Ledger

Ledger — аппараттық крипто-әмияндар шығаратын француз компаниясы. Бұл — биткоин мен басқа монеталардың кілттері сақталатын шағын құрылғылар. Компанияның Nano S пен Nano X әмияндары криптоиндустриядағы ең танымал гаджеттердің біріне айналды, ал 2021 жылы компанияның өзі $1,5 млрд-тан астам бағаланды. 2026 жылғы қазанда Ledger тағы жаңалықтарға шықты: азиялық CryptoBilis реселлері сатқан құрылғылардың ішінен бөгде аппараттық имплант табылды, ал блокчейн-талдаушылар ұрланған соманы $86–93 млн деп бағалап отыр.

Бастауы: үш стартап және биткоин-орталық

Ledger 2014 жылы Парижде бірнеше команданың бірігуінен пайда болды. Эрик Ларшевек пен Тома Франс бұған дейін La Maison du Bitcoin биткоин-орталығын ашқан еді, кейін ол Coinhouse болып өзгерді. Оларға BTChip және Chronocoin стартаптарының әзірлеушілері қосылды. Техникалық директор болып Николя Бакка келді. Француз Уикипедиясы негізін қалаушылардың бірі ретінде Давид Балланды да атайды.

Идея қарапайым еді. Криптовалютаға қол жеткізетін жеке кілт интернетке қосулы компьютерде не телефонда тұрмауы керек. Оны қорғалған чипі бар бөлек құрылғыда сақтаған дұрыс: транзакцияға гаджеттің ішінде қол қойылады, кілт сыртқа шықпайды. Алғашқы әмиян Ledger Nano 2014 жылғы желтоқсанда шықты.

2015 жылғы ақпанда компания XAnge қоры бастаған €1,3 млн-дық посевтік раундты жапты. Ол кезде командада 15-ке жуық адам болды. Инвесторлардың арасында Criteo жарнама компаниясының бұрынғы операциялық директоры Паскаль Готье де бар еді. Бірнеше жылдан кейін Ledger-ді дәл осы адам басқарады.

2016–2018: Nano S және алғашқы үлкен өсім

2016 жылы флешка көлеміндегі, түймелері мен шағын экраны бар Nano S шықты. Ledger оны тарихтағы ең көп сатылған аппараттық әмиян деп атайды. Бұл санды ешкім тәуелсіз тексермеген, сондықтан бұл — компанияның өз ұстанымы.

Өсім 2017 жылғы криптобуммен тұспа-тұс келді. 2017 жылғы қыркүйекте Готье компанияға президент болып келді. Сол кезде Ledger-дің Париж, Сан-Франциско және Вьерзонда 62 қызметкері болды, ал 165 елде 300 мыңнан астам әмиян сатылған еді. 2018 жылғы қаңтарда компания Draper Esprit бастаған Series B раундында $75 млн тартты. TechCrunch мәліметінше, 2017 жылы Ledger миллионға жуық құрылғы сатып, пайдамен жұмыс істеді.

Сол 2018 жылы әмиянды компьютерден басқаруға арналған Ledger Live қосымшасы және Donjon атты жеке қауіпсіздік зертханасы ашылды. Өндіріс біртіндеп Францияға көшті: Шер департаментіндегі Вьерзонда Ledger Nano S Plus пен Nano X-ті құрастырады.

2019–2021: Nano X, жаңа CEO және «единорог» мәртебесі

2019 жылғы қаңтарда CES көрмесінде Ledger Nano X-ті көрсетті. Бұл — смартфонмен жұмыс істейтін, 100-ге дейін қосымша сыятын Bluetooth-әмиян. Сонымен бірге Ledger Live-тың мобильді нұсқасы шықты. 2019 жылғы сәуірде Паскаль Готье CEO қызметінде Эрик Ларшевекті ауыстырды. Ларшевек директорлар кеңесінің атқарушы төрағасы болды да, сол жылы компаниядан кетті.

2020 жылдың жазында Ledger тарихындағы ең ауыр оқиға болды — клиенттер базасы жария болды. Бұзу маусымда болған, ол кезде компания 9,5 мың зардап шегуші туралы айтқан. Желтоқсанда RaidForums форумына 270 мыңнан астам клиенттің деректері шықты: аты-жөні, мекенжайы, телефоны, сондай-ақ миллионға жуық email-мекенжай. Ledger: «Біз бұл жағдайға шын өкінетінімізді айту — тым жұмсақ сөз» деп мойындады. Әмияндар мен ондағы ақшаға зиян келмеді, бірақ криптовалюта иелерінің үй мекенжайлары ашық тізімге түсті. Артынша фишинг толқыны басталды.

Сатылымға бұл әсер етпеді. 2021 жылғы маусымда Ledger Series C раундында $380 млн тартып, $1,5 млрд-тан астам бағаланды. Раундты Дэн Тапиероның 10T Holdings қоры бастады, қатысушылар арасында Арно әулетінің Financière Agache компаниясы, Cathay Innovation және Crypto.com Capital болды. Компания дерегінше, сол уақытқа дейін 190 елде 3 миллионнан астам әмиян сатылған, штатта 360-тан астам адам жұмыс істеген.

2022–2024: iPod авторынан Stax

2022 жылы өнімдер желісі жаңарды. Сәуірде NFT-ге бейімделген Nano S Plus шықты, ал желтоқсанда Ledger Stax-ты жариялады. Бұл — банк картасындай, иілген E Ink экраны бар әмиян. Дизайнын iPod-тың авторы ретінде танымал Тони Фаделл жасады. Жеткізуді 2023 жылғы наурыздың соңына уәде еткен, бірақ ол тек 2024 жылғы мамырда, жарияланғаннан кейін бір жарым жылдай өткенде басталды. Stax-ты Foxconn шығарады.

2024 жылғы шілдеде тегіс E Ink экраны мен NFC бар, бағасы $249 болатын қолжетімдірек Ledger Flex шықты. Сол кезде желі мынадай болды:

• Nano S Plus — $79;
• Nano X — $149;
• Flex — $249;
• Stax — $399.

Мәселелер мен даулы оқиғалар

Ledger Recover (2023)

2023 жылғы мамырда Ledger ақылы Ledger Recover қызметін жариялады. Сид-фраза — әмиянды қалпына келтіруге болатын 24 сөз — үш шифрланған бөлікке бөлініп, Ledger, Coincover және EscrowTech компанияларында сақталады. Оларды жеке басын растағаннан кейін ғана қайта алуға болады. Жазылым айына $9,99 тұрды.

Криптоқауымдастықтың бір бөлігі мұны аппараттық әмиянның басты уәдесін бұзу деп қабылдады: кілт ешқашан құрылғыдан шықпауы тиіс еді. Polygon Labs қауіпсіздік директоры Мудит Гупта идеяны «сұмдық» деп атады, 1inch негізін қалаушылардың бірі Антон Буков оны мұндай гаджеттердің негізгі қағидатын бұзады деді. Николя Бакка қызметті қорғап, оның ерікті екенін түсіндірді. Recover бәрібір 2023 жылғы қазанда іске қосылды.

Ledger Connect Kit-тің бұзылуы (2023)

2023 жылғы 14 желтоқсанда Ledger-дің бұрынғы қызметкері фишингке түсті. Шабуылдаушы орталықсыздандырылған қосымшалар қолданатын Connect Kit кітапханасының зиянды нұсқаларын жариялады. Өзгертілген код пайдаланушыларға хакердің әмиянына жіберілетін транзакцияларды ұсынды. Зиянды файл бес сағаттай қолжетімді болды, ал түзету хабар түскеннен кейін 40 минутта шықты. Шабуылдаушының мекенжайына $483 мыңдай түсті, Tether бұл мекенжайды бұғаттады. Сол жылғы қазанда Ledger штатының 12%-ын қысқартты.

Соған қарамастан 2023 жылғы наурызда компания €1,3 млрд бағамен тағы €100 млн тартты — бұл 2021 жылғы деңгеймен шамалас. Бұл туралы Ledger Bloomberg-ке хабарлады.

Давид Балланның ұрлануы (2025)

2025 жылғы қаңтарда Ledger негізін қалаушылардың бірі Давид Баллан мен оның серігін Вьерзон маңындағы үйінен ұрлап әкетті. Ұрлаушылар Эрик Ларшевекке Балланның кесілген саусағы түсірілген бейнені жіберіп, криптовалютамен төлем талап етті. Бір тәуліктен кейін Балланды жандармерия, оның ішінде GIGN арнайы жасағы босатты. Операцияға 230 полицей мен жандарм қатысты. AFP мәліметінше, он адам ұсталды, берілген криптоактивтердің басым бөлігі тәркіленіп, бұғатталды.

Ақша

Ledger — жеке компания, толық есептілігін жарияламайды. 2025 жылғы қарашада Паскаль Готье Financial Times-қа 2025 жылғы түсім рекордтық болғанын және «үш таңбалы миллион еуромен» өлшенетінін айтты. Ол компания Нью-Йоркте IPO не жаңа раунд туралы ойланып жатқанын да жеткізді: «Криптоға арналған ақша бүгін Нью-Йоркте, Еуропада емес екені анық».

2026 жылғы қаңтарда FT Ledger АҚШ-та орналастыру үшін Goldman Sachs, Barclays және Jefferies банктерін жалдағанын, бағалау $4 млрд-тан асуы мүмкін екенін жазды. Наурызда Circle-ден келген Джон Эндрюс қаржы директоры болды, компания Нью-Йоркте кеңсе ашты. Бірақ 2026 жылғы мамырда CoinDesk екі дереккөзге сілтеме жасап, нарық жағдайына байланысты IPO тоқтатыла тұрғанын жазды. Ledger мұны түсіндірмеді.

Раундтар бойынша компанияның бағасы:

• 2021 — $1,5 млрд-тан астам (Series C, $380 млн);
• 2023 — €1,3 млрд (раундты кеңейту, €100 млн, Bloomberg дерегі);
• 2026 — IPO үшін бағдар ретінде $4 млрд-тан астам (FT дерегі).

Қазақстанмен байланысы

Ledger-дің Қазақстандағы ресми өкілдігін немесе серіктестерін табу мүмкін болмады. Қазақстандық пайдаланушылар әмиянды ресми онлайн-дүкеннен не реселлерлерден сатып алады. CryptoBilis оқиғасы компанияның тек ресми арналар арқылы сатып алуды неге талап ететінін көрсетеді.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

Компанияны Паскаль Готье басқарады — ол әрі директорлар кеңесінің төрағасы, әрі CEO. Бас кеңсесі Париждің Марэ кварталында, кеңселері Нью-Йорк, Сингапур, Лондон және Вьерзонда бар. Ledger 8 миллионнан астам құрылғы сатқанын және әлемдегі криптовалютаның 20%-дан астамын қорғайтынын жазады. Бұл — компанияның өз дерегі.

2026 жылғы 9 қазанда Оңтүстік-Шығыс Азиядағы сатып алушылар әмияндары босап қалғанына шағымдана бастады. 10 қазанда Ledger зардап шеккендердің бірінің құрылғысынан рұқсатсыз аппараттық имплант табылғанын растады. Расталған жағдайлардың бәрі Индонезия, Малайзия және Филиппинде жұмыс істейтін CryptoBilis реселлері сатқан әмияндарға қатысты. Компания шығынның ресми сомасын атамайды. Блокчейн-талдаушылардың бағасынша, қаскөйлер 300-ден астам әмияннан $86–93 млн шығарып алған.

Mt. Gox-тың бұрынғы басшысы Марк Карпелес Малайзиядан өзгертілген Ledger сатып алып, экранның астынан LTE-модемі мен eSIM бар плата тапқанын айтады. Оның сөзінше, плата сид-фразаны ұстап алған. Ledger бұл егжей-тегжейді растаған жоқ, бірақ өз жүйелері мен тікелей сатылымы бұзылмағанын айтып отыр. Толығырақ — жасырын плата туралы жаңалығымызда.

Дереккөздер: Wikipedia (FR) — компания тарихы, CoinDesk — 2015 жылғы посевтік раунд, TechCrunch — Series B раунды, The Block — Готье CEO болды, The Block — клиенттер базасының жария болуы, Ledger пресс-релизі — 2021 жылғы Series C, CoinDesk/Bloomberg — 2023 жылғы раунд, Business Wire — Ledger Stax анонсы, TechCrunch — Ledger Flex және бағалар, The Block — Ledger Recover төңірегіндегі дау, AFP — Давид Балланның ұрлануы, The Block/FT — IPO жоспарлары, CoinDesk — IPO тоқтатылды, CoinDesk — CryptoBilis оқиғасы