«Вулверхэмптон»

«Вулверхэмптон Уондерерс», немесе жай ғана Wolves, — 1877 жылы құрылған, аттас қаладағы ағылшын футбол клубы. Ол Футбол лигасының негізін қалаушылардың бірі болды, 1950 жылдары Англия чемпионатын үш рет ұтты, ал 1980 жылдары төртінші дивизионға дейін құлдырады. 2016 жылдан бері клуб қытайлық Fosun International-ға тиесілі. 2026 жылдың көктемінде «Қасқырлар» Премьер-лигадан түсіп, енді Чемпионшипте ойнайды — қазақстандық Дастан Сәтбаев ойнайтын «Бёрнлимен» бір лигада.

Шығу тегі: шіркеу мектебінен «Молиньюге» дейін (1877–1889)

Клуб 1877 жылы St. Luke’s F.C. деген атпен пайда болды. 1879 жылы ол Wolverhampton Wanderers болып өзгерді. 1888 жылы «Вулверхэмптон» Футбол лигасының негізін қалаушылардың бірі болды, ал бір жылдан кейін «Молинью» стадионына көшті. Оған дейін команда Голдторн-Хилл мен Дадли-Роудта ойнаған. Клуб әлі күнге дейін «Молиньюде» тұрады, Wikipedia дерегінше, стадион шамамен 31 750 орынға арналған.

Алғашқы трофейлер Англия кубогы арқылы келді: клуб оны 1893 және 1908 жылдары ұтты. Дәстүрлі түстері — көне алтын мен қара, The Old Gold деген лақабы да осыдан. Эмблемадағы қасқырдың басы 1979 жылы пайда болды.

Стэн Каллис дәуірі (1949–1960)

Клубтың алтын кезеңі бапкер Стэн Каллиспен байланысты. Оның тұсында «Вулверхэмптон» Англия чемпионатын үш рет ұтты — 1953/54, 1957/58 және 1958/59 маусымдарында. Оған 1949 және 1960 жылдардағы Англия кубогының екі жеңісі қосылды.

Сол жылдары клуб күшті шетелдік командалармен прожектор жарығында жолдастық матчтар өткізді. Ең атақтысы — венгриялық «Гонведпен» ойын. Wikipedia дерегінше, бұл матчтар Чемпиондар лигасының ізашары — Еуропа чемпиондары кубогын құруға түрткі болғандардың бірі.

Еуропалық финал және Лиганың екі кубогы (1972–1980)

1972 жылы «Вулверхэмптон» УЕФА кубогының финалына жетті. Ағылшын командалары кездескен финалда ол «Тоттенхэмге» екі матчтың қорытындысында 2:3 есебімен жол берді. Есесіне Ағылшын лигасының кубогын екі рет — 1974 және 1980 жылдары ұтты.

Түбі және құтқарылу (1980 жылдар — 2016)

1980 жылдардың басында клуб таратылып кете жаздады. 1986 жылы «Қасқырлар» Төртінші дивизионға түсті — клуб тарихындағы жалғыз рет. 1990 жылы оны Джек Хейвуд сатып алды. Оның ақшасына «Молинью» қайта салынды. 2007 жылы клубтың иесі Стив Морган болды.

2016 жылғы 22 шілдеде Морган клубтың барлық акциялары мен активтерін қытайлық Fosun International инвестициялық тобына берді. Inside World Football дерегінше, мәміле £45 млн-ға бағаланды. Топты миллиардер Го Гуанчан басқарады, оның Club Med пен Cirque du Soleil-де де үлесі бар.

Португалдық серпіліс (2017–2020)

Жаңа иелер тұсында команданы Нуну Эшпириту Санту басқарды. 2017/18 маусымында ол клубпен Чемпионшипті ұтып, оны Премьер-лигаға қайтарды. 2020 жылы «Вулверхэмптон» Еуропа лигасының ширек финалына жетіп, онда «Севильяға» 0:1 есебімен жеңілді — матч Германиядағы бейтарап алаңда өтті.

Бапкерлер ауысуы және лигадан түсу (2021–2026)

Нунудан кейін бапкерлер жиі ауысты:

• Бруну Лаже — 2021 жылдан;
• Хулен Лопетеги — 2022 жылдан;
• Гэри О’Нил — 2023 жылдан;
• Витор Перейра — 2024 жылғы желтоқсаннан, 2025 жылғы қарашада қызметінен босатылды;
• Роб Эдвардс — 2025 жылғы қарашадан.

2026 жылғы сәуірде «Вест Хэм» мен «Кристал Пэлас» тең ойнағаннан кейін «Вулверхэмптонның» лигада қалу мүмкіндігі жойылды. beIN Sports дерегінше, маусымның аяғына бес тур қалғанда команданың 33 матчта 17 ұпайы болды, қауіпсіз аймаққа 16 ұпай жетпеді. Премьер-лигадағы сегіз маусымдық кезең аяқталды.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

2026 жылғы мамырда клубтың атқарушы төрағасы болып Натан Ши бекітілді. 15 маусымда «Вулверхэмптон» бас бапкер етіп 46 жастағы португалдық Сезар Пейшотуды тағайындады. Келісімшарт екі жылға жасалды. Бұған дейін Пейшоту «Жил Висентені» Португалия чемпионатында алтыншы орынға шығарған, ал ойыншы кезінде Жозе Моуриньюдің Чемпиондар лигасын ұтқан «Портусының» құрамында болған. Ши оны ең алдымен бапкердің көзқарасы мен еңбекқорлығы таңғалдырғанын айтты.

2026 жылғы 16 қазанда «Қасқырлар» Чемпионшиптің 11-турында «Терф Мурда» «Бёрнлиді» 2:1 есебімен ұтты. Жеңіс голын алаңға ауыстырумен шыққан Таванда Чирева шыққанына 21 секунд болғанда соқты. Бұл клубтың соңғы үш матчтағы алғашқы жеңісі еді, одан кейін 17 ұпайы бар «Вулверхэмптон» алтыншы орынға көтерілді. Дастан Сәтбаев бұл матчта «Бёрнли» сапында 61-минутта алаңға шықты. Толығырақ — матч туралы есепте.

Клубтың басты бәсекелестігі — «Вест Бромвич Альбионмен» Қара елдің дербиі. Сондай-ақ «Астон Вилла», «Бирмингем Сити» және «Сток Сити» клубтарымен де бәсекелестігі бар.

Дереккөздер: Wikipedia — Wolverhampton Wanderers, Inside World Football — Fosun-ның клубты сатып алуы, beIN Sports — Премьер-лигадан түсу, Wolves — Сезар Пейшотуның тағайындалуы, Sky Sports — «Бёрнлимен» матч