Бюджетке 9 айда ҚҚС 686 млрд теңгеге аз түсті

2026 жылдың қаңтар–қыркүйек айларында Қазақстанның республикалық бюджетіне 5,921 трлн теңге қосылған құн салығы түсті. Жоспар 6,607 трлн теңге болатын. Яғни 686 млрд теңге жетпей қалды, жоспар 89,6%-ға орындалды. Бұл Қаржы министрлігінің 1 қазандағы бюджеттің атқарылуы туралы есебінде көрсетілген.

ҚҚС-тың барлық негізгі түрі бойынша артта қалу бар. Ішкі ҚҚС 2,694 трлн теңге әкелді, бұл жоспардың 92,35%-ы. Импортталатын тауарларға салынатын ҚҚС 1,740 трлн теңге берді, яғни 86,27%. Ең нашар түскені — ЕАЭО елдерінен келетін тауарларға салынатын салық. Ол 1,172 трлн теңге болды, бұл жоспардың 83,78%-ы.

Жоспарды тек шағын баптар асыра орындады. Бейрезиденттерден түскен ҚҚС 239,6 млрд теңгеге жетті, бұл жоспардың 110%-ы. Жеке тұлғаларға қызмет сататын шетелдік интернет-компаниялар 70,1 млрд теңге төледі. Бұл күтілгеннен 1,7 есе көп.

Бюджеттің жалпы кірісі жоспармен шамалас шықты: 16,534 трлн теңгенің орнына 16,528 трлн теңге. Салық түсімдері 12,972 трлн теңге болып, болжамнан сәл асты. Ал салықтық емес кірістер жоспарланған 276 млрд теңгенің орнына 245 млрд теңге әкелді.

Тоғыз айдағы шығыс 18,744 трлн теңгеге жетті. Ең ірі бап — әлеуметтік көмек және әлеуметтік қамсыздандыру, 5,042 трлн теңге. Трансферттерге 4,136 трлн, қарызға қызмет көрсетуге 2,734 трлн, денсаулық сақтауға 1,361 трлн теңге жұмсалды.

Бюджет тапшылығы 3,005 трлн теңге жоспардың орнына 2,904 трлн теңге болды. Бүкіл жылға 4,595 трлн теңге тапшылық көзделген. Ал мұнайға жатпайтын тапшылық жоспардан асып кетті: 7,031 трлн орнына 7,261 трлн теңге. ҚҚС-тың жетіспеуі жаңа Салық кодексінің алғашқы жылына тап келді. Ол бойынша 1 қаңтардан бастап ҚҚС мөлшерлемесі 12%-дан 16%-ға өсті.

Дереккөздер: Kursiv — ҚҚС түсімі жоспардан төмен, Kursiv — жаңа Салық кодексі бойынша ҚҚС мөлшерлемесі