«Галатасарай»

«Галатасарай» — Ыстамбұлдың футбол клубы, оны 1905 жылы аттас лицейдің оқушылары құрған. Клубтың Түркия чемпионы атағы 26 — елдегі кез келген клубтан көп — және 2000 жылғы УЕФА кубогы бар. Уикипедия дерегінше, ірі еурокубокты жеңген жалғыз түрік командасы да осы. 2026 жылғы 13 қазанда «Галатасарай» Чемпиондар лигасында «Барселонаға» қарсы есепте алда болды, бірақ өз алаңында 1:4 есебімен жеңілді.

Лицейден шыққан клуб (1905)

Клуб Ыстамбұлдағы Галатасарай лицейінен бастау алады. Оны Али Сами Йен мен басқа лицеистер құрды. Нақты күні даулы: клуб карточкасында 1905 жылғы 1 қазан көрсетілген, бірақ дәстүр бойынша туған күні 30 қазан саналады. Али Сами Йен алғашқы президент болып, 1-нөмірлі мүшелік билетті алды.

Сары-қызыл түстер мен түрікше «парчалы» деп аталатын сегіз бөліктен тұратын жейдені клуб 1908 жылдан бері киеді. Жанкүйерлер команданы «Арыстандар» (Aslanlar) немесе еркелетіп Cimbom деп атайды.

Али Сами Йен стадионы (1964–2011)

1964 жылғы 20 желтоқсанда негізін қалаушының атымен аталған «Али Сами Йен» стадионы ашылды. «Галатасарай» онда 34 маусым өткізді — басқа аренадан көп. Клуб Сейрантепе ауданындағы жаңа аренаға көшкенде, 2011 жылы стадион бұзылды. Жаңа арена 2011 жылғы 15 қаңтарда ашылды, қазір ол RAMS Park деп аталады және 53 387 көрерменге арналған.

Клубтың басты есімдері осы дәуірде шықты. «Галатасарай» шабуылшысы Хакан Шүкүр Түркия чемпионатының тарихындағы ең көп гол соққан ойыншы атанды — 249 гол. Уикипедия келтіретін бірқатар авторлардың бағалауынша, румын Георге Хаджи — Түркияда ойнаған ең үздік шетелдік. Ал бұрынғы капитан Фатих Терим клубқа бапкер болып оралды.

УЕФА кубогы және қасірет (1996–2000)

90-жылдардың екінші жартысында «Галатасарай» Түркия чемпионатын 1996 жылдан 2000 жылға дейін қатарынан төрт рет жеңді. 1999/2000 маусымында Терим командасы бірден үш трофей алды: чемпионат, Түркия кубогы және УЕФА кубогы.

Еурокубокқа жол қасіретпен көлеңкеленді. 2000 жылғы 6 сәуірде, «Лидспен» жартылай финалдың бірінші ойыны қарсаңында, Таксим алаңында екі ағылшын жанкүйері пышақталып өлтірілді. «Арсеналмен» финал 2000 жылғы 17 мамырда Копенгагендегі «Паркен» стадионында өтті. «Галатасарай» пенальти сериясын 4:1 есебімен ұтты. Сол күні Копенгагеннің Ратуша алаңында фанаттар төбелесті: төрт адам пышақ жарақатын алды, 60 адам ұсталды.

Сол 2000 жылы түріктер УЕФА суперкубогы үшін матчта Мадридтің «Реалын» ұтты — екі голды да бразилиялық Марио Жардел соқты.

Қарыз және УЕФА тыйымы (2014–2016)

2010 жылдары клубта ақша мәселесі басталды. 2014 жылы УЕФА қаржылық фейр-плей ережесін бұзғаны үшін «Галатасарайға» €200 мың айыппұл салып, үш жылда футбол қызметі бойынша шығынсыз шығуды міндеттеді. Клуб шартты орындамады. 2016 жылғы 3 наурызда УЕФА оны еурокубоктардан бір маусымға шеттетті, ал маусымда Спорт төрелік соты апелляцияны қабылдамады.

«Галатасарай» және Қазақстан

«Галатасарай» қазақстандық клубтармен бірнеше рет кездесті. 2009 жылы Еуропа лигасында ол Қостанайда «Тоболмен» 1:1 тең ойнады, ал үйінде 0:2 есебімен жеңілді. 2014 жылғы сәуірде «Галатасарай» мен «Астана» ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды.

2015 жылдың күзінде клубтар Чемпиондар лигасында бір топқа түсті. Астанадағы матч турнирдің Қазақстандағы алғашқы топтық ойыны болды. 8 желтоқсанда Ыстамбұлда командалар 1:1 тең түсті: «Астана» үшін есепті Патрик Твумаси ашты, Сельчук Инан теңестірді. «Галатасарай» C тобында үшінші орын алып, Еуропа лигасына өтті, ал «Астана» турнирді төрт ұпаймен аяқтады.

Қатарынан төрт атақ (2022–2026)

2022 жылы клуб президенті болып Дурсун Озбек екінші рет сайланды (алғаш ол «Галатасарайды» 2015–2018 жылдары басқарған). Команданы Теримнің бұрынғы шәкірті Окан Бурук қабылдады. Онымен клуб 2022/23, 2023/24, 2024/25 және 2025/26 маусымдарында чемпион атанды, ал 2024/25 маусымында Түркия кубогын да алды.

Осы жылдардағы ең қымбат сатып алу — нигериялық шабуылшы Виктор Осимхен. 2024/25 маусымында ол «Наполиден» жалға келіп, чемпионаттың үздік бомбардирі атанды — 30 матчта 26 гол. 2025 жылғы 31 шілдеде клуб оның келісімшартын сатып алды. beIN Sports дерегінше, мәміле шамамен €75 млн тұрды — бұл түрік футболы үшін рекорд, келісімшарт төрт жылға жасалды.

26-атағын «Галатасарай» 2026 жылғы 9 мамырда, маусым аяқталуына бір тур қалғанда «Антальяспорды» 4:2 есебімен ұтып бекітті. Осылайша ол 1996–2000 жылдардағы өз рекордын қайталады — қатарынан төрт чемпиондық. Сол маусымда команда Чемпиондар лигасының 1/8 финалына дейін жетіп, плей-оффта «Ювентусты» шығарып жіберді.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

Чемпиондар лигасының жаңа маусымында «Галатасарайдың» әзірге ұпайы жоқ. Бірінші турда ол лиссабондық «Спортингке» 1:3 есебімен жеңілді. 13 қазанда RAMS Park-та Алексей Батраковтың голынан кейін команда «Барселонаға» қарсы алға шықты, бірақ төрт гол жіберіп, 1:4 есебімен ұтылды. Екі турдан кейін түріктердің ұпайы нөл, 36 команданың ішінде 34-орында. Бурук құрамында қазір:

• Виктор Осимхен — орталық шабуылшы;
• Лерой Сане мен Рафаэл Леау — қанаттағы шабуылшылар;
• Алексей Батраков — «Барселонаға» гол соққан жартылай қорғаушы.

Чемпиондар лигасындағы келесі матчын «Галатасарай» 21 қазанда Францияда «Лилльге» қарсы ойнайды. Ал «Барселона» Ыстамбұлдағы жеңістен кейін турнир кестесін басқарды.

Дереккөздер: Wikipedia — Galatasaray S.K. (football), Wikipedia — 2000 жылғы УЕФА кубогы финалы маңындағы тәртіпсіздіктер, Inside World Football — УЕФА-ның 2016 жылғы тыйымы, AP / Fox News — CAS апелляцияны қабылдамады, Қазақпарат — «Астана» мен «Галатасарай» кездесулерінің тарихы, UEFA — «Галатасарай» — «Астана» 1:1, beIN Sports — Осимхеннің трансфері, Flashscore — 26-атақ, Foot Africa — 2026/27 ЧЛ бірінші туры, «Барселона» ФК — 13 қазандағы матч есебі