Uniqlo

Uniqlo — жапондық күнделікті киім желісі әрі Fast Retailing тобының негізгі бизнесі. Оны базалық заттары — флис, футболка, джинсы — және Heattech пен AIRism технологиялық іш киімі арқылы біледі, соңғы жылдары үлкен сән әлеміндегі дизайнерлермен коллаборациялары да танымал болды. 2026 жылғы қазанда брендтің жаңалыққа екі себебі бар: Fast Retailing рекордтық пайда туралы есеп берді, ал 15 қазанда Джонатан Андерсонмен жаңа коллекция шығады.

Убедегі ерлер дүкені (1949–1984)

Тарих Токиода емес, провинцияда басталды. Хитоси Янаи Ямагути префектурасындағы Убе қаласында Men’s Shop OS атты ерлер киімі дүкенін ашты. 1949 жылғы наурызда бизнес Ogori Shōji болып өзгерді де, кейінгі отыз жылдай отбасылық күйінде қалды.

Бәрін негізін қалаушының ұлы өзгертті. Тадаси Янаи отбасы компаниясына 1972 жылы келді, ал 1984 жылғы маусымда Хиросимада жаңа форматтағы дүкен ашты — Unique Clothing Warehouse, яғни «ерекше киім қоймасы». Басты бәс арзан күнделікті киімге тігілді.

Атауға айналған қате (1988–1997)

Брендтің аты — жазу қатесі. Атау unique clothing сөздерінің қысқартуынан шыққан. 1988 жылы Гонконгта тауар белгісін тіркегенде C әрпін Q деп оқып қойған. Янаи жаңа жазылуын қалдыруды шешті.

Одан әрі компания желі ретінде өсті. 1991 жылы Ogori Shōji атауы Fast Retailing болып өзгерді. 1994 жылы компания биржаға шығып, жүзінші дүкенін ашты — жүз дүкеннің бәрі Жапонияда еді. 1997 жылы Uniqlo SPA моделіне көшті: киімді өзі әзірлейді, өндірушілерге тапсырыс береді де, тек өз дүкендерінде сатады. Осылай бренд матадан сөреге дейінгі бүкіл тізбекті бақылайды.

Флис, Харадзюку және алғашқы шетел (1998–2005)

1998 жылы Uniqlo флис күртешелерге жарнама науқанын бастады, сатылым күрт өсті. Сол жылғы қарашада Токионың Харадзюку ауданында брендтің ірі қаланың қызу ортасындағы алғашқы дүкені ашылды.

Шетелдегі алғашқы қадамдар оңай болмады:

• 2001 — Лондондағы алғашқы дүкен, бірақ 2003 жылға қарай британдық дүкендердің көбі жабылды;
• 2002 — материктік Қытайдағы, Шанхайдағы алғашқы дүкен;
• 2005 — АҚШ-тағы алғашқы дүкен, Эдисонда (Нью-Джерси); 2006 жылға қарай америкалық дүкендер жабылды.

Қатар бренд өзінің визит карточкасына айналған өнімді тапты. 2003 жылы жапондық талшық өндірушісі Toray-мен бірге Heattech термо іш киімі шықты. Компанияның дерегінше, 2025 жылға қарай оның 1,5 млрд-тан астам данасы сатылған. 2012 жылы дәл сол серіктестер жазғы AIRism желісін шығарды.

Флагмандар мен дизайнерлер (2006–2017)

Америкадағы екінші әрекетті Uniqlo дүрілдетіп бастады: 2006 жылы Нью-Йорктің Сохо ауданында алғашқы жаһандық флагман ашылды. 2007 жылы бренд Францияға келді, 2012 жылы Манхэттенге, бұл жолы Мидтаунға, қайта оралды. Одан кейін елдерді бірінен соң бірін ашты — Филиппин мен Австралиядан Германия, Канада, Испания, Италия, Үндістан және Вьетнамға дейін.

Дәл осы кезде Uniqlo дизайнерлерді шақыра бастады. 2009 жылғы наурызда компания Джил Сандермен кеңес беру келісімшартына қол қойды, олардың +J ортақ желісі 2011 жылға дейін шықты. Кейін француз Кристоф Лемер басқаратын Uniqlo U суб-маркасы пайда болды.

2017 жылы британдық J.W. Anderson маркасымен серіктестік басталды. 33 заттан тұратын алғашқы ортақ коллекция 2017 жылғы 19–20 қыркүйекте шықты: ішіне Heattech енгізілген тренчтер, твид пиджактар және дафлкоттар. «Мен сәндегі демократияға сенемін», — деді сонда Андерсон.

Федерер, Ресей және жаңа нарықтар (2018–2023)

2018 жылғы шілдеде Роджер Федерер Уимблдонға 1994 жылдан бері бірге жұмыс істеген Nike-тың орнына Uniqlo киімімен шықты. ESPN он жылға кепілді $300 млн туралы жазды, ал Uniqlo-ның өзі шарттарын ашпады. Аяқ киім жағынан Федерер Nike-ты кие берді: жапон маркасы спорттық кроссовка шығармайды. Кейін швейцариялық теннисші On кроссовка брендінің серіктес иесі болды.

2022 жылғы наурызда Uniqlo операциялық қиындықтар мен қарулы қақтығысқа сілтеп, Ресейден кететінін жариялады. Сол жылғы қазанда бренд Польшадағы алғашқы дүкенін ашты. 2023 жылғы қыркүйекте Givenchy мен Chloé-нің бұрынғы креатив директоры, британдық дизайнер Клэр Уэйт Келлер Uniqlo: C әйелдер желісін басқарды.

Мәселелер мен даулы эпизодтар

Арзан жаппай киім және ұзын жеткізу тізбегі моделі брендті талай рет жанжалға апарды:

• 2015–2016 жылдары құқық қорғаушылар Қытайдағы, кейін Камбоджадағы жеткізуші фабрикаларда еңбек құқықтары бұзылғаны туралы хабарлады. Uniqlo жағдайды түзетуге уәде берді, бірақ Wikipedia дерегінше, бұл ішінара ғана сәтті болды;
• 2021 жылы АҚШ кедені Лос-Анджелес портында Uniqlo көйлектерінің партиясын Синьцзян мақтасы қолданылған болуы мүмкін деген күдікпен ұстап қалды. Fast Retailing-тің наразылығы қабылданбады;
• одан бұрын, 2011 жылы, компания қытайлық фабрикалардағы еңбек жағдайы туралы материал жариялаған баспаға жала жапқаны үшін сотқа берді де, ұтылды.

Uniqlo өз әзірлемелері үшін де сотқа барады: 2024 жылы ол «round mini» сөмкесінің көшірмесі үшін Токиода Shein-ге қарсы талап арыз берді.

Ақша

Uniqlo — Fast Retailing түсімінің негізі. 31 тамызда аяқталған 2026 қаржы жылында топ ¥3,963 трлн (шамамен $25 млрд) түсім тапты, бұл бір жыл бұрынғыдан 16,6% көп. Операциялық пайда 31,7%-ға өсіп, ¥743,1 млрд болды, таза пайда 25,3%-ға артып, ¥542,5 млрд-қа жетті. Компания есебін 2026 жылғы 8 қазанда жариялады.

Басты қозғаушы күш — шетелдегі бизнес. Uniqlo International ¥2,41 трлн түсім әкелді (+26,2%), ал Жапониядағы Uniqlo — ¥1,08 трлн (+5,7%). Қалғанын бауырлас GU желісі (¥336,7 млрд) мен Global Brands — Theory, Comptoir des Cotonniers, Princesse tam.tam (¥128,5 млрд) береді. 2027 қаржы жылына топ ¥4,45 трлн түсім күтеді.

Бес жылдағы өсім сандардан анық көрінеді: 2021 қаржы жылында түсім ¥2,13 трлн болса, 2025 жылы ¥3,40 трлн болды.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

2026 жылғы 28 ақпандағы жағдай бойынша Uniqlo-ның 2512 дүкені болды: 784-і Жапонияда, 881-і материктік Қытайда. Fast Retailing-ті бұрынғыдай Тадаси Янаи басқарады — ол төраға, президент және CEO. 2024 жылдың күз-қыс маусымынан бастап ерлер мен әйелдердің негізгі коллекцияларының креатив директоры — Клэр Уэйт Келлер.

Бренд жаңа қалаларға шығып, спорт маркетингіне ақша салуды жалғастырып жатыр. 2025 жылы Uniqlo LIX Супербоулдың үзілісіндегі шоу қатысушыларын киіндірді, 2026 жылы Майамидегі дүкендерін жариялады, канадалық Виннипегте ашылды, ал ақпанда БАҚ хабарлауынша, британдық теннисші Эмма Радуканумен келісімшарт жасады.

Андерсонмен коллаборация оның Dior-ға ауысуынан кейін де жалғасты. 2026 жылғы көктем-жаз желісі ақпанда шықты, ал 29 заттан тұратын күз-қыс желісі 15 қазанда АҚШ-тағы 15 дүкенде және uniqlo.com сайтында пайда болады — ол туралы толық жаздық.

Uniqlo және Қазақстан

Қазақстанда Uniqlo-ның ресми дүкендері жоқ, заттарды мұнда шетелдік сайттар мен жеткізу арқылы алдырады. Бірақ брендті мұнда күтіп отыр. 2026 жылғы шілдеде MEGA сауда орталықтары желісінің негізін қалаушы Нұрлан Смағұлов Digital Business-ке: «Біз қатты күтіп отырғандардың бірі — Қазақстанда әлі жоқ Uniqlo», — деді. Ол мерзім де, келісім де атаған жоқ, сондықтан бұл әзірге анонс емес, тілек қана.

Дереккөздер: Wikipedia — Uniqlo тарихы, дүкендері және жанжалдары, FashionUnited — Fast Retailing-тің 2026 қаржы жылының қорытындысы, Investing.com — Fast Retailing пайдасы мен болжамы, FashionUnited — 2021–2025 жылдардағы түсім, FashionUnited — J.W. Anderson x Uniqlo алғашқы коллекциясы, Fortune — Федерердің Uniqlo-мен келісімшарты, World Footwear — Клэр Уэйт Келлердің тағайындалуы, Digital Business — Нұрлан Смағұлов Uniqlo туралы