«Нова пошта»

«Нова пошта» (Nova Poshta) — украиналық жедел жеткізу компаниясы. Оны 2001 жылы Полтавада екі кәсіпкер $7 мың бастапқы капиталмен ашқан. Қазір бұл NOVA тобының негізі: 2025 жылы компания 522 млн сәлемдеме мен жүк жеткізді, ал Украинадағы желісі 50 мыңнан астам қызмет көрсету нүктесіне жетті. 2026 жылғы қазанда «Нова поштаның» иелері Кенес Рақышевтен украиналық БТА Банкті сатып алуға келіскені белгілі болды.

Шығу тарихы: Полтава, $7 мың және жеті адам

Идея 2001 жылғы ақпанда туды. Оның авторлары — Вячеслав Климов пен Владимир Поперешнюк. LB.ua дерегінше, бұл бос орынды оларға Поперешнюктің кондитерлік бизнесі көрсеткен. Компания Полтавада тіркелді, бастапқы капиталы $7 мың болды, ал алғашқы командада жеті адам жұмыс істеді.

«Нова пошта» алғашқы пайдасын тек 2007 жылы көрді. Бір жылдан кейін қаржы дағдарысы басталып, LB.ua мәліметінше, айналым 30%-ға құлады. Иелері шығынды қысқартпай, желіге ақша салуды жалғастырды. 2009 жылы компания 1,6 млн-нан астам сәлемдеме жеткізді, 2010 жылы — 4 млн-нан астам.

2010 жылдар: ел бойынша желі

Әрі қарай өсу бөлімшелер арқылы жүрді. 2018 жылға қарай олардың саны 6 мыңға жетіп, компания бір жылда 174 млн-нан астам жөнелтілім тасыды. 2020 жылы 14 млн клиентке 327 млн сәлемдеме мен жүк жеткізілді. 2021 жылғы қарашада «Нова поштаның» Украинаның барлық қаласында және әрбір төртінші ауылында 8,7 мыңнан астам бөлімшесі, 8,5 мыңнан астам почтаматы болды.

Сонымен қатар компания шетелге шығып көрді. 2010 жылдардың ортасында ол Молдова мен Грузияда ашылды, бірақ 2021 жылы Грузиядан кетті. Сол 2021 жылдың жазында «Нова пошта» Киевтен Харьковқа дейін 480 шақырымға дронмен сәлемдеме жеткізуді сынады.

2022–2023: соғыс кезіндегі жұмыс

2022 жылғы 24 ақпанда, Ресейдің толық ауқымды басып кіруінің алғашқы күні, компания украин армиясына ₴25 млн аударып, әскерилер мен зардап шеккендерге тегін сәлемдеме жеткізуді бастады. Қоймалар мен терминалдардың өзі нысанаға айналды. 2023 жылғы 21 қазанда Харьков облысындағы терминалға Ресейдің соққысы алты қызметкердің өмірін қиып, 17 адамды жаралады, кейін ауруханада тағы екі адам қайтыс болды. 2024 жылғы мамырда Одессаға зымыран соққысы 904 сәлемдемені жойды, ал 2026 жылғы шілдеде дрон Полтавадағы терминалға соқты — бір адам қаза тапты.

Сол жылдары компания Еуропаға шықты. 2022 жылғы қазанда Варшавада алғашқы бөлімше ашылды, 2023 жылы — Братиславада, 2024 жылы — Ницца, Рим, Барселона және Лондонда.

2024: NOVA тобы

2024 жылғы қаңтарда «Нова пошта» компаниялар тобы атын NOVA деп өзгертті. Тең иесі Вячеслав Климовтың айтуынша, бизнес әлдеқашан поштадан үлкен болып кеткен, ал топтың мақсаты — «өмір мен бизнес үшін кез келген нәрсені оңай жеткізу». Топқа «Нова пошта», NovaPay төлем сервисі, Nova Post Europe еуропалық желісі, Nova Global, Supernova Airlines авиакомпаниясы және Nova Digital IT-компаниясы кіреді.

Ақша

Аудиттелген есеп бойынша 2024 жылы «Нова поштаның» түсімі 22%-ға өсіп, ₴44,77 млрд-қа — шамамен $1,1 млрд-қа жетті. Таза пайда 36,9%-ға азайып, ₴2,5 млрд болды. Бір жылда компания технологияға, инновацияға және жаңа сервистерді сынауға шамамен ₴7,3 млрд салды. Бүкіл NOVA тобы 2024 жылы ₴54,2 млрд (шамамен $1,36 млрд) түсім және ₴3,81 млрд таза пайда тапты.

Компанияның өз дерегінше, «Нова пошта» 2025 жылды ₴54 млрд-тан астам түсіммен (+21%) және ₴2,6 млрд пайдамен аяқтады. Бір жылда ол 522 млн сәлемдеме мен жүк жеткізді — 2024 жылғыдан 10% көп, оның 29 млн-ы халықаралық. Компания ₴16,2 млрд салық пен алым төледі.

Еуропа және АҚШ

2026 жылғы ақпанда Nova Post Europe Еуропаның 16 елінде жұмыс істеді, ал он жетінші нарық UPS-пен келісім арқылы АҚШ болды. 2025 жылғы төртінші тоқсанның қорытындысы бойынша төрт нарық пайдалы болды: Польша, Молдова, Чехия және Латвия. Nova Post Europe басшысы Александр Лисовец компания енді елдер санын қуаламай, бар нарықтарда тереңірек орнығуды көздейтінін айтты. Еуропалық желіде 800 қызмет көрсету нүктесі және 1667 қызметкер бар.

«Нова пошта» және Қазақстан

Компанияның қазақстандық желісі банк арқылы пайда болды. 2026 жылғы 23 сәуірде «Нова поштаның» иелері NovaPay Invest компаниясын тіркеді: Вячеслав Климов, Владимир Поперешнюк және бақылау кеңесінің төрағасы Тарас Кириченкода 33,3%-дан. 24 маусымда ол Украинаның Монополияға қарсы комитетіне Кенес Рақышевтің Fincraft тобына тиесілі БТА Банк Украинаны сатып алуға өтінім берді.

Kursiv дерегінше, маусымда украин БАҚ-тары NOVA БТА негізінде «қаржылық инклюзия банкін» жасағысы келетінін жазған. Қазанда Fincraft Group сатып алушымен келісімді растады, бірақ соманы да, шарттарды да ашпады, мәміле әлі жабылмағанын нақтылады. Банк бірнеше жылдан бері сатылып келеді: 2021 жылы оны Kaspi.kz сатып алмақ болған, бірақ ол мәміле жүзеге аспады.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

2026 жылғы 1 қаңтардан бері «Нова поштаны» Евгений Тафийчук басқарады. Ол компанияға 2012 жылы жүк тиеуші болып келген, ал 2021–2024 жылдары Украина мен Еуропа бойынша операциялық директор болған. Тафийчуктың алдындағы басшы Александр Булба компанияны 2025 жылдың соңына дейін басқарды.

2026 жылдың басында «Нова поштаның» 15 817 бөлімшесі және 34 186 почтаматы болды — барлығы 50 мыңнан астам нүкте. 2025 жылы желі 12 248 нүктеге өсті. БТА Банк мәмілесі жабылуын күтіп тұр, Kursiv дерегінше, оған Украина Ұлттық банкінің мақұлдауы қажет болуы мүмкін.

Дереккөздер: Wikipedia — Nova Poshta, LB.ua — «Нова пошта» досьесі, NV — 2024 жылғы нәтижелер, UkraNews — 2025 жылдың қорытындысы, Interfax-Украина — топтың NOVA болып өзгеруі, dev.ua — Nova Post Еуропада, Nova Post — жаңа CEO тағайындау, Kursiv — БТА Банкті сату