Жұмыссыз мәртебесі енді 2 емес, 13 күнде беріледі

1 қазаннан бастап жұмысынан айырылып, жұмыспен қамту қызметіне келген қазақстандықтар жұмыссыз мәртебесін ұзағырақ күтеді: оны бергенге дейінгі жұмыс іздеу мерзімі екі күннен 13 күнге ұзартылды. Бұл жаңа қағидалардың пилоттық кезеңі және ол тек рәсімге қатысты. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі жұмыстан айырылған жағдайдағы әлеуметтік төлемдердің қазаннан бастап қысқармайтынын нақтылады — 2026 жылдың соңына дейін олар бұрынғы шарттармен тағайындалады.

Осы 13 күн ішінде мансап орталығы адамды жай ғана есепке алып қоймай, оны жұмысқа орналастыруға тырысуы тиіс. «Мансап орталығының маманы адамның тәжірибесі мен дағдыларын егжей-тегжейлі зерттеп, лайықты жұмыс бағыттарын анықтауға көмектеседі, бос жұмыс орындарын іріктейді және қажет болса жұмыс берушілермен байланысады», — деп түсіндірді министрлікте. Жұмыс ертерек табылса, мерзім мерзімінен бұрын аяқталады. Есепке мансап орталығында, eGov арқылы немесе Enbek.kz электронды еңбек биржасында тұруға болады.

Төлемдер не болады

Шатасу талқылауда екі түрлі өзгерістің араласып кетуінен туды: жұмыспен қамту қызметінің пилоты және 2026 жылғы 11 маусымдағы заңмен қабылданған Әлеуметтік кодекске түзетулер. 2026 жылғы 31 желтоқсанға дейін ескі шкала қолданылады: төлем мерзімі міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу өтіліне байланысты.

• 6 айдан 12 айға дейін жарна — 1 айлық төлем;
• 12 айдан 24 айға дейін — 2 ай, 24-тен 36 айға дейін — 3 ай;
• 36 айдан 48 айға дейін — 4 ай, 48-ден 60 айға дейін — 5 ай;
• 60 ай және одан көп — 6 ай.

Төлем 31 желтоқсанға дейін тағайындалғандар оны мерзімі 2027 жылға ауысса да, белгіленген мерзім аяқталғанша ала береді.

2027 жылдан не өзгереді

2027 жылғы 1 қаңтардан бастап төлемнің ең ұзақ мерзімі өтілге қарамастан үш айға дейін қысқарады: 6 айдан 12 айға дейінгі өтілде — бір ай, 12 айдан 24 айға дейін — екі ай, 24 айдан бастап — үш ай. Сома жеті ең төменгі жалақының 45%-ымен шектеледі; Tengrinews есебі бойынша бұл 267 750 теңгеге дейін. 12 ай ішінде төлемге қайта үміткер болуға болмайды.

Жұмыссыздардың өздеріне қойылатын талаптар да қатаяды. Ұсынылған бос жұмыс орнына үш жұмыс күні ішінде жауап беру керек болады, ал үш рет бас тартқан немесе мерзімді өткізіп алған адам есептен шығарылады. Есептен шығарылған адам қайтадан тек 30 күнтізбелік күннен кейін ғана тіркеле алады.

Практикалық қорытынды қарапайым: алты айлық төлемге үміттенсеңіз, оны 2026 жылдың соңына дейін рәсімдеген тиімді. Еңбек министрлігінің дерегінше, қарашадан бастап жұмыссыздарға бос жұмыс орындарын іріктеуге жасанды интеллект көмектеседі: пилот Павлодар және Маңғыстау облыстарында жүріп жатыр және 59 мыңнан астам адамды қамтиды. Қызметкердің тағы қандай құқықтары бар екенін біз жалақыны кешіктіргені үшін өсімпұл туралы материалда жазғанбыз.

Дереккөздер: Kursiv — Еңбек министрлігі жұмыссыздарға арналған жаңа қағидалар туралы, Qyzyq — жұмыстан айырылу бойынша төлемдер 1 қазаннан қысқармады, Kursiv — жұмыссыздарға төлемдерді 2027 жылдан қысқарту, Tengrinews — 2027 жылдан жұмыссыздарды есепке алу қағидалары