресейдегі 2018 жылғы әлем чемпионатын Инфантино «тарихтағы ең үздік» турнир деп атады.
• 2022 жылғы Катар турнирі алдында ол «Бүгін мен өзімді катарлық… гей… еңбек мигранты сезінемін» деген сөз сөйлеп, батыстық сыншыларды екіжүзділікке айыптады.
• Клубтар арасындағы әлем чемпионатын ол төрт жылда бір өтетін, 32 команда қатысатын, жүлде қоры $1 млрд турнир етіп қайта іске қосты. Мұндай алғашқы турнир 2025 жылдың жазында АҚШ-та өтті. «МетЛайфтағы» финалда «Челси» ПСЖ-ны 3:0 есебімен ойсырата жеңді, трибунада Трамп отырды.
• 2025 жылдың наурызында Инфантино әйелдер арасындағы әлем чемпионатын 48 командаға дейін кеңейтетінін жариялады.
• 2026 жылдың жазында АҚШ, Канада және Мексикада 48 құрама қатысқан алғашқы әлем чемпионаты өтті.

Қайта сайлану: 2019 және 2023

Инфантиноға бұдан кейін бәсекелес табылмады. 2019 жылғы 5 маусымда ол жалғыз үміткер ретінде қайта сайланды. 2023 жылғы 16 наурызда Кигалидегі конгресте үшінші мерзімге, 2027 жылға дейін, тіпті дауыс берусіз, қол шапалақпен сайланды. «Бұл — керемет мәртебе әрі үлкен жауапкершілік», — деді ол сонда.

ФИФА Кеңесі Инфантиноның Блаттердің орнына жұмыс істеген алғашқы үш жылы 12 жылдық шекке кірмейді деп шешті. Яғни ол жеңісін жалғастырса, ФИФА-ны 2031 жылға дейін басқара алады.

Ақша

Forbes пен Bloomberg Инфантиноның байлығын бағаламайды, есесіне оның жалақысы ашық. 2023 жылы ФИФА оған 4,13 млн швейцар франкінен астам, шамамен $4,67 млн есептеді. Айлығы 33%-ға өсіп, 2,46 млн франктан асты, бонусы 1,65 млн франк күйінде қалды. Салыстыру үшін: УЕФА президенті Александер Чеферин ол кезде бонуссыз 2,9 млн франкқа жуық алатын.

2026 жылдың қазанында тағы бір жол шықты. Sky Sports сілтеме жасаған құжаттарға қарағанда, 2024 жылы Инфантино £3,88 млн жалақысынан бөлек Солтүстік Америкадағы әлем чемпионатын өткізген FWC2026 компаниясынан шамамен £1,3 млн алған. Reuters ESPN-ге сілтеме жасап, бұл төлемді $1,72 млн деп бағалады. ФИФА заң бұзушылықты жоққа шығарады: олардың айтуынша, екінші жалақы болған жоқ, сыйақыны тәуелсіз комитет бекіткен.

Жеке өмірі

Инфантино ливандық Лина әл-Ашқарға үйленген, олардың төрт қызы бар. Неке арқылы ол Ливан азаматтығын алды. Сөйтіп, швейцар және итальян паспорттарына үшіншісі қосылды.

2021 жылдың қазанынан бері Инфантино Дохада ұзақ тұрады: ол жақта үй жалдайды, екі баласы жергілікті мектепте оқиды. Ресми тұрғылықты жерін 2022 жылдың маусымында Швейцарияның Цуг қаласына көшірді.

Инфантино төңірегіндегі даулар

• Лаубер ісі. 2016–2017 жылдары Инфантино Швейцарияның бас прокуроры Михаэль Лаубермен хаттамасыз бірнеше рет кездесті. Сол кезде Лаубердің ведомствосы футболдағы жемқорлықты тергеп жатқан. 2020 жылдың шілдесінде ФИФА президентіне қатысты қылмыстық іс қозғалды. 2023 жылғы 26 қазанда прокурорлар растау таппай, істі жапты. Инфантино мұны «толық әрі анық жеңіс» деп атап, сыншылардан кешірім сұрауды талап етті.
• Әдеп комитеті. 2017 жылдың мамырында ол әдеп комитетінің басшыларын ауыстырды. БАҚ мәліметінше, олар Инфантиноның өзін тексеріп жатқан.
• Трамп. 2025 жылы ФИФА Бейбітшілік сыйлығын тағайындап, желтоқсанда алғашқысын Дональд Трампқа берді. 2026 жылдың жазында Трамп қоңырау шалғаннан кейін ФИФА америкалық Фоларин Балогунның әлем чемпионатында алаңнан қуылғаны үшін автоматты дисквалификациясын тоқтата тұрды. Инфантино саяси араласуды жоққа шығарады.
• Платини. 2026 жылдың маусымында бұрынғы бастығы Францияда Инфантиноға ықпалын саудалады деп шағым түсірді.

Қазақстанмен байланысы

2023 жылғы 3 мамырда Инфантино Астанаға келіп, Қасым-Жомарт Тоқаевпен кездесті. Ол «Астана Аренада» мектептер турнирін, қыздар арасындағы Ұлттық мектеп лигасының финалын ашып, ҚФФ-ның Футбол үйін аралады. Оған FIFA Forward бағдарламасының қолдауымен Талғардағы ұлттық жаттығу орталығында салынған жаңа алаңдарды көрсетті. «Қазақстан әлем футболында өте маңызды елге айналды, ФИФА үшін бұл — тамаша серіктес», — деді Инфантино.

Марапаттары

• Достық орденінің медалі (Ресей, 2018);
• Бояка орденінің офицері (Колумбия, 2022);
• Азия футбол конфедерациясының «Азия гауһары» (2023);
• «Дўстлик» орденінің медалі (Өзбекстан, 2025);
• Достық медалі (Моңғолия, 2026).

Қазір (2026 жылғы қазан)

Инфантиноның ең ауыр дағдарысы 2026 жылдың жазында басталды. Ол ФИФА-ның барлық турнирінің құқықтарын жинайтын FIFA Forward Enterprise коммерциялық еншілес компаниясын құрып, оның миноритарлық үлесін жеке инвесторларға сатуды ұсынды. Басты сатып алушы ретінде Джаред Кушнердің інісі Джошуа Кушнермен байланысты Thrive Eternal қоры аталды. Компания шамамен $20 млрд-қа бағаланды, инвесторлардан $4,2 млрд-қа жуық алу көзделді. УЕФА, Азия конфедерациясы және КОНКАКАФ жоспарға қатты қарсы шықты, шілдеде ол кері қайтарылды. Тамызда Италия футбол федерациясы сайлауда Инфантиноны қолдаудан бас тартты.

15 қазанда Цюрихте ФИФА Кеңесінің үш сағатқа созылған отырысында Инфантино хабарлау мен кеңесудегі қателіктері үшін кешірім сұрады. Еуропаны бұл қанағаттандырмады: Англия футбол қауымдастығының төрағасы Дебби Хьюитт ол сұрақтарға жауап бермесе, «ФИФА президенттігіне лайық емес» деді. 19 қазанда УЕФА ФИФА-ға 42 сұрақ жолдап, жауап беруге екі апта уақыт берді.

Сатылмақ болған үлестің орнына Инфантино 211 федерацияның әрқайсысына 2030 жылға дейін $25 млн беруді ұсынып отыр. ФИФА президентін сайлау 2027 жылғы 18 наурызда Рабатта өтеді, үміткерлерді 18 қарашаға дейін ұсынуға болады. Инфантиноға қарсы түсетінін Швейцария құрамасының бұрынғы қорғаушысы Рамон Вега мәлімдеді. 211 дауыстың 54-і тиесілі Африка әзірге қазіргі президенттің жағында.

Дереккөздер: Wikipedia — Gianni Infantino, Al Jazeera — 2016 жылғы ФИФА президентін сайлау, Daily Maverick / AFP — 48 командалық әлем чемпионаты, The EastAfrican — Кигалидегі қайта сайлау, Swissinfo / AP — 2023 жылғы жалақы, Arise News — FWC2026-дан £1,3 млн төлем, CTV News / Reuters — $1,72 млн төлем, Daily Sabah — Швейцариядағы істің жабылуы, Khaleej Times — 2025 жылғы клубтар әлем чемпионатының финалы, ФИФА — Қазақстанға сапар, Al Jazeera — Цюрихтегі ФИФА Кеңесі, Sky Sports — Инфантиноның кешірімі, Yahoo Sports — FIFA Forward Enterprise және 2027 жылғы сайлау