«Славия» Прага

«Славия» — Праганың футбол клубы, 1896 жылдан бері ойналып келе жатқан Прага дербиіндегі «Спартаның» мәңгілік қарсыласы. Оның есебінде Чехословакия мен Чехияның 22 чемпиондық титулы және 1938 жылғы Митропа кубогы бар. Соңғы екі маусымда «Славия» чемпионатты жеңіп, Чемпиондар лигасына тікелей жолдама алып жүр. Бірақ жалпы кезеңнен әлі бір рет те шыққан жоқ, ал 2026/27 маусымында Индржих Трпишовскийдің командасы «Ланс» пен Бакудің «Сабахына» жеңілді. «Сабахтың» қақпасын қазақстандық Станислав Покатилов қорғайды.

1892–1896: велосипед, әдебиет және алғашқы доп

«Славияны» 1892 жылғы 2 қарашада Праганың Виноград ауданында медицина студенттері құрды. Алғашында бұл әдеби әрі велосипед клубы еді, бірақ көп ұзамай тарап кетті. 1895 жылы клуб қайта құрылды, тағы да велоспорт төңірегінде. Ал 1896 жылы футбол секциясы ашылды. Алғашқы матч 1896 жылғы 25 наурызда өтті: «Славия» АК «Праганы» 5:0 есебімен ұтты.

Сол жылы «Спартамен» алғашқы Прага дербиі өтті — 0:0. «Славияның» екінші, аудандық дербиі де бар — «Богемианс 1905»-пен.

Клубтың түстері — қызыл мен ақ. Клубтың өз түсіндірмесі бойынша қызыл — жүрек пен қан, ақ — адал ойын. Эмблемада ұшы төмен қараған қызыл бес жұлдыз бар. Команданың лақап аттарының арасында «Червенобили» («Қызыл-ақтар») және «Сешиване» («Тігілгендер») бар.

1905–1945: Мэдден мен Бицан дәуірі

1905 жылы «Славия» алғашқы кәсіпқой бапкерін шақырды. Ол — «Селтиктің» бұрынғы ойыншысы, шотландиялық Джонни Мэдден. Мэдден клубта 25 жыл, 1930 жылға дейін жұмыс істеді. Осы уақытта команда ел ішіндегі 169 матчтың 134-ін жеңді. Чехословакияның 1934 жылғы әлем чемпионатына өтінімінде «Славияның» сегіз футболшысы болды.

Клубтың басты халықаралық кубогы — 1938 жылғы Митропа кубогы, Орталық Еуропа клубтарына арналған турнир. Сол кезде «Славияда» Венаның «Адмирасынан» келген шабуылшы Йозеф Бицан ойнады. Онымен бірге команда 1940 жылдан 1943 жылға дейін қатарынан төрт маусым чемпионатты жеңді.

1948–1989: «Динамо», лигадан түсу және ұзақ үзіліс

Коммунистер билікке келгеннен кейін клуб атауын бірнеше рет ауыстырды — басқасымен қатар «Динамо» және ТЕ «Славия» деп те аталды. Нәтижелер төмендеді: 1951 жылы команда 11-орын алды, ал 1961 және 1963 жылдары жоғары лигадан түсіп қалды. «Славия» 1965 жылы оралды, бірақ чемпиондыққа дейін әлі алыс еді.

1996: 49 жылдан кейінгі титул және УЕФА кубогының жартылай финалы

Бетбұрыс 1995/96 маусымында болды. «Славия» 49 жылда алғаш рет чемпионатты жеңіп, УЕФА кубогының жартылай финалына жетті. Сол команданың төрт ойыншысы 1996 жылы жазда Еуропа чемпионатында күміс алған Чехия құрамасының тірегіне айналды. Ол жылдары «Славиядан» Карел Поборски, Владимир Шмицер және Патрик Бергер өтті.

Кейін 1996–2005 жылдары Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне шығудың бес әрекеті сәтсіз аяқталды. Тек 2007 жылы ғана сәті түсті: «Славия» «Аяксты» екі матчтың қорытындысында 3:1 есебімен шығарып, «Арсенал», «Стяуа» және «Севильямен» бір топқа түсті. 2008 және 2009 жылдары прагалықтар ел чемпионы атанды.

2008–2017: жаңа стадион және қарыздар

2008 жылғы 7 мамырда «Славия» жаңа «Эден» стадионын Оксфорд университетінің құрамасымен жолдастық матчпен ашты. Қазір арена демеушілік Fortuna Arena атауымен жүр және 19 370 көрерменді сыйғызады.

Сонымен қатар клубтың қарызы көбейе берді. 2010 жылы клуб бұрынғы иесі — британдық ENIC Sports-қа 112 млн крон қарыз болды. Сондықтан шығынды қысқартып, ойыншыларды сатуға мәжбүр болды. 2011 жылы «Сигмамен» Кубоктың жартылай финалы кезінде жанкүйерлер алаңға шығып кетті, сөйтіп «Славияға» 0:3 техникалық жеңіліс берілді.

2015 жылы клубты қытайлық CEFC корпорациясы сатып алды, ал 2016 жылға қарай акциялардың 99,96%-ы соған тиесілі болды. CEFC қаржылық қиындыққа тап болған соң, 2018 жылы бақылау қытайдың мемлекеттік CITIC компаниясына өтті.

2017 жылдан бері: Трпишовский

2016/17 маусымында «Славия» тағы чемпион атанды, ал 2017 жылғы желтоқсанда бас бапкер болып Либерецтің «Слованынан» Индржих Трпишовский тағайындалды. Оның тұсында клуб Еуропа лигасының ширек финалына екі рет — 2019 және 2021 жылдары жетті. 2019/20 маусымында Чемпиондар лигасының топтық кезеңінде екінші рет ойнады.

2020/21 маусымында «Славия» чемпионатта бірде-бір рет жеңілмеді. Оның жеңіліссіз сериясы 54 матчқа жетті — бұл Чехия жоғары лигасының рекорды. UEFA деректері бойынша, 2026 жылға қарай Трпишовскийдің клубпен бес чемпиондық титулы және Чехияның төрт кубогы бар.

2023: Тыкач клубты сатып алды

2023 жылғы 21 желтоқсанда «Славияны» CITIC-тен чех миллиардері, Sev.en энергетикалық тобының жалғыз иесі Павел Тыкач сатып алды. Тараптар соманы жарияламады, чех БАҚ мәмілені шамамен 2 млрд крон деп бағалады. «Эден» стадионы да мәмілеге кірді. Ярослав Твердик клуб басқармасының басшысы болып қалды, ал Тыкач бақылау кеңесін басқарды.

«Славия» және Қазақстан

Қазақстандық жанкүйерлер үшін «Славиямен» ең есте қалған кездесу 2017 жылғы 8 желтоқсанда Прагада өтті. Еуропа лигасы топтық кезеңінің соңғы турында «Астанаға» тек жеңіс керек еді, ал «Славия» бір ұпай алда тұрған. Қазақстан клубы 1:0 есебімен жеңді: прагалық қорғаушылар допты қақпадан алыстатқанда қателесті, Марин Аничич бос қақпаға соқты. «Астана» топта «Вильярреалдан» кейін екінші орын алып, еурокубоктардың плей-оффына шыққан тұңғыш қазақстандық клуб атанды. «Славия» турнирден шығып қалды.

Арада тоғыз жылға жуық уақыт өткенде «Славия» басты рөлде қазақстандық ойнаған командаға тағы жеңілді. 2026 жылғы 13 қазанда Бакуде ол «Сабахқа» 0:2 есебімен ұтылды, ал әзербайжан клубының капитаны Покатилов алты рет қақпаны құтқарып, қақпасын таза сақтады — матч туралы толығырақ.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

• «Славия» — Чехияның қатарынан екі дүркін қазіргі чемпионы (2024/25 және 2025/26). Барлығы Чехословакия мен Чехия чемпионатында 22 титул жеңген.
• 2026/27 Чемпиондар лигасына клуб ел чемпионы ретінде тікелей шықты. Жалпы кезеңде ол 2007/08, 2019/20, 2025/26 және 2026/27 маусымдарында ойнады, бірақ плей-оффқа бір рет те өткен жоқ. Өткен маусымда команда 34-орын алып, сегіз матчтың бірде-бірін ұта алмады.
• 2026/27 маусымының басы: 10 қыркүйекте үйде «Ланспен» 2:3. Даниэл Штурм «Славияны» екі рет алға шығарды, бірақ Микулаш Конечный алаңнан қуылғаннан кейін француздар 91 және 93-минуттарда гол соқты. 13 қазанда Бакуде «Сабахқа» 0:2. Осылайша «Славияның» UEFA матчтарындағы жеңіссіз сериясы 17 ойынға жетті.
• Бас бапкері — Индржих Трпишовский (2017 жылғы желтоқсаннан). UEFA негізгі ойыншылар қатарында Чехия құрамасының жартылай қорғаушысы Лукаш Прово, гамбиялық қанат шабуылшысы Юсупха Саньянг және жазда «Слованнан» алынған қорғаушы Анж Н’Гессанды атайды.
• Иесі — Павел Тыкач, басқарма төрағасы — Ярослав Твердик.

Дереккөздер: Wikipedia — SK Slavia Prague, UEFA — «Славия» 2026/27 Чемпиондар лигасында, Brno Daily (ČTK) — Тыкач клубты сатып алды, Flashscore — «Славия» — «Ланс» 2:3, The Astana Times — «Астананың» Прагадағы жеңісі, Sports.kz — «Сабах» — «Славия» 2:0, «Славияның» ресми сайты