«Ньюкасл Юнайтед»

«Ньюкасл Юнайтед» — Англияның солтүстік-шығысындағы Ньюкасл-апон-Тайн қаласының футбол клубы. Оның қоржынында Англияның төрт чемпиондығы, Англияның алты кубогы, 1969 жылғы Жәрмеңкелер кубогы және 2025 жылғы Лига кубогы бар — соңғысы 1955 жылдан бергі алғашқы ірі ішкі трофей. 2021 жылдан бері клубқа Сауд Арабиясының егемен қоры иелік етеді. 2026 жылғы тамызда Эдди Хау кеткен соң команданы неміс маманы Маттиас Яйсле қабылдады, ал 12 қазанда «Ньюкасл» қатарынан екінші сапарда 1:4 есебімен жеңілді — бұл жолы лиганың жаңадан келген командасы «Ковентриге».

Екі клубтан — біреу (1881–1892)

Клуб тарихы Байкер ауданындағы «Стэнли» крикет клубынан басталады: ол 1881 жылғы 15 қарашада футбол командасын құрды. 1882 жылы команда «Ньюкасл Ист Энд» деп аталды. Қаладағы қарсыласы «Ньюкасл Уэст Эндтің» ақшасы таусылып, 1892 жылы «Ист Энд» оның мүлкін және «Сент-Джеймс Парк» стадионының жалдау құқығын алды. «Ньюкасл Юнайтед» атауы 1892 жылғы 9 желтоқсанда таңдалды, ал Футбол қауымдастығы оны 22 желтоқсанда бекітті. Команда әлі күнге «Сент-Джеймс Паркте» ойнайды, стадион қазір шамамен 52,7 мың көрерменге арналған.

Алтын жылдар (1905–1969)

Клуб барлық чемпиондық атағын ХХ ғасырдың бірінші жартысында алды. «Ньюкасл» Англия чемпионатын 1904/05, 1906/07, 1908/09 және 1926/27 маусымдарында жеңді — содан бері чемпиондық болған жоқ. Англия кубогын команда алты рет алды: 1910, 1924, 1932, 1951, 1952 және 1955 жылдары. «Сент-Джеймс Парктағы» қатысушылар рекорды — 1930 жылғы 3 қыркүйекте «Челсимен» матчқа келген 68 386 көрермен. 1968/69 маусымында «Ньюкасл» Еуропалық Жәрмеңкелер кубогын жеңіп, екі финалдық матчта венгриялық «Уйпештті» жалпы есеппен 6:2 ұтты.

Киган, Ширер және Робсон (1992–2004)

Жаңа дәуір Кевин Киганнан басталды. Ол 1992 жылы келіп, алғашқы маусымда-ақ ол кезде күші бойынша екінші болған Бірінші дивизионды жеңді және команданы Премьер-лигаға шығарды. Одан кейін 1994 жылы үшінші орын және 1996 бен 1997 жылдары қатарынан екі рет екінші орын болды. 1996 жылғы 30 шілдеде клуб Алан Ширерді шамамен £15 млн-ға сатып алды — бұл сол кездегі әлемдік рекорд еді. Ширер «Ньюкасл» үшін 206 гол соғып, клуб тарихындағы ең үздік бомбардир атанды. Киган 1997 жылғы қаңтарда кетті.

1999 жылы команданы Бобби Робсон қабылдады. Оның тұсында «Ньюкасл» 2001/02 маусымында төртінші, 2002/03 маусымында үшінші орын алып, Чемпиондар лигасында ойнады. 2004 жылғы тамызда Робсон жұмыстан босатылды.

Майк Эшли дәуірі (2007–2021)

2007 жылғы маусымда кәсіпкер Майк Эшли Фредди Шепердтің үлесін сатып алып, бақылауды қолға алды, ал 11 шілдеге қарай акциялардың 95%-ын жинады. Оның 14 жылында команда Премьер-лигадан екі рет — 2009 және 2016 жылдары түсті, екі рет те 2010 және 2017 жылдары Чемпионшипті жеңіп, бірінші әрекетте-ақ оралды. Жанкүйерлер иесіне қарсы талай рет наразылық білдірді. 2021 жылғы 7 қазанда Эшли клубты БАҚ дерегінше £305 млн-ға сатты.

Сауд ақшасы және Эдди Хау (2021–2026)

Сатып алушы — Сауд Арабиясының егемен қоры Public Investment Fund (PIF), RB Sports & Media және PCP Capital Partners консорциумы. Қазір клубтың 85%-ы PIF-ке, 15%-ы RB Sports & Media-ға тиесілі. Төрағасы — PIF басшысы Ясир әл-Румайян, бас директоры — Дэвид Хопкинсон.

2021 жылғы 8 қарашада бапкер болып Эдди Хау тағайындалды. 2022/23 маусымының қорытындысымен «Ньюкасл» 20 жылда алғаш рет Чемпиондар лигасына жолдама алды, бірақ 2023/24 маусымында топтан шыға алмады. 2025 жылғы 16 наурызда команда ағылшын Лига кубогының финалында «Ливерпульді» 2:1 есебімен ұтты — голдарды Дэн Бёрн мен Александр Исак соқты. Бұл клубтың 1955 жылдан бергі алғашқы ірі ішкі трофейі. Сол маусымда «Ньюкасл» бесінші орын алып, тағы Чемпиондар лигасына шықты, онда 1/8 финалда «Барселонаға» жалпы есеппен 3:8 жеңілді.

2025 жылдың жазында клуб рекордтық екі трансфер жасады. Исак «Ливерпульге» £125 млн-ға сатылды — «Ньюкасл» бұрын-соңды мұндай сома алмаған. Ал клуб тарихындағы ең қымбат сатып алу — «Штутгарттан» £69,3 млн-ға келген шабуылшы Ник Вольтемаде. 2025/26 маусымын команда 12-орында аяқтады.

Ақша

Deloitte Football Money League 2026 дерегінше, «Ньюкаслдың» 2025 жылғы түсімі €398,4 млн болды — бір жыл бұрынғыдан 7%-ға көп. Бұл рейтингте әлемде 17-орын және Премьер-лига клубтарының арасында сегізінші орын. Салыстыру үшін: 2020/21 маусымында, клуб сатылар алдында түсім €170,1 млн деңгейінде болған.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

2026 жылғы шілдеде Эдди Хау клубтан кетті. 6 тамызда «Ньюкасл» жаңа бас бапкер етіп 38 жастағы Маттиас Яйслені жариялап, онымен төрт жылдық келісімшартқа қол қойды. Ол үшін неміс маманы қатарынан екі рет Азия Чемпиондар лигасын жеңген сауд «Әл-Ахлиіне» £9,5 млн өтемақы төленді. Яйсле өз футболын шабуылшыл, агрессивті және вертикалды деп сипаттайды. Ол туралы толығырақ — Маттиас Яйсле туралы досьеде.

12 қазанда «Ньюкасл» «Ковентри» алаңында 1:4 есебімен жеңілді. Жалғыз голды Свен Ботман алыстан соқты. Бұл осындай есеппен қатарынан екінші сапардағы жеңіліс. «Бізге мұнда келген жанкүйерлерден кешірім сұрау ғана қалды», — деді Яйсле. Матч туралы толығырақ — біздің жаңалықта. Келесі турда «Ньюкасл» «Астон Вилланы» қабылдайды.

Дереккөздер: Wikipedia — «Ньюкасл Юнайтед» тарихы, Sky Sports — Маттиас Яйслені тағайындау, Goal — Deloitte Football Money League 2026 рейтингі, Sky Sports — «Ковентри» — «Ньюкасл» матчы